Đại học Quốc gia Hà Nội: Từ chiếc nôi đào tạo trí thức đến trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu
Chiều 16/5, Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia 'Từ Đại học Đông Dương đến Đại học Quốc gia Hà Nội: Truyền thống 120 năm đào tạo tinh hoa'.
Hội thảo do ĐHQGHN tổ chức; Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn đăng cai thực hiện, phối hợp cùng nhiều đơn vị thành viên, trực thuộc.
Dấu mốc 120 năm của một trung tâm trí tuệ lớn
Điểm nhấn đặc biệt của hội thảo là sự kiện diễn ra ngay sau Lễ kỷ niệm 120 năm truyền thống ĐHQGHN được tổ chức trọng thể vào buổi sáng cùng ngày với sự hiện diện và phát biểu chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Điều đó cho thấy sự quan tâm sâu sắc của Đảng và Nhà nước đối với giáo dục đại học, khoa học công nghệ và vai trò của ĐHQGHN trong chiến lược phát triển quốc gia.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước trao tặng Huân chương Lao động hạng Nhất cho ĐHQGHN. Ảnh: VNU
Phát biểu khai mạc hội thảo, Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Giám đốc ĐHQGHN Bùi Thế Duy nhấn mạnh, việc nhìn lại lịch sử 120 năm không chỉ để tri ân quá khứ mà quan trọng hơn là xác định rõ con đường phát triển trong tương lai.
Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Giám đốc ĐHQGHN Bùi Thế Duy đặc biệt nhấn mạnh truyền thống gắn kết chặt chẽ giữa đào tạo và nghiên cứu khoa học, giá trị đã được hình thành từ hơn một thế kỷ trước và tiếp tục trở thành nền tảng cốt lõi trong chiến lược phát triển của ĐHQGHN hiện nay. Ảnh: Việt Đức
Theo Giám đốc ĐHQGHN, ngay từ những ngày đầu hình thành, Đại học Đông Dương đã mang dáng dấp của một mô hình đại học hiện đại đa ngành, đa lĩnh vực với các ngành y dược, khoa học, xây dựng, văn chương… và các chương trình đào tạo được công nhận tương đương chuẩn đào tạo của Pháp. Điều đó cho thấy tính quốc tế và trình độ học thuật cao của nền đại học hiện đại Việt Nam từ rất sớm.
“Xuyên suốt chiều dài lịch sử, ĐHQGHN luôn là nơi hun đúc nhiều thế hệ nhà khoa học, trí thức, chuyên gia và lãnh đạo cho đất nước; dù trong chiến tranh hay hòa bình, các thế hệ cán bộ, giảng viên, sinh viên của nhà trường luôn mang trong mình tinh thần yêu nước, trách nhiệm quốc gia và khát vọng cống hiến”, ông Bùi Thế Duy chia sẻ.
Ảnh: Việt Đức
7 nhiệm vụ chiến lược từ chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm
Tại hội thảo, GS.TSKH Vũ Minh Giang, Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo ĐHQGHN đã tóm lược 7 nhiệm vụ trọng tâm chiến lược mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ đạo tại Lễ kỷ niệm 120 năm Ngày truyền thống ĐHQGHN.
Trước hết, Đại học Quốc gia Hà Nội phải luôn tự soi mình trong trách nhiệm quốc gia và trong khát vọng vươn lên của dân tộc. Hai chữ “quốc gia” là lời nhắc nhở thiêng liêng về trách nhiệm, danh dự và sứ mệnh phụng sự đất nước. Đó phải là nơi hội tụ những bộ óc ưu tú, khơi mở chân trời tri thức mới, góp phần giải đáp các vấn đề lớn của phát triển, đào tạo những con người có năng lực dẫn dắt và hun đúc bản lĩnh trí tuệ Việt Nam trong thời đại mới.
Thứ hai, Đại học Quốc gia Hà Nội phải vươn lên thành một đại học tinh hoa hiện đại, đa ngành, đa lĩnh vực, vận hành theo mô hình đại học đổi mới sáng tạo và có năng lực dẫn dắt quốc gia. Tinh hoa” phải được đo bằng chất lượng học thuật, năng lực tạo tri thức mới, đào tạo nhân tài, phát triển công nghệ chiến lược và đóng góp thực chất cho đất nước, và uy tín được thừa nhận trên trường quốc tế.
