Đại hội XIV - nơi hội tụ trách nhiệm lịch sử và khát vọng phát triển quốc gia

Dấu mốc khởi đầu kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc

- Chỉ còn vài ngày nữa, Đại hội XIV của Đảng sẽ chính thức khai mạc. Ông kỳ vọng gì với kỳ Đại hội đặc biệt này?

- Đại hội XIV là một kỳ đại hội mang tầm vóc lịch sử với 4 ý nghĩa đặc biệt sau đây:

Thứ nhất, Đại hội XIV sẽ là dấu mốc khởi đầu "Kỷ nguyên mới - Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc". Ở giai đoạn phát triển mới này, Việt Nam không chỉ dừng lại ở mức "vượt qua khó khăn" hay "giữ vững ổn định", mà phải "vươn mình" để trở thành quốc gia phát triển. Nó thay đổi trạng thái, tâm thế từ phòng ngự, ổn định (tồn tại, an toàn) sang chủ động bứt phá và tăng tốc.

Toàn cảnh Hội nghị Trung ương lần thứ 15 - Hội nghị Trung ương cuối cùng của nhiệm kỳ Đại hội XIII - xem xét, cho ý kiến về những công việc để tổ chức thành công Đại hội lần thứ XIV của Đảng. Ảnh: Phạm Thắng

Thứ hai, Đại hội là điểm hội tụ của các mốc son lịch sử, khi nằm ở vị trí "bản lề" cực kỳ quan trọng trong sơ đồ thời gian phát triển của đất nước, là bước chuẩn bị trực tiếp để hoàn thành mục tiêu 100 năm thành lập Đảng (năm 2030): Trở thành nước đang phát triển, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao. Đại hội cũng tạo tiền đề vững chắc hướng tới 100 năm thành lập nước (năm 2045): Trở thành nước phát triển, thu nhập cao, theo định hướng XHCN.

Thứ ba, chúng ta đang thực hiện cuộc cách mạng về tư duy, thể chế và tổ chức - cán bộ. Cụ thể, xác định Nhà nước và hệ thống chính trị sẽ thực hiện nhiệm vụ kiến tạo phát triển, không làm thay thị trường và xã hội; tổ chức bộ máy chính quyền được tinh gọn mạnh mẽ và sáng suốt, phục vụ nhân dân. Chúng ta đã thay đổi cách nhìn về vị trí, vai trò của các thành phần kinh tế, theo đó kinh tế tư nhân trở thành một động lực quan trọng nhất. Động lực chung của quá trình phát triển trong giai đoạn vươn mình của dân tộc được xác định là khoa học công nghệ và đổi mới, sáng tạo.

Tổng Bí thư Tô Lâm. Ảnh: Phạm Thắng

"Đích đến của kỷ nguyên vươn mình là dân giàu, nước mạnh, xã hội XHCN, sánh vai với các cường quốc năm châu. Ưu tiên hàng đầu trong kỷ nguyên mới là thực hiện thắng lợi các mục tiêu chiến lược đến năm 2030, Việt Nam trở thành nước đang phát triển, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước XHCN phát triển, có thu nhập cao; khơi dậy mạnh mẽ hào khí dân tộc, tinh thần tự chủ, tự tin, tự lực, tự cường, tự hào dân tộc, khát vọng phát triển đất nước; kết hợp chặt chẽ sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại.Thời điểm bắt đầu kỷ nguyên mới là Đại hội XIV của Đảng, từ đây, mọi người dân Việt Nam, hàng trăm triệu người như một, dưới sự lãnh đạo của Đảng, đồng tâm hiệp lực, chung sức đồng lòng, tranh thủ tối đa thời cơ, thuận lợi, đẩy lùi nguy cơ, thách thức, đưa đất nước phát triển toàn diện, mạnh mẽ, bứt phá và cất cánh.

Tổng Bí thư Tô Lâm

Đặc biệt, đột phá về thể chế đã giúp tháo gỡ những "nút thắt" pháp lý, chính sách và mô hình, phương thức xây dựng pháp luật, chính sách đang làm chậm nhịp độ phát triển. Chính sách, pháp luật chuyển từ mô hình quản lý sang kiến tạo phát triển.

