Đại sứ Việt Nam tại Trung Quốc Phạm Thanh Bình: Phía sau mỗi thành quả đối ngoại là bản lĩnh và sự dấn thân thầm lặng

Trả lời Báo Thế giới và Việt Nam trong khuôn khổ talkshow "Vị thế Việt Nam trong kỷ nguyên mới", Đại sứ Việt Nam tại Trung Quốc Phạm Thanh Bình nhấn mạnh, đối ngoại cần phát huy mạnh mẽ hơn nữa vai trò tiên phong, lấy hiệu quả thực chất làm thước đo và góp phần mở ra những không gian phát triển mới cho đất nước.

Thưa Đại sứ, dư âm của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng vẫn còn rất gần với chúng ta. Đây được xem là kỳ Đại hội có ý nghĩa như "ngọn đuốc soi đường" cho hành trình phát triển của đất nước trong giai đoạn mới. Đặc biệt, Đại hội đã xác định đối ngoại, cùng với quốc phòng và an ninh, là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên. Kể từ khi đối ngoại được trao một sứ mệnh rất đỗi vinh quang như vậy, Đại sứ nhìn nhận thế nào về trách nhiệm của mình trong vai trò một nhà ngoại giao, một người "mang chuông đi đánh xứ người"?

Tôi cho rằng, việc Đại hội XIV của Đảng xác định đối ngoại cùng với quốc phòng và an ninh là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên đã thể hiện bước phát triển hết sức quan trọng về nhận thức và tư duy chiến lược đối với vai trò của đối ngoại trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Trong bối cảnh tình hình thế giới đang có những diễn biến hết sức sâu sắc, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng phức tạp, các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống đan xen, đối ngoại tiếp tục khẳng định vai trò là một phương thức quan trọng để tạo lập và giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc, đồng thời tranh thủ hiệu quả các nguồn lực bên ngoài phục vụ công cuộc phát triển đất nước.

Chúng tôi cũng nhận thức rất rõ rằng, trong giai đoạn mới, yêu cầu và nhiệm vụ đặt ra đối với công tác đối ngoại cũng như đội ngũ cán bộ ngoại giao cao hơn trước rất nhiều. Như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh, đối ngoại cần phát huy mạnh mẽ hơn nữa vai trò tiên phong trong kỷ nguyên mới, tương xứng với tầm vóc lịch sử, văn hóa và vị thế của đất nước.

Theo tinh thần đó, đối ngoại phải trở thành động lực mở ra những không gian phát triển mới, gắn kết hữu cơ với tiến trình phát triển kinh tế - xã hội, góp phần thu hút các nguồn lực và điều kiện thuận lợi từ bên ngoài để phục vụ mục tiêu phát triển nhanh, bền vững, đồng thời hiện thực hóa khát vọng và tầm nhìn phát triển đất nước đến năm 2030, tầm nhìn 2045.

Trên cương vị là Đại sứ đại diện cho Việt Nam tại nước sở tại, chúng tôi nhận thức rất rõ trách nhiệm của mình không chỉ là trực tiếp triển khai đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước, kết nối lợi ích, xây dựng niềm tin, mở rộng hợp tác để đóng góp vào mục tiêu chung là xây dựng một Việt Nam hòa bình, ổn định, phát triển và có vị thế ngày càng cao trên trường quốc tế.

Bên cạnh đó, chúng tôi cũng xác định rõ những nhiệm vụ trọng tâm trên từng địa bàn, với từng đối tác cụ thể, trong đó đặc biệt chú trọng chủ động tìm kiếm những không gian hợp tác mới, kết nối các lĩnh vực có tiềm năng bổ trợ cho quá trình phát triển của đất nước, nhất là về kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Trong toàn bộ quá trình đó, chúng tôi luôn lấy kết quả cụ thể, tính thực chất và hiệu quả thực tiễn làm thước đo của công tác đối ngoại. Đồng thời, theo đúng tinh thần chỉ đạo của Đại hội XIV, mỗi cơ quan đại diện cũng có trách nhiệm góp phần lan tỏa hình ảnh, vị thế và những giá trị của Việt Nam tới bạn bè quốc tế. Nói một cách giản dị, đó là kể thật hay câu chuyện về Việt Nam, để thế giới hiểu hơn, tin hơn và đồng hành nhiều hơn với Việt Nam. Chúng tôi cho rằng, đây cũng sẽ là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của công tác đối ngoại trong thời gian tới.

