Đắk Lắk đưa chương trình giáo dục mầm non mới vào thực tiễn

Thí điểm chương trình giáo dục mầm non mới tại 15 cơ sở, Đắk Lắk chú trọng đổi mới, nâng cao năng lực đội ngũ và hỗ trợ phù hợp từng trường.

Tăng cơ hội khám phá cho trẻ. (Ảnh: T.H)

Tăng cơ hội khám phá cho trẻ. (Ảnh: T.H)

Đổi mới từ hoạt động trong lớp học

Tự lựa chọn màu, dự đoán kết quả rồi trực tiếp pha trộn là cách trẻ tại Trường Mầm non Ea Kao (phường Ea Kao) tham gia hoạt động khám phá khoa học. Qua từng thao tác, giáo viên quan sát để gợi mở, khuyến khích trẻ thử thêm hoặc hướng dẫn từng bước.

Cô Tăng Thị Thuý, giáo viên khối Lá cho biết, trước đây khi tổ chức khám phá khoa học, cô thường giới thiệu hiện tượng, thực hiện thí nghiệm mẫu rồi giải thích kết quả. Khi thay đổi cách tổ chức, giáo viên phải chuẩn bị tình huống để trẻ suy nghĩ, dự đoán, lựa chọn cách thử và kiểm chứng.

Trong hoạt động “Nhà khoa học nhí - Bé khám phá thí nghiệm tạo màu”, cô gợi mở điều có thể xảy ra khi kết hợp hai màu khác nhau. Khi kết quả khác dự đoán, giáo viên tiếp tục đặt câu hỏi, tạo cơ hội để trẻ tìm hiểu và trao đổi về điều vừa quan sát.

Một tiết dạy của cô H’Dưa tại Trường Mầm non Ea Kao. (Ảnh: Thế Hùng)

Một tiết dạy của cô H’Dưa tại Trường Mầm non Ea Kao. (Ảnh: Thế Hùng)

Việc đánh giá chú trọng cả quá trình tham gia. Cô quan sát trẻ đặt câu hỏi, lựa chọn vật liệu, thao tác và trao đổi với bạn. Trẻ mạnh dạn được khuyến khích thử cách phối màu khác; trẻ còn rụt rè được gợi ý đơn giản hoặc thao tác cùng bạn.

Sau mỗi hoạt động, giáo viên điều chỉnh câu hỏi, bổ sung vật liệu, thay đổi cách chia nhóm. Việc chuẩn bị đòi hỏi nhiều thời gian hơn, đồng thời phải tính đến khả năng quản lý lớp, bảo đảm an toàn và vệ sinh khi trẻ cùng trải nghiệm.

“Theo tôi, điều quan trọng trong chương trình mới là không đặt tất cả trẻ vào cùng một khuôn mẫu, mà cần tạo cơ hội để mỗi trẻ đều được tham gia, được thể hiện khả năng và có sự tiến bộ theo cách riêng của mình”, cô Thuý chia sẻ.

Văn hoá bản địa được đưa vào những tiết học sinh động. (Ảnh: Thế Hùng)

Văn hoá bản địa được đưa vào những tiết học sinh động. (Ảnh: Thế Hùng)

Ở khối Chồi, cô H’Dưa Niê sử dụng gáo dừa để trẻ khám phá âm thanh, thử tạo tiết tấu và phối hợp biểu diễn. Theo cô, có trẻ ban đầu rụt rè đã mạnh dạn gõ theo nhạc; có em nghĩ ra tiết tấu riêng, rủ bạn cùng thực hiện. Với trẻ chưa bắt kịp nhịp, cô hướng dẫn từ vận động đơn giản, cho quan sát và làm cùng cô hoặc bạn.

Trao đổi với Báo GD&TĐ, bà Đinh Thị Huệ, Hiệu trưởng Trường Mầm non Ea Kao cho biết, đơn vị được lựa chọn thí điểm ban đầu là Trường Mầm non Hoa Pơ Lang. Sau khi sáp nhập với hai trường Rạng Đông và Ea Kao, nhà trường triển khai chương trình tại toàn bộ phân hiệu, điểm trường từ tháng 8/2026, với 33 nhóm lớp, 950 trẻ.

