Đại hội Đoàn TNCS Hồ Chí Minh lần thứ XIII: Mở không gian hành động mới cho tuổi trẻ Việt Nam

Ngày hội lớn của tuổi trẻ Việt Nam trong thời điểm bản lề của đất nước

Không khí ấy không chỉ phản ánh quy mô của một kỳ Đại hội toàn quốc mà còn cho thấy kỳ vọng rất lớn của xã hội đối với lực lượng thanh niên trong giai đoạn phát triển mới.

Thông tin trước thềm Đại hội, ông Nguyễn Minh Triết, Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Thường trực Ban Chấp hành Trung ương Đoàn, Chủ tịch Trung ương Hội Sinh viên Việt Nam cho biết Đại hội diễn ra trong hai ngày 24-25/6/2026 tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia (Hà Nội).

Theo ông Nguyễn Minh Triết, đây không chỉ là sự kiện chính trị quan trọng của tổ chức Đoàn hay ngày hội lớn của tuổi trẻ cả nước mà còn là thời điểm mang ý nghĩa chiến lược khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới.

“Đại hội không chỉ là dịp nhìn lại một nhiệm kỳ công tác mà còn là thời điểm xác lập tầm nhìn, khát vọng, trách nhiệm và phương thức hành động mới của tổ chức Đoàn”, ông Nguyễn Minh Triết nhấn mạnh.

Đại hội của thế hệ thanh niên mới - Bản lĩnh hơn, tri thức hơn, chủ động hội nhập hơn. (Ảnh: Phạm Trường)

Bối cảnh của Đại hội lần này có nhiều điểm đặc biệt. Việt Nam đang đặt mục tiêu tăng tốc phát triển dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia, phát triển xanh, hội nhập sâu rộng và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Điều đó đặt ra yêu cầu mới đối với lực lượng thanh niên, không chỉ là đối tượng được giáo dục, vận động mà phải trở thành chủ thể trực tiếp tạo ra giá trị mới cho đất nước. Chính vì vậy, mục tiêu xuyên suốt của nhiệm kỳ 2026-2031 được xác định là cụ thể hóa các chủ trương phát triển đất nước trong giai đoạn mới; phát huy cao nhất vai trò xung kích, tiên phong và sáng tạo của thanh niên trong hành trình phát triển quốc gia.

Không để Nghị quyết chỉ nằm trên giấy

Một trong những nội dung được kỳ vọng tạo dấu ấn tại Đại hội là dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội. Theo ông Nguyễn Minh Triết, văn kiện được chuẩn bị từ rất sớm, trải qua nhiều vòng lấy ý kiến từ các cấp bộ Đoàn, chuyên gia, nhà khoa học, cán bộ Đoàn các thời kỳ cùng đông đảo đoàn viên, thanh thiếu nhi.

Dự thảo mang chủ đề: “Tự hào, vững tin theo Đảng, tuổi trẻ Việt Nam xây hoài bão lớn, chung sức, đồng lòng, tiên phong, tiến mạnh trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”. Đáng chú ý, khẩu hiệu hành động của Đại hội được xác định gồm 4 thành tố: “Bản lĩnh tự cường - Tiên phong sáng tạo - Khát vọng cống hiến - Làm chủ tương lai”.

Đại hội có sự tham dự của 786 đại biểu chính thức, đại diện cho hơn 21,6 triệu đoàn viên, thanh niên Việt Nam trong và ngoài nước (Ảnh: Phạm Trường)

Theo ông Nguyễn Minh Triết, đây không chỉ là khẩu hiệu truyền thông mà phản ánh bốn yêu cầu cốt lõi đặt ra đối với thanh niên trong thời đại mới. Khẩu hiệu cũng bám sát phương châm hành động Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đặt ra cho thanh niên trong bài viết “Thanh niên với tương lai đất nước”.

Trao đổi về những điểm mới của dự thảo Báo cáo chính trị, ông Nguyễn Minh Triết cho biết văn kiện đã xác định 13 chỉ tiêu trọng tâm, 5 nhiệm vụ đột phá và 7 đề án trọng điểm cho toàn nhiệm kỳ.

Các mục tiêu được thiết kế theo hướng vừa bám sát yêu cầu phát triển đất nước vừa bảo đảm tính khả thi và khả năng theo dõi, đánh giá kết quả. Mở không gian hành động mới cho thanh niên Việt Nam.

Một nội dung nổi bật của dự thảo là đề xuất phát động phong trào hành động cách mạng “Tuổi trẻ Việt Nam tiên phong trong kỷ nguyên mới”. Theo ông Nguyễn Minh Triết, phong trào được xây dựng trên năm trụ cột hành động.