Thứ ba, Đại học Quốc gia Hà Nội phải là nơi dám đi trước, dám thử nghiệm và mở đường cho những mô hình mới về giáo dục, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Qua đó cung cấp cơ sở thực tiễn để Đảng, Nhà nước tiếp tục hoàn thiện các chính sách phát triển trong kỷ nguyên mới.
Thứ tư, Đại học Quốc gia Hà Nội phải đi tiên phong trong thực hiện các nghị quyết chiến lược của Đảng. Tập trung giải quyết những bài toán lớn của quốc gia, nhất là công nghệ chiến lược, công nghệ lõi, công nghệ nguồn và các sản phẩm công nghệ mang thương hiệu Việt Nam. nghiên cứu, làm chủ và phát triển các công nghệ nền tảng như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ sinh học, vật liệu mới, năng lượng mới, dữ liệu lớn, công nghệ xanh và bền vững.
Thứ năm, Đại học Quốc gia Hà Nội phải trở thành trung tâm kết nối tri thức với phát triển, gắn chặt hơn nữa nhà trường với Nhà nước, doanh nghiệp, địa phương và xã hội. Cần chủ động hình thành các chương trình nghiên cứu, tư vấn chính sách và đổi mới sáng tạo theo đặt hàng lớn của quốc gia; tăng cường hợp tác với các bộ, ngành, Thủ đô Hà Nội, các địa phương, doanh nghiệp công nghệ, viện nghiên cứu và mạng lưới chuyên gia quốc tế.
Đại học Quốc gia Hà Nội phải trở thành “túi khôn” để Nhà nước tìm đến khi cần luận cứ khoa học cho những quyết sách chiến lược; là địa chỉ doanh nghiệp tìm đến để cùng phát triển công nghệ, nhân lực và mô hình kinh doanh mới; là nơi xã hội tìm thấy niềm tin vào sức mạnh của tri thức, khoa học và giáo dục Việt Nam.
Thứ sáu, với truyền thống lâu đời và vị thế đại học hàng đầu của đất nước, Đại học Quốc gia Hà Nội phải trở thành một địa chỉ tiêu biểu của ngoại giao học thuật Việt Nam.
Thứ bảy, Đại học Quốc gia Hà Nội phải tổ chức thật tốt việc giáo dục chính trị - tư tưởng sâu rộng trong toàn thể cán bộ và sinh viên về truyền thống đáng tự hào, về vai trò, trách nhiệm và sứ mệnh của người trí thức trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước.
Theo đó, ĐHQGHN phải trở thành đại học tinh hoa hiện đại, đa ngành, đa lĩnh vực, có năng lực dẫn dắt quốc gia; tiên phong trong khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời là trung tâm kết nối tri thức với phát triển, gắn chặt hơn nữa nhà trường với Nhà nước, doanh nghiệp, địa phương và xã hội.
GS.TSKH Vũ Minh Giang cho biết, điều khiến ông ấn tượng nhất trong phát biểu chỉ đạo của Tổng Bí thư là yêu cầu ĐHQGHN phải vươn lên trở thành “diện mạo trí tuệ của Việt Nam trên trường quốc tế”. Ảnh: Việt Đức
“Theo tôi, đây là một tầm nhìn rất lớn. ĐHQGHN không chỉ là đại học hàng đầu trong nước mà phải trở thành đại học tinh hoa, có khả năng dẫn dắt trí tuệ quốc gia, làm chỗ dựa tri thức cho sự phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới”, GS.TSKH Vũ Minh Giang chia sẻ.
Ông Giang cũng nhấn mạnh, trong bối cảnh thế giới thay đổi sâu sắc bởi trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ sinh học và chuyển đổi số, đại học không chỉ là nơi truyền thụ tri thức mà còn phải là trung tâm sáng tạo ra tri thức mới và hình thành năng lực cạnh tranh quốc gia.
Từ dòng chảy lịch sử đến khát vọng dẫn dắt tri thức quốc gia
Các tham luận tại hội thảo đã tái hiện sâu sắc hành trình 120 năm của nền giáo dục đại học hiện đại Việt Nam – từ Đại học Đông Dương (1906), đến Trường Đại học Quốc gia Việt Nam (1945), Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội (1956) và ĐHQGHN hôm nay.
Các nhà khoa học đều khẳng định đây không phải những lát cắt rời rạc của lịch sử, mà là một dòng chảy liên tục của tinh thần khai phóng, tư duy khoa học hiện đại và khát vọng đào tạo tinh hoa để phụng sự quốc gia, dân tộc.
