Đại hội XIV của Đảng: Mở không gian tăng trưởng nhanh và bền vững

Với mục tiêu tạo động lực mạnh mẽ cho nền kinh tế trong giai đoạn phát triển mới, Đại hội XIV của Đảng đặt ra yêu cầu đẩy nhanh cải cách thể chế, khơi thông các nguồn lực và tháo gỡ những điểm nghẽn kéo dài. Để làm rõ các định hướng và giải pháp trọng tâm nêu trong dự thảo Báo cáo chính trị, phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với nhà báo Nguyễn Bắc Văn, nguyên Trưởng Ban Xây dựng Đảng, Báo Nhân Dân.

Định hướng chiến lược cho tăng trưởng

- Những định hướng lớn về phát triển kinh tế - xã hội trong dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội XIV của Đảng có ý nghĩa như thế nào đối với tăng trưởng và phát triển bền vững, thưa ông?

Nhà báo Nguyễn Bắc Văn: Những định hướng lớn về phát triển kinh tế - xã hội nêu trong dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội XIV mang tầm chiến lược, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với tăng trưởng và phát triển bền vững của đất nước giai đoạn tới. Đây không chỉ là sự kế thừa thành tựu, kinh nghiệm 40 năm đổi mới, mà còn thể hiện bước phát triển mới về tư duy, tầm nhìn của Đảng ta trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Trước hết, đó là yêu cầu phát triển nhanh nhưng phải bền vững; lấy phát triển để ổn định, ổn định để thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững đất nước, nâng cao đời sống và hạnh phúc của nhân dân.

Nhà báo Nguyễn Bắc Văn, nguyên Trưởng Ban Xây dựng Đảng, Báo Nhân Dân. Ảnh: Thanh Tuấn

Phát triển toàn diện đất nước là tư tưởng xuyên suốt mọi thời kỳ cách mạng của Đảng ta, nhưng luôn gắn liền với ổn định. Phát triển là mục tiêu, ổn định là tiền đề, hai yếu tố ấy không thể tách rời, làm cơ sở vững chắc cho tăng trưởng và phát triển bền vững. Chính vì thế, dự thảo Báo cáo nhấn mạnh: Phát triển kinh tế, xã hội và bảo vệ môi trường là trung tâm; xây dựng Đảng là then chốt; phát triển văn hóa, con người là nền tảng; tăng cường quốc phòng, an ninh và đẩy mạnh đối ngoại, hội nhập quốc tế là trọng yếu, thường xuyên.

Định hướng đó cho thấy sự chuyển dịch rõ từ tư duy tăng trưởng theo chiều rộng sang tăng trưởng dựa trên chất lượng, hiệu quả, năng suất và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Việc xác lập mô hình tăng trưởng mới, trong đó khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là động lực chính, có ý nghĩa then chốt trong việc nâng cao năng suất, giá trị gia tăng và khả năng tự chủ của nền kinh tế.

Một trong những điểm mới về phát triển kinh tế mà dự thảo Báo cáo nhấn mạnh là phát triển kinh tế tư nhân trở thành một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế. Điều này thể hiện sự nhất quán trong hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, tạo môi trường đầu tư, kinh doanh thông thoáng, bình đẳng, qua đó khơi thông và phát huy mạnh mẽ các nguồn lực trong xã hội.

Trong phát triển nhanh, bền vững, các yêu cầu về chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng, kinh tế tuần hoàn, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu được xác định là những trụ cột quan trọng của chiến lược phát triển. Đây là cơ sở để nền kinh tế nâng cao khả năng chống chịu trước các cú sốc bên ngoài, đồng thời mở ra những không gian và động lực tăng trưởng mới trong dài hạn.

Tháo gỡ điểm nghẽn để bứt phá

- Đại hội XIV đề ra những mục tiêu, nhiệm vụ trọng tâm nào để tạo động lực cho nền kinh tế trong giai đoạn phát triển mới?

Nhà báo Nguyễn Bắc Văn: Dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội XIV xác định rõ các mục tiêu và nhiệm vụ trọng tâm nhằm tạo động lực mạnh mẽ cho nền kinh tế bước vào giai đoạn phát triển mới, với yêu cầu cao hơn về tốc độ, chất lượng và tính bền vững.

