Đắk Lắk: Từ những điều gần gũi, trẻ mầm non học cách khám phá thế giới

Tìm câu trả lời bằng trải nghiệm

“Làm thế nào để ngôi nhà đứng vững?”, “Vì sao ngôi nhà bị đổ?”, “Làm thế nào để mái nhà không bị rơi?”. Những câu hỏi ấy được triển khai tại ngày hội STEAM của Trường Mầm non Quốc Tế, phường Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk) đã đặt trẻ trước một nhiệm vụ gần gũi: tìm cách tạo nên ngôi nhà của mình.

Câu trả lời được tìm kiếm qua việc chọn vật liệu, lắp ghép, quan sát và điều chỉnh. Với trẻ mầm non, mỗi thao tác như vậy là một cơ hội tiếp xúc với thế giới xung quanh bằng trải nghiệm trực tiếp.

Theo bà Lê Thị Vui, Hiệu trưởng nhà trường, trọng tâm của hoạt động là “học bằng chơi, chơi mà học”. Giáo viên tổ chức môi trường, hướng dẫn và khuyến khích trẻ tham gia, nuôi dưỡng khả năng quan sát, sự khéo léo cùng hứng thú khám phá.

Cô và trẻ Trường Mầm non Quốc Tế vui chơi và khám phá những điều gần gũi trong cuộc sống. (Ảnh: TT)

Với chủ đề “Bé là nhà khoa học nhí - Kiến tạo ngôi nhà thông minh” được xây dựng cho trẻ 5-6 tuổi. Tại đây, trẻ sẽ tham gia 5 trạm trải nghiệm để hướng đến nhiệm vụ chung: thiết kế mô hình ngôi nhà đẹp, vững chắc và gần gũi thiên nhiên.

Một yêu cầu đáng chú ý, khi tham gia hoạt động, trẻ được khuyến khích mạnh dạn nói ra điều mình đang nghĩ (ý tưởng). Không yêu cầu sản phẩm của mỗi em phải giống nhau. Theo bà Vui, giáo viên giữ vai trò hướng dẫn, gợi mở; trẻ được dành cơ hội thực hành và cùng giải quyết nhiệm vụ.

Trẻ được hướng dẫn tham gia hoạt động nhóm từ những trao đổi, phối hợp các động tác thể thao. (Ảnh: TT)

Tại trạm khám phá vật liệu, trẻ thực hiện chuỗi hoạt động dự đoán, thử nghiệm, quan sát rồi đưa ra nhận xét. Giấy, vải, nhựa, bìa carton và lá cây được sử dụng để tìm hiểu khả năng thấm nước.

Từ những vật liệu nhìn thấy hằng ngày, trẻ được khuyến khích suy nghĩ trước khi thử. Kết quả quan sát sau đó trở thành căn cứ để các em đối chiếu với dự đoán ban đầu. Nếu nhận định chưa phù hợp, trẻ có cơ hội thay đổi cách hiểu từ chính trải nghiệm của mình.

Trẻ thực hiện vẽ lại các đồ vật sau quá trình khám phá. (Ảnh: TT)

Ở trạm lắp ghép, câu hỏi về độ vững của ngôi nhà đặt ra yêu cầu tìm cách liên kết, bố trí các bộ phận. Nhiệm vụ có thể tiếp tục bằng việc quan sát phần chưa chắc chắn và điều chỉnh mô hình.

Cùng mạch tiếp cận ấy, tại Trạm ánh sáng, trẻ được dùng đèn pin thử với các vật liệu, quan sát ánh sáng đi qua và sự thay đổi của bóng. Những kết quả cụ thể giúp giáo viên gợi hỏi, khuyến khích trẻ mô tả (nói) điều vừa nhìn thấy.

Trẻ khám phá ở Trạm ánh sáng. (Ảnh: TT)

Các nội dung trồng cây, đo lường và sử dụng hình học được kết nối với mô hình ngôi nhà. Trẻ có cơ hội cùng lựa chọn, bố trí, trao đổi ý tưởng và giới thiệu sản phẩm của nhóm.