Thứ nhất, tiên phong phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Thứ hai, tiên phong khởi nghiệp, lập nghiệp, phát triển kinh tế đất nước. Thứ ba, tiên phong hội nhập quốc tế. Thứ tư, tiên phong trong các hoạt động tình nguyện vì cộng đồng.Thứ năm, tiên phong tham gia bảo vệ Tổ quốc và giữ gìn an ninh trật tự.

Nếu như các phong trào trước đây tập trung nhiều vào giáo dục, cổ vũ tinh thần thì định hướng lần này cho thấy sự dịch chuyển sang mô hình phát huy năng lực và tạo giá trị thực. Song hành với phong trào là Chương trình “Phát triển toàn diện thanh niên Việt Nam”, tập trung vào ba nhóm nội dung lớn gồm học tập; rèn luyện, phát triển thể chất; nâng cao đời sống văn hóa tinh thần. Đây được xem là giải pháp nhằm tạo môi trường thuận lợi để thanh niên phát triển toàn diện, đáp ứng yêu cầu của thời kỳ mới.

Điểm khác biệt của Đại hội lần thứ XIII không chỉ nằm ở nội dung văn kiện mà còn ở cách thức tổ chức thực hiện. Theo ông Nguyễn Minh Triết, song song với việc chuẩn bị Báo cáo chính trị, Ban Chấp hành Trung ương Đoàn đã xây dựng dự thảo Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết để có thể triển khai ngay sau Đại hội. Tinh thần được xác định là “3 dễ - 3 rõ -3 đo”. Cụ thể là: dễ hiểu, dễ nhớ, dễ làm; rõ mục tiêu, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn; đo đầu vào, đo đầu ra và đo tác động. Cách tiếp cận này thể hiện tư duy quản trị mới, chuyển từ chú trọng hoạt động sang chú trọng kết quả và tác động xã hội.

Sau Đại hội, Trung ương Đoàn sẽ tổ chức Hội nghị toàn quốc học tập, quán triệt Nghị quyết; xây dựng tài liệu, công cụ học tập; tổ chức kiểm tra, đánh giá nhận thức của cán bộ Đoàn, đoàn viên và thanh niên. “Tinh thần là không để Nghị quyết chỉ dừng lại trên văn bản mà phải được chuyển hóa thành hành động cụ thể, thành phong trào cụ thể và thành kết quả cụ thể trong thanh thiếu nhi và cơ sở Đoàn”, ông Nguyễn Minh Triết nhấn mạnh.

Điểm nhấn lớn nhất là tiếp tục triển khai mô hình "Đại hội không giấy tờ". (Ảnh: Phạm Trường)

Đại hội tinh gọn hơn, hiện đại hơn và số hóa mạnh mẽ hơn

Bên cạnh nội dung, công tác tổ chức Đại hội cũng ghi nhận nhiều đổi mới. Ông Nguyễn Quốc Huy, Ủy viên Ban Thường vụ Trung ương Đoàn, Phó Trưởng Ban Công tác Đoàn cho biết Đại hội lần này được tổ chức theo tinh thần gọn gàng, thiết thực, tiết kiệm, hiệu quả và đẩy mạnh chuyển đổi số.

Nếu như các kỳ Đại hội trước thường tổ chức khoảng 2,5 ngày với 5 phiên làm việc thì Đại hội lần thứ XIII rút gọn còn 2 ngày với 4 phiên. Tuy nhiên, việc tinh giản thời gian không làm giảm chất lượng nội dung bởi tất cả các nội dung quan trọng vẫn được bảo đảm theo Điều lệ Đoàn và các quy định hiện hành.

Ban Tổ chức cũng chủ trương không nhận hoa chúc mừng; thiết kế không gian và khánh tiết theo hướng tối giản nhưng vẫn trang trọng.

Điểm nhấn lớn nhất là tiếp tục triển khai mô hình “Đại hội không giấy tờ”. Trung ương Đoàn phối hợp với VNPT xây dựng ứng dụng Đại hội, tích hợp toàn bộ chương trình, tài liệu, thông tin và các công cụ phục vụ đại biểu.

Các nền tảng số được triển khai đồng bộ ở nhiều khâu từ điều hành, quản lý đại biểu đến biểu quyết và tương tác. Theo ông Nguyễn Quốc Huy, dấu ấn công nghệ còn hiện diện xuyên suốt trong các hoạt động triển lãm, văn nghệ, điều hành và hỗ trợ đại biểu. Ngay cả quà tặng đại biểu cũng được lựa chọn theo hướng ứng dụng công nghệ nhằm phục vụ học tập và tăng cường khả năng hội nhập.

“Có thể nói, Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII được tổ chức theo hướng tinh gọn hơn, hiện đại hơn và số hóa mạnh mẽ hơn so với các kỳ Đại hội gần đây nhưng vẫn bảo đảm đầy đủ yêu cầu về nội dung, chất lượng và tính trang trọng của một sự kiện chính trị quan trọng của tuổi trẻ Việt Nam”, ông Nguyễn Quốc Huy cho biết.