Về mục tiêu, dự thảo Báo cáo nêu rõ, đến năm 2030, Việt Nam trở thành nước đang phát triển, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 là nước phát triển, thu nhập cao. Trên cơ sở đó, các chỉ tiêu kinh tế chủ yếu giai đoạn 2026-2030 được xác định ở mức cao, như tốc độ tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên, GDP bình quân đầu người khoảng 8.500 USD, tỷ trọng kinh tế số đạt khoảng 30% GDP, đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp trên 55%. Những mục tiêu này thể hiện quyết tâm tạo bứt phá về chất lượng tăng trưởng.

Hà Nội bừng lên khí thế mới, lan tỏa niềm tin và khát vọng chào mừng Đại hội Đảng XIV. Ảnh: Linh Phạm

Để đạt các mục tiêu trên, dự thảo Báo cáo xác định các nhiệm vụ trọng tâm. Trước hết là tiếp tục hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển, coi đây là nhiệm vụ then chốt nhằm khơi thông các nguồn lực cho nền kinh tế. Cùng với đó là đẩy mạnh ba đột phá chiến lược về thể chế, nguồn nhân lực và kết cấu hạ tầng, nhất là hạ tầng giao thông, hạ tầng số và hạ tầng năng lượng.

Dự thảo Báo cáo cũng đặc biệt nhấn mạnh nhiệm vụ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, coi đây là động lực trung tâm của tăng trưởng trong giai đoạn mới. Doanh nghiệp được xác định là trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, gắn chặt nghiên cứu, ứng dụng với nhu cầu thị trường. Việc phát triển các ngành, lĩnh vực mới như kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, cùng với hình thành các cực tăng trưởng, trung tâm tài chính, trung tâm dữ liệu quốc gia sẽ góp phần mở rộng không gian phát triển và tạo động lực mới cho nền kinh tế.

- Những giải pháp nào được kỳ vọng sẽ giúp tháo gỡ các điểm nghẽn của nền kinh tế hiện nay?

Nhà báo Nguyễn Bắc Văn: Dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội XIV đã chỉ rõ những điểm nghẽn lớn đang cản trở sự phát triển của nền kinh tế, trong đó nổi bật là thể chế chưa đồng bộ, kết cấu hạ tầng còn hạn chế, chất lượng nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu và khoa học, công nghệ chưa thực sự trở thành động lực chủ yếu cho tăng trưởng. Trên cơ sở đó, Dự thảo nêu rõ các giải pháp có tính đột phá.

Trước hết là hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển; đổi mới mạnh mẽ tư duy xây dựng và tổ chức thực thi pháp luật; rà soát, loại bỏ các quy định chồng chéo, mâu thuẫn, bất cập; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát và nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu. Cải cách thủ tục hành chính theo hướng đơn giản, minh bạch, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm được kỳ vọng sẽ khơi thông dòng chảy nguồn lực cho nền kinh tế của đất nước.

Mặt khác là đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; hoàn thiện cơ chế đầu tư, tài chính, chính sách đãi ngộ để thu hút và trọng dụng nhân tài; khuyến khích doanh nghiệp làm chủ công nghệ lõi, công nghệ chiến lược. Việc xây dựng và vận hành hiệu quả trung tâm dữ liệu quốc gia, thúc đẩy ứng dụng trí tuệ nhân tạo và công nghệ số sẽ góp phần nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh. Cùng với đó là đột phá về phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, tập trung vào các công trình trọng điểm quốc gia, có tính lan tỏa vùng và liên vùng. Đầu tư công tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt, tạo “vốn mồi” để huy động các nguồn lực xã hội.

Tuy nhiên, cần đặc biệt lưu ý là phải hết sức chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm. Việc khắc phục tình trạng né tránh, sợ sai, không dám đổi mới sáng tạo được coi là điều kiện then chốt để các giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn đi vào thực chất, tạo động lực phát triển mới cho nền kinh tế.

Xin cảm ơn ông!

Có thể bạn quan tâm

Thanh Bình