GS.TS.NGƯT Phùng Hữu Phú, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo Trung ương, Hiệu trưởng đầu tiên của Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn khẳng định, từ Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội đến ĐHQGHN hôm nay là sự tiếp nối và thăng hoa liên tục của truyền thống đại học tinh hoa phụng sự quốc gia.
Theo GS. Phùng Hữu Phú, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội từng là biểu tượng học thuật hàng đầu đất nước giai đoạn 1956-1993, nơi hội tụ nhiều trí thức lớn, đặt nền móng cho các ngành khoa học cơ bản hiện đại và hun đúc tinh thần khai phóng, trách nhiệm xã hội của nhiều thế hệ trí thức Việt Nam. Ảnh: Việt Đức
“Kế thừa nền tảng ấy, ĐHQGHN từng bước khẳng định vai trò trung tâm đào tạo nhân tài, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo hàng đầu quốc gia”, ông Phú nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, GS.TS Nguyễn Hữu Đức – nguyên Phó Giám đốc ĐHQGHN cho rằng, ĐHQGHN cần được định vị như một “đại học khởi nghiệp đổi mới sáng tạo”, nơi kết hợp đào tạo, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và chuyển giao tri thức để trở thành trung tâm kiến tạo giá trị cho nền kinh tế tri thức.
Còn GS.TSKH Nguyễn Đình Đức nhấn mạnh, suốt 120 năm qua, ĐHQGHN luôn giữ vai trò tiên phong của giáo dục đại học Việt Nam trong đào tạo nhân tài, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo; đồng thời cần tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt trong hội nhập quốc tế và phát triển các ngành công nghệ chiến lược của đất nước.
Mở rộng không gian học thuật và kết nối tri thức toàn cầu
Không chỉ nhìn lại lịch sử, hội thảo còn mở rộng đối thoại học thuật quốc tế về tương lai của giáo dục đại học.
Các khách mời tham dự hội thảo. Ảnh: Việt Đức
Ông Tiêu Kiến Trang, Giám đốc Đại học Quảng Tây (Trung Quốc) đánh giá cao hành trình 120 năm của ĐHQGHN và cho rằng đây không chỉ là dấu mốc của Việt Nam mà còn là một phần quan trọng trong tiến trình phát triển giáo dục đại học châu Á.
Ông Tiêu Kiến Trang, Giám đốc Đại học Quảng Tây (Trung Quốc) nhấn mạnh tiềm năng hợp tác giữa hai đại học trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, đào tạo tiến sĩ và xây dựng các phòng thí nghiệm chung. Ảnh: Việt Đức
Trong khi đó, ông Nicolas Mainetti – Giám đốc Tổ chức Đại học Pháp ngữ (AUF) khu vực châu Á - Thái Bình Dương khẳng định, tinh thần khai phóng và quốc tế của Đại học Đông Dương vẫn còn nguyên giá trị sau 120 năm.
“ĐHQGHN giữ một vị trí đặc biệt trong không gian đại học Pháp ngữ: một cơ sở đào tạo đa ngành tầm vóc quốc tế, kế thừa mạnh mẽ truyền thống học thuật Pháp ngữ”, ông Nicolas Mainetti nhận định. Ảnh: Việt Đức
GS. Andrew Hardy – chuyên gia cao cấp của Viện Viễn Đông Bác cổ Pháp cũng chia sẻ nhiều câu chuyện về mối quan hệ lịch sử giữa Đại học Đông Dương và EFEO – hai thiết chế học thuật cùng ra đời tại Hà Nội đầu thế kỷ XX. Ảnh: Việt Đức
Hội thảo nhận được 26 tham luận có chất lượng học thuật cao, được tuyển chọn và in trong kỷ yếu dày 368 trang. Đây không chỉ là kết quả khoa học quan trọng mà còn là tài liệu học thuật góp phần lưu giữ và lan tỏa những giá trị lịch sử, học thuật và tinh thần của truyền thống 120 năm.
Các tham luận đều nhấn mạnh rằng, trong bối cảnh thế giới thay đổi sâu sắc bởi cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số và cạnh tranh tri thức toàn cầu, sứ mệnh đào tạo tinh hoa càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
Tin nóng
Ngày 17/5, Cục Bà mẹ và Trẻ em, Bộ Y tế đã có văn bản gửi Sở Y tế tỉnh Đắk Lắk đề nghị báo cáo vụ việc 4 trẻ em tử vong do đuối nước xảy ra tại xã Hòa Mỹ, đồng thời tăng cường công tác phòng, chống đuối nước trẻ em trên địa bàn.