Thưa Đại sứ, Đại hội XIV của Đảng đã đặt ra những yêu cầu rất cao đối với công tác đối ngoại trong giai đoạn phát triển mới của đất nước. Trên cương vị Đại sứ Việt Nam tại Trung Quốc - địa bàn đối ngoại đặc biệt quan trọng, Đại sứ sẽ cụ thể hóa tinh thần đó bằng chương trình hành động như thế nào? Đâu sẽ là những ưu tiên và thước đo hiệu quả trong hoạt động của Đại sứ quán thời gian tới?

Trong tổng thể đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước, Trung Quốc là đối tác đặc biệt quan trọng. Điều ấy xuất phát từ việc hai nước là láng giềng gần gũi, có quan hệ hữu nghị truyền thống lâu đời, nhiều lợi ích tương đồng, trong khi việc duy trì môi trường hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển có ý nghĩa thiết thực đối với sự phát triển của cả hai Đảng, hai Nhà nước.

Thời gian qua, quan hệ Việt Nam-Trung Quốc tiếp tục ghi nhận nhiều bước phát triển tích cực. Trong các cuộc tiếp xúc cấp cao, lãnh đạo Việt Nam nhiều lần khẳng định, Trung Quốc là lựa chọn chiến lược và ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại tổng thể của Việt Nam. Về phía Trung Quốc, Bắc Kinh cũng xác định Việt Nam là phương hướng ưu tiên trong chính sách ngoại giao láng giềng.

Trên cơ sở nhận thức chung đó, quan hệ giữa hai nước tiếp tục được thúc đẩy theo cả chiều rộng lẫn chiều sâu, với quy mô hợp tác ngày càng toàn diện và nhiều tầng nấc. Chính vì vậy, công tác đối ngoại tại địa bàn Trung Quốc đòi hỏi sự đầu tư về nguồn lực, sự kiên trì, bản lĩnh, nhạy bén và cách tiếp cận tổng thể, luôn đặt lợi ích quốc gia - dân tộc làm trọng tâm.

Nếu khái quát chương trình hành động của chúng tôi, có thể nhấn mạnh một số nhiệm vụ trọng tâm.

Trước hết, Đại sứ quán tiếp tục thúc đẩy đối thoại, tăng cường hợp tác, củng cố hiểu biết và tin cậy chính trị, mở rộng các điểm đồng về lợi ích, qua đó góp phần đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện, Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam-Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược phát triển ổn định, lành mạnh, bền vững và lên tầm cao mới. Mục tiêu xuyên suốt là góp phần duy trì môi trường hòa bình, ổn định, hợp tác để phục vụ sự phát triển của đất nước trước mắt cũng như lâu dài.

Bên cạnh đó, với một địa bàn trọng điểm như Trung Quốc - quốc gia có nhiều điểm tương đồng về thể chế và quá trình phát triển, công tác nghiên cứu, dự báo chiến lược và tham mưu chính sách giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Chúng tôi xác định việc theo dõi sát diễn biến tình hình sở tại và khu vực, chia sẻ những kinh nghiệm phù hợp, cũng như kịp thời tham mưu về các vấn đề liên quan ổn định, phát triển và lợi ích cốt lõi của đất nước là một trong những nhiệm vụ trọng tâm.

Một trọng tâm khác là tiếp tục triển khai toàn diện các hoạt động đối ngoại chính trị thông qua kênh Đảng, ngoại giao Nhà nước, đối ngoại nhân dân, ngoại giao văn hóa và thông tin đối ngoại. Qua đó, chúng tôi mong muốn giới thiệu rộng rãi tới bạn bè Trung Quốc cũng như cộng đồng quốc tế về đường lối, chính sách lớn của Việt Nam, đặc biệt là định hướng phát triển sau Đại hội XIV của Đảng; đồng thời lan tỏa hình ảnh một Việt Nam độc lập, tự chủ, tự cường, đổi mới, năng động và là thành viên tích cực, có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế.

