Đại hội XIV đặt 'tự chủ chiến lược' là tiên phong trong phương châm hành động

Tự chủ là “sợi chỉ đỏ” xuyên suốt tư duy và hành động

Ngày 3/2, Viện Thông tin khoa học, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức thông tin chuyên đề: “Tư duy mới về tự chủ chiến lược theo báo cáo chính trị tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng”.

Buổi thông tin chuyên đề được tổ chức nhằm triển khai nội dung Chỉ thị số 01-CT/TW ngày 23/01/2026 của Bộ Chính trị về nghiên cứu, học tập, quán triệt, tuyên truyền và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Báo cáo viên là Trung tướng, PGS.TS Phan Xuân Tuy, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Học viện Chính trị Công an nhân dân, Bộ Công an.

Báo cáo viên của buổi thông tin chuyên là Trung tướng, PGS.TS Phan Xuân Tuy, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Học viện Chính trị Công an nhân dân, Bộ Công an.

Tại buổi thông tin chuyên đề, Trung tướng, PGS.TS Phan Xuân Tuy cho biết về sự xuất hiện, hình thành và đặc trưng của tự chủ chiến lược từ thực tiễn thế giới. Từ tình hình thế giới, Trung tướng, PGS.TS Phan Xuân Tuy nói đến Việt Nam.

Theo ông Tuy, “tự chủ chiến lược” là khái niệm chính thức chỉ mới được Ban Chấp hành Trung ương Đảng đưa vào chủ đề Đại hội XIV. Tuy nhiên, tư duy về “tự chủ chiến lược” không phải là hoàn toàn mới, mà là kết quả của một quá trình phát triển lâu dài, có tính kế thừa và nâng cao từ truyền thống độc lập, tự chủ của dân tộc và tư duy lý luận của Đảng.

“Trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước, tinh thần độc lập, tự chủ luôn là “sợi chỉ đỏ” xuyên suốt tư duy và hành động của dân tộc Việt Nam. Từ thời Văn Lang - Âu Lạc đến các triều đại phong kiến, tư tưởng “dựng nước đi đôi với giữ nước”, “lấy dân làm gốc”, tự quyết vận mệnh quốc gia đã hình thành nên bản lĩnh chính trị và văn hóa đặc thù của dân tộc. Đây chính là nền tảng tinh thần - lịch sử sâu xa của tư duy tự chủ chiến lược sau này”, Trung tướng Phan Xuân Tuy cho hay.

Trung tướng, PGS.TS Phan Xuân Tuy cho rằng, kế thừa truyền thống đó, ngay từ khi ra đời, Đảng Cộng sản Việt Nam đã xác lập độc lập dân tộc là mục tiêu chiến lược tối thượng, gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Trong thời kỳ đấu tranh giành độc lập và thống nhất đất nước (1930-1975), tư duy độc lập, tự chủ được thể hiện tập trung trong đường lối kháng chiến “toàn dân, toàn diện, trường kỳ, tự lực cánh sinh”, với tinh thần “đem sức ta mà tự giải phóng cho ta”. Đây là giai đoạn tư duy tự chủ của Đảng mang đậm tính sinh tồn dân tộc, tập trung vào bảo vệ và giành lại quyền tự quyết căn bản của quốc gia.

Cán bộ, giáo viên Học viện và khách mời tại buổi thông tin chuyên đề

Sau năm 1975, đặc biệt là từ công cuộc đổi mới năm 1986, tư duy độc lập, tự chủ của Đảng được phát triển trong điều kiện mới là vừa giữ vững chủ quyền, chế độ chính trị, vừa chủ động mở cửa, hội nhập quốc tế. Đại hội VI của Đảng và các văn kiện tiếp theo đã thể hiện bước chuyển quan trọng: Độc lập, tự chủ không còn chỉ là “tự đứng vững” mà gắn với yêu cầu chủ động hợp tác, tranh thủ nguồn lực bên ngoài để phát triển đất nước.

Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH (năm 1991) và Cương lĩnh bổ sung, phát triển (năm 2011) đánh dấu bước nâng tầm tư duy độc lập, tự chủ: từ phạm vi chính trị - chủ quyền sang tự chủ toàn diện trên các lĩnh vực kinh tế, quốc phòng, an ninh, đối ngoại, văn hóa và phát triển con người. Ở giai đoạn này, Đảng đã hình thành rõ tư duy tự lực, tự cường gắn với hội nhập, coi nội lực là quyết định, ngoại lực là quan trọng, nhưng phải được đặt dưới sự chủ động của quốc gia.