“Điểm thay đổi trong lập kế hoạch là giáo viên xác định trước trẻ cần làm được gì, rồi mới chọn nội dung, học liệu và cách tổ chức. Trong quá trình thực hiện, giáo viên quan sát cách từng trẻ tham gia để điều chỉnh câu hỏi, nhiệm vụ hoặc mức hỗ trợ”, bà Huệ thông tin.

Bên cạnh đó, Ban Giám hiệu và tổ chuyên môn cùng góp ý kế hoạch, dự giờ, trao đổi cách xử lý tình huống. Khi trẻ phải chờ lâu mới đến lượt thao tác, giáo viên có thể chia nhóm nhỏ hơn hoặc chuẩn bị thêm vật liệu để nhiều em được trực tiếp trải nghiệm.

Tại Trường Mầm non M’Drắk (xã M’Drắk), chương trình được thí điểm trên toàn trường, từ nhà trẻ đến mẫu giáo, với 14 nhóm lớp, 415 trẻ.

Trường Mầm non M’Drắk vận dụng đồ dùng giảng dạy theo điều kiện sẵn có. (Ảnh: Thế Hùng)

Trường Mầm non M’Drắk vận dụng đồ dùng giảng dạy theo điều kiện sẵn có. (Ảnh: Thế Hùng)

Theo bà Nguyễn Thị Xinh, Hiệu trưởng nhà trường, giáo viên được định hướng linh hoạt kết hợp hoạt động đã chuẩn bị với hoạt động theo ý thích và những tình huống nảy sinh từ sự tò mò của trẻ.

“Nhà trường khuyến khích sử dụng vật liệu thiên nhiên, vật liệu tái sử dụng an toàn để trẻ sáng tạo theo nhiều cách. Với trẻ nhà trẻ, giáo viên chú trọng giao lưu cảm xúc, khám phá bằng các giác quan; với trẻ mẫu giáo, tăng cơ hội lựa chọn, hợp tác và giải quyết những vấn đề đơn giản trong cuộc sống”, bà Xinh chia sẻ.

Cũng theo lãnh đạo trường, trẻ có sự khác biệt về mức độ tự tin và khả năng diễn đạt. Có em hiểu vấn đề nhưng ngại phát biểu, chưa biết thể hiện ý tưởng. Giáo viên cần cho trẻ thời gian suy nghĩ, tổ chức trao đổi nhóm nhỏ, khuyến khích thể hiện qua lời nói, hành động hoặc hình vẽ.

Đổi mới quản lý, hỗ trợ sát từng trường

Năm học 2026 - 2027, Đắk Lắk triển khai thí điểm chương trình giáo dục mầm non mới tại 15 cơ sở, với 217 nhóm lớp, 6.005 trẻ; 100% trẻ được học hai buổi/ngày. Các trường được lựa chọn ở cả đô thị, nông thôn, miền núi và địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn.

Ông Lưu Tiến Quang, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Đắk Lắk cho biết, sự khác biệt về quy mô, đội ngũ, cơ sở vật chất và đặc điểm trẻ giúp ngành nhận diện yêu cầu cốt lõi cần thực hiện thống nhất, nội dung có thể điều chỉnh theo địa phương, nhà trường.

Ông Lưu Tiến Quang, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Đắk Lắk. (Ảnh: Thế Hùng)

Ông Lưu Tiến Quang, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Đắk Lắk. (Ảnh: Thế Hùng)

“Điều chúng tôi hướng tới sau một năm là xác định chương trình được thực hiện như thế nào, trong điều kiện nào thì hiệu quả, những gì cần điều chỉnh và cần hỗ trợ gì để có thể triển khai phù hợp, khả thi, bền vững trên địa bàn tỉnh”, ông Quang nhấn mạnh.

Theo định hướng của Sở, các cơ sở phải bảo đảm an toàn, mục tiêu phát triển toàn diện, tăng cường học thông qua chơi, trải nghiệm và quan tâm giáo dục hòa nhập. Nhà trường được chủ động lựa chọn hình thức tổ chức, học liệu, khai thác nguyên vật liệu địa phương và xây dựng kế hoạch phù hợp với trẻ.