Theo đại diện ban tổ chức, ở độ tuổi này, giá trị giáo dục cần được tìm trong quá trình trẻ tham gia. Một câu hỏi được nêu ra, cách lắp ghép được điều chỉnh hay một ý tưởng được chia sẻ đều có thể giúp giáo viên nhận biết cách trẻ quan sát và suy nghĩ.

Bởi vậy, việc ghi nhận sản phẩm cần đi cùng theo dõi quá trình. Kế hoạch của trường phân công giáo viên hướng dẫn, hỗ trợ an toàn và ghi nhận hoạt động của trẻ tại từng trạm.

Mạnh dạn thử sức, biết cùng chơi với bạn

Cơ hội khám phá còn được mở ra trong hoạt động vận động. Với chủ đề “Chiến sĩ vui khỏe”, cô giáo Trần Thị Nhung hướng dẫn trẻ 3 vận động liên hoàn, gồm: bật theo dấu bàn chân, lăn bóng qua các điểm và đá bóng vào gôn.

Để thực hiện, trẻ cần quan sát ký hiệu, nhớ thứ tự, điều chỉnh hướng di chuyển và phối hợp cơ thể. Theo cô Nhung, điều quan trọng là giáo viên cần đầu tư về thời gian tìm hiểu, rèn luyện, làm mẫu chuẩn từng động tác. Sau đó lần lượt mời trẻ thực hiện và nhận xét.

Giáo viên uốn nắn động tác cho trẻ. (Ảnh: TT)

Với những trẻ chưa làm đúng, giáo viên tiếp tục hướng dẫn để thực hiện lại. Mục đích, hỗ trợ khi trẻ gặp khó trong thực hiện nhiệm vụ.

Ở phần chơi theo đội, thành viên tiếp theo bắt đầu khi bạn trước đã chuyển đến vận động lăn bóng. Quy tắc đơn giản tạo cơ hội tập chờ lượt, chú ý đến bạn và thực hiện hướng dẫn chung.

Mục tiêu giáo dục còn bao gồm sự vui vẻ, đoàn kết và cổ vũ nhau. Vì vậy, bên cạnh kết quả vận động, cô Nhung còn rút ra kinh nghiệm khi quan sát thái độ tham gia, cách trẻ phối hợp và sự mạnh dạn khi thử sức. “Quan sát hành vi, thái độ, cách phối hợp … của trẻ, giáo viên sẽ đánh giá được sự tiến bộ, những khó khăn của từng em. Từ đó điều chỉnh phương pháp cho kế hoạch hoạt động tiếp theo”, cô Nhung chia sẻ thêm.

Trẻ được khuyến khích chủ động thực hiện các vận động theo nhóm. (Ảnh: TT)

Tương tự, tại hoạt động “Bé với màu sắc”, trẻ khối RABBIT, độ tuổi 4-5, được trải nghiệm ngoài trời với màu nước dưới sự hướng dẫn của cô giáo Trần Thị Mỹ Hảo. Cơ hội lựa chọn được thể hiện qua màu sắc, nét vẽ và ý tưởng tạo hình.

Theo bà Vui, những hoạt động như vậy hướng đến phát triển khả năng quan sát, óc sáng tạo, sự khéo léo, đồng thời mang lại hứng thú học tập cho trẻ. Mỗi nhiệm vụ cần phù hợp với đặc điểm độ tuổi và khả năng tham gia.

Từ thử vật liệu đến vận động, pha màu, vai trò của giáo viên hiện diện trong cách chuẩn bị, đặt câu hỏi và hỗ trợ. Trẻ cần được hướng dẫn đủ để hiểu nhiệm vụ, được bảo đảm an toàn và có khoảng thời gian tự thực hiện.

Sau khi được uốn nắn, trẻ tự tin phối hợp theo nhóm. (Ảnh: TT)

Một mô hình, bức tranh hay một lượt vận động là điểm khởi đầu để giáo viên tiếp tục lắng nghe: trẻ đã chọn gì, nhận thấy điều gì, muốn thử thêm cách nào? Những câu trả lời giúp giờ chơi nối tiếp thành cơ hội học tập, vừa sức và có ý nghĩa với từng em.