Cùng với đó, công cuộc cải cách bộ máy của hệ thống chính trị được triển khai sâu rộng nhất từ trước đến nay, từ Trung ương đến cơ sở, bao trùm các tổ chức Đảng, Nhà nước, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội. Việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tinh gọn bộ máy gắn với giảm chi thường xuyên để dồn lực cho đầu tư phát triển, là bước đi mang tính chiến lược.

Thứ tư, Đại hội XIV sẽ lựa chọn đội ngũ lãnh đạo cho một giai đoạn mới với những yêu cầu hoàn toàn khác trước: Đội ngũ cán bộ này phải có đủ trình độ để quản trị quốc gia trong môi trường kinh tế số và trí tuệ nhân tạo (AI). Phải là những người có tư duy toàn cầu nhưng mang đậm bản sắc văn hóa và bản lĩnh chính trị Việt Nam. Đây là sự chuyển giao để bảo đảm tính kế thừa liên tục và sức trẻ cho hệ thống chính trị.

GS. TSKH Phan Xuân Sơn - nguyên Giảng viên cao cấp Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh

Nếu Đại hội VI (1986) là Đại hội của Đổi mới để cứu đất nước khỏi khủng hoảng, thì Đại hội XIV (2026) được kỳ vọng sẽ là Đại hội của kỷ nguyên "vươn mình" để đưa Việt Nam đứng vào hàng ngũ các cường quốc năm châu.

- Dự thảo Báo cáo Chính trị trình Đại hội XIV lần đầu tiên đã tích hợp dự thảo Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Ông nhìn nhận như thế nào về ý nghĩa của đổi mới này?

- Việc tích hợp dự thảo Chương trình hành động vào dự thảo Báo cáo Chính trị trình Đại hội không đơn thuần là sự thay đổi về hình thức, mà đây là một cuộc cách mạng trong tư duy lãnh đạo và điều hành.

Trước đây, sau mỗi kỳ Đại hội, thường mất từ vài tháng đến một năm để các cấp xây dựng chương trình hành động. Nay, khi dự thảo Báo cáo Chính trị trình Đại hội đã đi kèm Chương trình hành động, thì “độ trễ” giữa Nghị quyết và thực tiễn chắc chắn sẽ được rút ngắn tối đa. Nghị quyết vừa ban hành đã có ngay “cẩm nang” thực thi, bảo đảm sự thống nhất chặt chẽ giữa tầm nhìn chiến lược và các giải pháp cụ thể.

Điều này thể hiện sự chuyển dịch rõ rệt từ tư duy chú trọng ban hành sang tư duy kết hợp chặt chẽ giữa ban hành và thực thi, hiện thực hóa triết lý “nói đi đôi với làm”. Khi xây dựng dự thảo Báo cáo Chính trị, các Tiểu ban của Đại hội XIV của Đảng đồng thời phải trả lời được những câu hỏi rất thực tế: Làm như thế nào? Nguồn lực ở đâu?... Nhờ đó, các định hướng chính trị bám sát hơn với thực tiễn, tránh tình trạng chúng ta vẫn nói bấy lâu nay, "Nghị quyết hay nhưng khó thực hiện".

Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư, Trưởng Tiểu ban Tổ chức phục vụ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Trần Cẩm Tú kiểm tra các khu trưng bày khi sơ duyệt công tác tổ chức phục vụ Đại hội XIV của Đảng sáng 13/1/2026. Ảnh: TTXVN

Kỳ vọng Đại hội sẽ thông qua chủ trương, định hướng quan trọng, tháo gỡ triệt để "điểm nghẽn" về thể chế

- Trong dự thảo Chương trình hành động đã thể hiện rõ cách tiếp cận “quản trị theo kết quả”. Điều này có ý nghĩa thế nào trong bối cảnh hiện nay, thưa ông?