“Tự chủ chiến lược” - tâm thế của một Việt Nam tự tin, chủ động và có trách nhiệm trong hội nhập quốc tế

Theo Trung tướng, PGS.TS Phan Xuân Tuy, tư duy mới của tự chủ chiến lược trong Văn kiện XIV của Đảng thể hiện ở việc gắn chặt tự chủ chiến lược với yêu cầu giữ vững thế chủ động chiến lược, không chỉ trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh mà trên tất cả các lĩnh vực trọng yếu của đời sống quốc gia. Văn kiện Đại hội XIV của Đảng thể hiện tư duy mới khi đặt tự chủ chiến lược trong mối quan hệ biện chứng với hội nhập quốc tế sâu rộng.

Tư duy mới của Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh vai trò trung tâm của nội lực và sức mạnh tổng hợp quốc gia trong xây dựng tự chủ chiến lược. Bên cạnh đó, Văn kiện Đại hội XIV của Đảng thể hiện rõ tư duy chuyển từ bảo vệ an ninh theo cách tiếp cận truyền thống sang quản trị an ninh quốc gia hiện đại, trong đó tự chủ chiến lược giữ vai trò trụ cột.

“Bước vào kỷ nguyên phát triển mới, với vị thế, tiềm lực và uy tín quốc tế ngày càng được nâng cao, tư duy độc lập, tự chủ tiếp tục được Đảng phát triển lên tầm cao mới - tự chủ chiến lược. “Độc lập, tự chủ” là một giá trị nền tảng xuyên suốt lịch sử cách mạng Việt Nam, trong khi “tự chủ chiến lược” là sự phát triển ở trình độ cao hơn của tư duy lãnh đạo và quản trị quốc gia trong bối cảnh mới. Hai khái niệm này có mối quan hệ kế thừa, phát triển biện chứng, thống nhất về mục tiêu căn bản nhưng khác nhau về nội dung, phạm vi và cấp độ thực hiện. Dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội XIV của Đảng chính thức khái quát và nâng tư duy này thành mệnh đề lý luận, chính trị trung tâm, phản ánh bước phát triển mang tính đột phá trong nhận thức và năng lực lãnh đạo của Đảng”, Trung tướng, PGS.TS Phan Xuân Tuy nhấn mạnh.

Toàn cảnh buổi thông tin chuyên.

Theo Trung tướng, PGS.TS Phan Xuân Tuy, “tự chủ chiến lược” là để Việt Nam tiến bước mạnh mẽ trong kỷ nguyên mới. Ông Tuy cho rằng, Đại hội XIV của Đảng là kỳ đại hội của trí tuệ, bản lĩnh và hành động, nơi những quyết sách lịch sử được thông qua để đưa đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình. Xuyên suốt các Văn kiện Đại hội XIV, tư duy tự chủ chiến lược nổi lên như trục xoay cốt lõi cho hành trình phát triển mới của đất nước.

“Tự chủ chiến lược” - theo tinh thần Đại hội XIV, là tự chủ để không phụ thuộc, tự chủ để vươn mình. Việc Đại hội XIV của Đảng đặt “tự chủ chiến lược” ở vị trí tiên phong trong phương châm hành động không đơn thuần là sự điều chỉnh về ngôn ngữ, mà là sự phát triển sâu sắc về tư duy bảo vệ Tổ quốc trong điều kiện mới. Như vậy, “tự chủ chiến lược” là tâm thế của một Việt Nam tự tin, chủ động và có trách nhiệm trong hội nhập quốc tế.

Trung tướng, PGS.TS Phan Xuân Tuy chụp ảnh kỷ niệm cùng cán bộ, giáo viên Học viện và khách mời.

Nói về những định hướng xây dựng và phát huy “tự chủ chiến lược”, Trung tướng, PGS.TS Phan Xuân Tuy nhấn mạnh, đó là phải kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, đặt lợi ích quốc gia - dân tộc lên trên hết. Thứ hai, phát huy mạnh mẽ nội lực quốc gia, coi nội lực là nền tảng quyết định của tự chủ chiến lược. Thứ ba, chủ động hội nhập quốc tế sâu rộng trên cơ sở giữ vững độc lập, tự chủ.

Thứ tư, nâng cao năng lực dự báo, hoạch định và điều hành chiến lược của hệ thống chính trị. Thứ năm, bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa các lĩnh vực và các chủ thể trong thực hiện tự chủ chiến lược. Thứ sáu, phát huy vai trò nòng cốt của lực lượng Công an nhân dân trong bảo đảm tự chủ chiến lược.

Minh Thư/VOV.VN