Trong số trẻ tham gia thí điểm có 1.313 trẻ dân tộc thiểu số; 5 trẻ khuyết tật học hòa nhập đều được xây dựng kế hoạch giáo dục cá nhân. Việc tổ chức hoạt động, theo dõi sự phát triển cần chú ý khả năng tiếp cận và nhu cầu hỗ trợ của từng trẻ.

Để yêu cầu chương trình được thực hiện đến từng lớp học, Sở yêu cầu cán bộ quản lý, giáo viên cốt cán hỗ trợ chuyên môn tại cơ sở. Giáo viên cùng thiết kế hoạt động, thực hành, quan sát trẻ, phân tích kết quả và điều chỉnh cách tổ chức. Việc tư vấn, hỗ trợ căn cứ vào vướng mắc thực tế của từng trường.

Các chuyên đề được đại diện Sở GD&ĐT nhằm góp ý, đánh giá. (Ảnh: Thế Hùng)

Các chuyên đề được đại diện Sở GD&ĐT nhằm góp ý, đánh giá. (Ảnh: Thế Hùng)

Từ thực tế tại Trường Mầm non M’Drắk, bà Nguyễn Thị Xinh cho rằng cơ sở vật chất tương đối đồng bộ cùng đội ngũ giáo viên đạt chuẩn là những thuận lợi. Tuy nhiên, hiệu quả còn phụ thuộc vào năng lực tổ chức hoạt động của giáo viên và cách hỗ trợ của cán bộ quản lý.

“Ban Giám hiệu cần chuyển từ chú trọng kiểm tra hồ sơ, hoạt động theo khuôn mẫu sang quan sát môi trường giáo dục, cách giáo viên tương tác và mức độ tiến bộ của từng trẻ để có biện pháp hỗ trợ kịp thời”, bà Xinh nhận định.

Ngoài ra, nhà trường mong được hướng dẫn cụ thể hơn cách chuyển yêu cầu cần đạt thành mục tiêu, kế hoạch giáo dục; cách ghi nhận minh chứng và sử dụng kết quả đánh giá để hỗ trợ từng em. Trường cũng đề nghị tăng dự giờ, phân tích hoạt động và trao đổi giữa các cơ sở thí điểm.

Đáp ứng yêu cầu chuyên môn cần đi cùng củng cố điều kiện tổ chức. Theo số liệu của Sở, các cơ sở thí điểm còn 4 phòng học tạm, 48 phòng học mượn; khoảng 86,1% nhóm lớp có đủ thiết bị tối thiểu. Tỷ lệ giáo viên bình quân đạt 2,04 người/lớp, song việc bảo đảm nhân lực tại từng cơ sở vẫn cần được quan tâm.

Trường Mầm non Ea Kao hiện chưa có nhà đa năng, còn thiếu đồ dùng, đồ chơi và có nhu cầu bổ sung khu vực trải nghiệm, thiết bị chăm sóc, nuôi dưỡng. Trường Mầm non M’Drắk mong bổ sung học liệu mở, thiết bị phục vụ khám phá, thực hành.

Việc bổ sung điều kiện phục vụ thí điểm cũng cần sự quan tâm của chính quyền địa phương. Ông Nguyễn Hữu Thọ, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội phường Ea Kao cho biết, địa phương phối hợp với nhà trường rà soát cơ sở vật chất, thiết bị và học liệu, xác định hạng mục ưu tiên để tham mưu hỗ trợ phù hợp khả năng cân đối.

Theo Sở GD&ĐT Đắk Lắk, đánh giá thí điểm được thực hiện xuyên suốt, kết hợp dữ liệu về điều kiện triển khai, cách tổ chức hoạt động, sự tiến bộ của trẻ và phản hồi từ đội ngũ, cha mẹ trẻ. Việc đánh giá bảo đảm phù hợp độ tuổi, không gây áp lực lên giáo viên và trẻ em, làm cơ sở xác định nội dung cần điều chỉnh, điều kiện cần bổ sung trước khi triển khai rộng hơn.

Thế Hùng

Thành Tâm

Nguồn GD&TĐ: https://giaoducthoidai.vn/dak-lak-dua-chuong-trinh-giao-duc-mam-non-moi-vao-thuc-tien-post799848.html