- Dự thảo Chương trình hành động được thiết kế rất cụ thể, mang tính định lượng cao. Các nhiệm vụ, đề án, công trình quan trọng đều được phân công rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm; đồng thời xác định cụ thể lộ trình, mốc thời gian và nguồn lực thực hiện. Đây là cơ sở quan trọng để tăng cường trách nhiệm giải trình, tạo điều kiện cho công tác kiểm tra, giám sát của Đảng, của Nhân dân và việc đánh giá cán bộ một cách khách quan.

Trong bối cảnh chúng ta đang hướng tới "Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc", yêu cầu về tốc độ và hiệu quả là tiên quyết. Sự thay đổi này giúp nhận diện và tập trung nguồn lực giải quyết ngay những "điểm nghẽn" về thể chế, hạ tầng và nhân lực ngay từ đầu nhiệm kỳ. Đồng thời, giúp nâng cao tính tự chủ, tự cường và bản lĩnh thực thi của đội ngũ cán bộ, lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả công việc.

Như vậy, việc tích hợp này cho thấy, Đảng ta đang chuyển mình mạnh mẽ theo hướng quản trị quốc gia hiện đại, minh bạch và hiệu lực, hiệu quả. Đây chính là nền tảng quan trọng để chúng ta không bỏ lỡ những cơ hội chiến lược trong giai đoạn 2026 - 2030.

- Theo kế hoạch, Đại hội XIV của Đảng ta sẽ diễn ra từ ngày 19 - 25/1 tới đây. Ông mong muốn, kỳ vọng gì đối với Đại hội lần này?

- Chỉ còn ít ngày nữa, sự kiện chính trị trọng đại nhất của đất nước trong năm 2026 sẽ chính thức diễn ra: Đại hội XIV của Đảng, từ ngày 19 - 25/1. Với tư cách là một công dân của đất nước, một đảng viên của Đảng và là một người nghiên cứu chính trị, tôi rất phấn khởi, tự hào và tin tưởng vào sự chuẩn bị chu đáo của Đảng và thành công của Đại hội.

Tôi mong muốn Đại hội XIV sẽ thông qua những chủ trương, định hướng quan trọng, tháo gỡ triệt để những "điểm nghẽn" về thể chế. Thể chế không chỉ đóng vai trò là khung "quản lý" mà phải thực sự là "bà đỡ" cho sự sáng tạo, đặc biệt là trong khu vực kinh tế tư nhân và các ngành công nghệ mới như bán dẫn, AI.

Đại hội sẽ lựa chọn được đội ngũ cán bộ vừa hồng, vừa chuyên, có tâm, có trí, có tầm, có tài, đặc biệt là những người dám dấn thân, dám chịu trách nhiệm, dám bước ra khỏi vùng an toàn để góp phần hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Ban Chấp hành Trung ương Đảng do Đại hội XIV bầu ra sẽ hội tụ được những trí tuệ xuất sắc nhất, bản lĩnh nhất để dẫn dắt đất nước trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Các chủ trương đề ra tại Đại hội sẽ tiếp tục góp phần mạnh mẽ xây dựng Đảng ta thực sự là "đạo đức, là văn minh". Và, Đảng ta sẽ tiên phong dẫn dắt Dân tộc bước lên đỉnh cao của nền văn hóa Việt Nam ngàn năm văn hiến, kết tinh được những thành tựu văn minh nhân loại, hội nhập với nền văn minh thế giới.

Bên cạnh các con số tăng trưởng GDP, những công trình to lớn, tôi kỳ vọng Đại hội XIV sẽ đưa ra những quyết sách mạnh mẽ, thực chất và nhân văn hơn về an sinh xã hội, chăm lo, bảo vệ sức khỏe cộng đồng, bảo vệ môi trường và giáo dục tiến bộ. Sự thịnh vượng của một dân tộc phải được đo bằng sự an lòng và hạnh phúc trong mỗi nếp nhà.

Mong rằng, Đại hội XIV sẽ xác lập một lộ trình rõ ràng để Việt Nam phấn đấu trở thành một "trung tâm đổi mới sáng tạo" của khu vực, dựa trên nền tảng tri thức, sản phẩm trí tuệ của con người Việt Nam, qua đó khẳng định vị thế Việt Nam trên bản đồ trí tuệ toàn cầu.

- Xin cảm ơn ông!

Thanh Hải thực hiện