Một đợt nắng nóng kéo dài và khắc nghiệt đang khiến hàng triệu người tại Pakistan và Ấn Độ rơi vào tình trạng kiệt quệ, trong bối cảnh các chuyên gia cảnh báo đây là hệ quả ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu.
![[Video] Tăng 8% lương hưu và trợ cấp từ 1/7/2026](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w250_r3x2/2026_05_17_14_55179309/0ace4fe475af9cf1c5be.jpg.avif)
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 162/2026 quy định điều chỉnh tăng 8% lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng từ ngày 1/7/2026 đối với tất cả các nhóm đang thụ hưởng.
Nghị định 81/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 15/5/2026, tăng mạnh mức phạt vi phạm an toàn giao thông đường sắt. Lực lượng chức năng đã đồng loạt kiểm tra, xử lý hàng trăm trường hợp vi phạm qua tuần tra và camera giám sát.
Ngày 17/5, tỉnh Thanh Hóa tổ chức hội nghị góp ý đối với hồ sơ điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Thanh Hóa thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Mưa lớn tiếp tục bao trùm nhiều khu vực trên cả nước, có nơi ghi nhận lượng mưa hơn 260mm chỉ trong vài giờ. Cơ quan khí tượng cảnh báo nguy cơ lũ quét, sạt lở đất và ngập úng tại hàng loạt địa phương.
Tin mới
Sáng 17/5, một vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng xảy ra tại tỉnh Tuyên Quang khi một xe khách 29 chỗ bất ngờ lao xuống vực bên đường. Vụ việc khiến ít nhất 1 người tử vong, nhiều hành khách hoảng loạn.
Công an thành phố Hà Nội đã và đang chủ động ứng dụng công nghệ vào công tác quản lý giao thông và xử lý vi phạm trật tự đô thị. Những giải pháp số không chỉ giúp nâng cao hiệu quả điều hành, tháo gỡ điểm nghẽn mà còn góp phần xây dựng Thủ đô văn minh, hiện đại, an toàn.
Ngày 17/5, tại Trường THPT Phan Đình Phùng, (phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị), Ban Chỉ huy Phòng thủ Dân sự tỉnh Quảng Trị đã phối hợp với Plan International Việt Nam tổ chức Lễ phát động hưởng ứng Tuần lễ Quốc gia phòng, chống thiên tai và kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống phòng, chống thiên tai Việt Nam.
Ngày 17/5, Quỹ Vì tầm vóc Việt phối hợp cùng Báo Tiền Phong, Tỉnh đoàn Lào Cai và chính quyền địa phương tổ chức khánh thành công trình cầu Háng Gàng - Vì tầm vóc Việt, xã Lao Chải, tỉnh Lào Cai sau gần 5 tháng thi công.
Theo báo cáo của Chi cục Tài nguyên nước, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cao Bằng, đêm 16/5, mưa lớn đã gây ngập lụt, thiệt hại tài sản, sản xuất nông nghiệp của người dân ở xã Lý Quốc và Đàm Thủy.
Từng là khu vực thường xuyên xảy ra tình trạng lấn chiếm vỉa hè, dừng đỗ phương tiện sai quy định, gây mất mỹ quan và cản trở giao thông, khu vực quanh Công viên Võ Thị Sáu, phường Bạch Mai nay đã có nhiều chuyển biến tích cực.
Bộ Xây dựng vừa yêu cầu các đơn vị liên quan tăng tốc thi công dự án cao tốc Quy Nhơn - Chí Thạnh, bảo đảm thông xe trước ngày 19/5. Đây là một trong hai đoạn tuyến cuối cùng trên trục cao tốc Bắc - Nam phía Đông còn đang gấp rút hoàn thiện.
Sau khi khảo sát các điều kiện vào sáng cùng ngày, chiều 17/5, Sở Xây dựng thành phố Đồng Nai đã có quyết định phê duyệt phương án tổ chức giao thông tạm 16km còn lại của đường cao tốc Biên Hòa-Vũng Tàu. Theo đó, kể từ 17 giờ chiều mai 18/5 cao tốc này sẽ thông xe toàn tuyến.