Trước Đại hội, Trung ương Đoàn mở tính năng “Diễn đàn Đại hội” trên ứng dụng để đại biểu nghiên cứu tài liệu và gửi ý kiến góp ý. Trong thời gian diễn ra Đại hội, các đại biểu tiếp tục tham gia 10 tổ thảo luận trực tiếp.

Đại hội đồng thời tổ chức 5 diễn đàn chuyên đề về giáo dục lý tưởng, phát huy vai trò tiên phong của thanh niên trong khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, thúc đẩy phát triển kinh tế, tăng cường hội nhập quốc tế và đổi mới phương thức hoạt động của Đoàn.

Ông Nguyễn Thái An, Ủy viên Ban Thường vụ Trung ương Đoàn, Phó Trưởng Ban Công tác Đoàn cho biết, công tác tuyên truyền Đại hội được triển khai theo hướng đa nền tảng, đa phương thức và tăng cường tương tác nhằm đưa Đại hội đến gần hơn với đông đảo đoàn viên, thanh niên cả nước. Bên cạnh đó, nhiều hoạt động đồng hành cũng được tổ chức để lan tỏa tinh thần Đại hội.

Trong đó, Concert “Thanh xuân” do Báo Tiền Phong tổ chức hướng tới trở thành ngày hội âm nhạc dành cho giới trẻ, kết hợp hoạt động thiện nguyện và kết nối cộng đồng.

Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn TNCS Hồ Chí Minh lần thứ XIII không chỉ mở đầu cho một nhiệm kỳ mới. Điều quan trọng hơn là Đại hội đang đặt nền móng cho một cách tiếp cận mới đối với thanh niên,coi thanh niên là nguồn lực chiến lược, là lực lượng sáng tạo và là chủ thể phát triển.

Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng khốc liệt, chuyển đổi số diễn ra sâu rộng và mô hình tăng trưởng đang thay đổi, đất nước cần một thế hệ thanh niên có bản lĩnh, tri thức, khả năng thích ứng và tinh thần dấn thân.

Những định hướng được đặt ra tại Đại hội vì vậy không chỉ dành cho tổ chức Đoàn mà còn gửi gắm kỳ vọng về hình ảnh người thanh niên Việt Nam trong thời đại mới: dám nghĩ lớn, dám hành động, biết tạo giá trị và đủ năng lực để đồng hành cùng đất nước trên hành trình vươn mình mạnh mẽ trong thế kỷ XXI.

Đại hội của thế hệ thanh niên mới: Bản lĩnh hơn, tri thức hơn, chủ động hội nhập hơn

Theo Ban Tổ chức, Đại hội có sự tham dự của 786 đại biểu chính thức, đại diện cho hơn 21,6 triệu đoàn viên, thanh niên Việt Nam trong và ngoài nước. Cơ cấu đại biểu được xây dựng theo hướng bảo đảm tính đại diện, tính kế thừa và tính tiêu biểu giữa các lĩnh vực, địa bàn và đối tượng thanh niên. Trong tổng số đại biểu, có 312 đại biểu nữ, chiếm 39,7%; 474 đại biểu nam, chiếm 60,3%; 144 đại biểu là người dân tộc thiểu số, tương đương hơn 18%. Độ tuổi bình quân của đoàn đại biểu là 31,7 tuổi.

Đặc biệt, chất lượng chuyên môn của đoàn đại biểu cho thấy sự thay đổi rõ nét về diện mạo thanh niên Việt Nam hiện đại: có 313 đại biểu có trình độ từ thạc sĩ trở lên, chiếm gần 40%; trong đó có 23 tiến sĩ và 1 phó giáo sư; hơn 500 đại biểu có trình độ lý luận chính trị từ trung cấp trở lên.

Đại biểu trẻ tuổi nhất tham dự Đại hội là Trương Nguyễn An Nhiên, sinh ngày 24/4/2010, học sinh Trường THPT chuyên Quốc học Huế.

Bên cạnh đó, Đại hội còn có sự tham gia của đại diện thanh niên Việt Nam ở nước ngoài, gồm đại diện Ban Cán sự Đoàn tại Lào và Trung Quốc.

Theo ông Nguyễn Minh Triết, Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Thường trực Ban Chấp hành Trung ương Đoàn, Chủ tịch Trung ương Hội Sinh viên Việt Nam, cơ cấu này phản ánh diện mạo của thế hệ thanh niên Việt Nam mới, được đào tạo tốt hơn, chủ động hội nhập hơn, bản lĩnh hơn và mang khát vọng đóng góp mạnh mẽ hơn cho đất nước.