Đại sứ Timor-Leste: Việt Nam là quốc gia đi đầu trong xây dựng và triển khai các chính sách về biển và đại dương

Đại sứ Timor-Leste tại Việt Nam João Pereira trả lời phỏng vấn TG&VN bên lề Đối thoại Biển lần thứ 15, ngày 18/9 tại Hà Nội. (Ảnh: Thành Long)

Đại sứ đánh giá như thế nào về vai trò của Việt Nam trong thúc đẩy triển khai Hiệp ước Biển cả – BBNJ (Hiệp định về bảo tồn và sử dụng bền vững đa dạng sinh học biển tại các vùng biển nằm ngoài quyền tài phán quốc gia)?

Trong thập niên qua, nền kinh tế Việt Nam đã tăng trưởng ổn định và nhanh chóng. Sự phát triển kinh tế đó không thể tách rời khỏi phát triển biển và đại dương. Việt Nam rõ ràng đã nổi lên là quốc gia đi đầu trong việc xây dựng và triển khai các chính sách liên quan đến các vấn đề biển và đại dương nói chung.

Việt Nam đang ưu tiên phát triển biển, nổi bật là tầm nhìn về quốc gia biển mạnh, qua đó khẳng định vai trò quan trọng trong khu vực. Đây chính là lý do những diễn đàn như Đối thoại Biển có ý nghĩa hết sức quan trọng. Các diễn đàn biển do Việt Nam tổ chức quy tụ các nhà hoạch định chính sách, giới học giả để cùng đánh giá những tiến triển đạt được trong việc thực thi luật pháp quốc tế về biển, hợp tác quốc tế trong bảo vệ biển, đồng thời giải quyết những thách thức đan xen trong quản trị biển.

Theo Đại sứ, hợp tác quốc tế có vai trò như thế nào trong việc bảo vệ biển và đại dương, đặc biệt là giữa Timor-Leste và Việt Nam trong triển khai Thỏa thuận BBNJ nói riêng và trong thực thi luật quốc tế nói chung?

Quan hệ giữa Timor-Leste và Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ. Trong ba năm qua kể từ khi tôi nhận nhiệm vụ tại Việt Nam, chúng ta đã chứng kiến một quan hệ đối tác hết sức hiệu quả và thực chất, với những bước tiến đáng kể trên nhiều lĩnh vực, trong đó có hợp tác biển và thúc đẩy thực thi luật pháp quốc tế, nhất là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) 1982. Timor-Leste tự hào ủng hộ và bỏ phiếu cho ứng cử viên của Việt Nam, PGS.TS Nguyễn Thị Lan Anh trở thành Thẩm phán của Tòa án Luật Biển quốc tế (ITLOS).

Trong các vấn đề biển rộng hơn, Timor-Leste đang hợp tác chặt chẽ với Việt Nam. Là thành viên mới của ASEAN, chúng tôi còn rất nhiều điều cần học hỏi và Việt Nam là một trong những quốc gia mà chúng tôi tích cực tìm đến để học hỏi kinh nghiệm về quản lý các vấn đề biển cũng như bảo đảm phát triển đại dương bền vững.

Quan hệ ngoại giao giữa hai nước cũng đang bước lên những tầm cao mới. Với việc Đại sứ quán Việt Nam tại Timor-Leste vừa được thành lập, Đại sứ mới được bổ nhiệm đã trình Quốc thư vào ngày 29/9. Đây là một dấu mốc từng bước củng cố quan hệ giữa hai nước, phục vụ tốt nhất lợi ích của cả hai quốc gia.

Hơn nữa, chúng tôi mong muốn hợp tác chặt chẽ với Việt Nam trong phát triển kinh tế biển, đặc biệt là lĩnh vực thủy sản. Ngành thủy sản của Timor-Leste tại các vùng biển bao quanh đất nước có tiềm năng rất lớn nhưng chưa được khai thác hiệu quả. Chúng tôi mong muốn hợp tác với các nhà đầu tư Việt Nam để phát triển lĩnh vực này. Cùng với quan hệ giữa hai nước ngày càng được củng cố và hợp tác kinh tế rộng mở hơn, phát triển kinh tế biển vẫn là một lĩnh vực đầy triển vọng mà chúng tôi đang tích cực tìm hiểu và thúc đẩy.

Làn nước xanh trong âu tàu ở xã đảo Sinh Tồn, huyện đảo Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa, Việt Nam. (Ảnh: Phạm Anh Tuấn)

ASEAN và Trung Quốc đang cùng hướng tới việc hoàn tất Bộ Quy tắc ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC). Đại sứ nhìn nhận như thế nào về ý nghĩa của COC và kỳ vọng gì đối với Bộ Quy tắc này?

COC là một chương trình nghị sự hết sức quan trọng đối với ASEAN. Việc hoàn tất và triển khai thành công Bộ Quy tắc ứng xử sẽ đóng góp đáng kể vào phát triển khu vực, thúc đẩy hòa bình, ổn định trên Biển; đồng thời thúc đẩy quan hệ song phương và đa phương hiệu quả giữa 11 quốc gia thành viên ASEAN cũng như giữa ASEAN và Trung Quốc.

Đại sứ đánh giá như thế nào về vai trò của ASEAN, và cụ thể là sự tham gia của Việt Nam, trong thúc đẩy hòa bình và ổn định ở Biển Đông?

Biển Đông luôn là một trong những vấn đề trọng tâm trong chương trình nghị sự của chúng ta - ASEAN. Với tinh thần trách nhiệm và lập trường mang tính xây dựng của Việt Nam, tôi tin rằng tất cả các quốc gia thành viên ASEAN đang cùng hướng tới mục tiêu chung là thúc đẩy hòa bình và ổn định trong khu vực.

Mỗi quốc gia thành viên đều nỗ lực phối hợp cùng nhau để giải quyết các tranh chấp thông qua đối thoại và đàm phán nhằm đảm bảo hòa bình, ổn định trên biển. Tôi hết sức tin tưởng rằng Cộng đồng ASEAN của chúng ta là một cộng đồng đề cao đối thoại vì hòa bình. Vì vậy, tôi chắc chắn, bất kỳ xung đột hay vấn đề phát sinh trong khu vực đều có thể được giải quyết thành công thông qua các cơ chế của ASEAN.

Trân trọng cảm ơn Đại sứ!