Đặc biệt, chúng tôi coi việc thúc đẩy hợp tác thực chất là nhiệm vụ trọng tâm. Trọng tâm đó tập trung vào các lĩnh vực kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học - công nghệ và kết nối chuỗi cung ứng với nền kinh tế lớn thứ hai thế giới. Đại sứ quán sẽ tiếp tục đồng hành cùng các địa phương và doanh nghiệp Việt Nam trong việc mở rộng hợp tác, tăng cường kết nối, tạo điều kiện để hàng hóa và dịch vụ Việt Nam tiếp cận thị trường gần 1,4 tỷ dân của Trung Quốc, qua đó mở ra những không gian hợp tác mới, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng cao và phát triển bền vững của đất nước. Trong quá trình đó, việc kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh cũng là một nhiệm vụ được đặc biệt coi trọng.

Song song với các nhiệm vụ trên, chúng tôi xác định tiếp tục xây dựng đội ngũ cán bộ đối ngoại đáp ứng yêu cầu của giai đoạn mới. Điều đó đòi hỏi mỗi cán bộ không chỉ vững chuyên môn, giỏi ngoại ngữ, am hiểu địa bàn mà còn phải không ngừng đổi mới tư duy, nâng cao năng lực dự báo, thích ứng nhanh với những phương thức làm việc mới và làm chủ các công nghệ mới. Trong bối cảnh khoa học - công nghệ đang làm thay đổi sâu sắc phương thức quản trị và hợp tác quốc tế, ngành đối ngoại cũng không nằm ngoài xu thế đó và cần chủ động thích ứng để nâng cao hiệu quả công tác.

Sau mỗi thành quả đối ngoại có thể đo đếm bằng các chuyến thăm cấp cao, những thỏa thuận hợp tác hay các dấu mốc quan trọng luôn là áp lực, khó khăn và cả những hy sinh thầm lặng của đội ngũ cán bộ ngoại giao. Theo Đại sứ, điều gì đã giúp những người làm công tác đối ngoại luôn giữ vững bản lĩnh, nuôi dưỡng tình yêu Tổ quốc và sự kiên định với sứ mệnh của mình, dù ở bất cứ nơi đâu?

Quả thực, phía sau mỗi thành quả đối ngoại là sự nỗ lực bền bỉ của cả hệ thống chính trị, trong đó có những đóng góp thầm lặng của đội ngũ cán bộ ngoại giao ở trong nước và tại các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài.

Có thể nói, điều giúp những người làm công tác đối ngoại vượt qua khó khăn, thử thách để hoàn thành sứ mệnh chính là ý thức sâu sắc rằng phía sau mình luôn có Tổ quốc, nhân dân và sự tin tưởng, kỳ vọng của Đảng và Nhà nước. Đồng thời, mọi kết quả đạt được cuối cùng đều hướng tới lợi ích của đất nước và nhân dân. Chính nhận thức ấy vừa là trách nhiệm, vừa là nguồn động lực để chúng tôi luôn nỗ lực đáp ứng tốt nhất yêu cầu của công việc.

Tinh thần yêu nghề và trách nhiệm ấy cũng được hun đúc qua nhiều thế hệ cán bộ ngoại giao. Đó là kết quả của quá trình kế thừa những đóng góp, cống hiến và hy sinh rất thầm lặng nhưng vô cùng bền bỉ của các thế hệ đi trước, đặc biệt là các bậc tiền bối trong ngành. Chính những tấm gương ấy đã trở thành nguồn cảm hứng để chúng tôi tiếp tục phấn đấu, không phụ sự kỳ vọng của các thế hệ tiền bối cũng như của Đảng, Nhà nước và nhân dân.

Điều đáng mừng là đội ngũ cán bộ ngoại giao trẻ ngày nay đang trưởng thành rất nhanh. Các bạn được đào tạo bài bản, có bản lĩnh, có năng lực, tự tin hơn trong môi trường hội nhập quốc tế và luôn sẵn sàng đổi mới để đáp ứng yêu cầu của thời đại. Tôi tin rằng, sự kế thừa ấy sẽ tiếp tục bồi đắp bản sắc của nền ngoại giao Việt Nam và góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ ngoại giao ngày càng chuyên nghiệp, hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới.

Trân trọng cảm ơn Đại sứ!