Đảm bảo an toàn khi sạc xe điện ở chung cư

Việc bố trí khu sạc điện cho xe điện gắn với tổng thể hạ tầng điện và yêu cầu an toàn của công trình.

Theo PGS.TS Đàm Hoàng Phúc, Đại học Bách khoa Hà Nội, khi sạc xe điện, nguy cơ cháy nổ có thể xuất phát từ hai vị trí: chiếc xe và khu vực sạc.

Đối với chiếc xe, các yêu cầu về an toàn đã được đặt ra thông qua quy chuẩn, tiêu chuẩn và các yêu cầu kỹ thuật đối với nhà sản xuất. Trong khi đó, khu vực sạc, đặc biệt tại các tầng hầm chung cư, là vấn đề cần được quan tâm đúng mức.

Việc tập trung nhiều phương tiện để sạc trong một không gian kín khiến yêu cầu về phòng cháy, chữa cháy và tổ chức hạ tầng trở nên quan trọng hơn. Theo ông Phúc, ngay tại các chung cư hoặc nhà ở, trước khi tổ chức sạc xe điện cần xem xét hạ tầng điện có đáp ứng đủ công suất hay không.

Một yếu tố khác cần được chú ý là hệ thống ổ cắm và đường điện. Trong quá trình sử dụng, nếu phát hiện ổ cắm có dấu hiệu bất thường, xuất hiện tia lửa điện hoặc không bảo đảm an toàn, cần thay thế ngay lập tức.

Theo Thông tư 31 sửa đổi Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Nhà chung cư (QCVN 04:2021/BXD), bổ sung nhiều quy định mới liên quan đến khu vực để xe điện, sạc xe điện và đổi pin tại cá dự án chung cư  có hiệu lực từ ngày 15/12 tới, các chung cư mới và hiện hữu phải đáp ứng hàng loạt yêu cầu mới về bố trí khu vực đỗ xe, sạc điện và đổi pin dành cho phương tiện sử dụng điện nhằm tăng cường an toàn phòng cháy chữa cháy.

Đáng chú ý, các chung cư phải bố trí riêng khu vực để xe ô tô, khu vực để xe mô tô điện, xe máy điện và xe đạp điện. Nhà quản lý cũng khuyến khích tách biệt hoàn toàn khu vực để xe điện với xe sử dụng nhiên liệu xăng, dầu nhằm hạn chế nguy cơ cháy lan.

Trường hợp không thể bố trí riêng biệt, khu vực để xe hỗn hợp phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật áp dụng cho khu vực để xe điện. Khoảng cách tối thiểu giữa các khu vực để xe là 2m; nếu không bảo đảm được khoảng cách này, phải sử dụng tường hoặc vách ngăn bằng vật liệu không cháy cao tối thiểu 2m.

Đối với khu vực sạc xe điện, quy chuẩn mới đưa ra nhiều yêu cầu nghiêm ngặt hơn. Các khu vực sạc phải được phân vùng riêng biệt, tách riêng giữa khu vực sạc ô tô điện với khu vực sạc xe máy điện, xe đạp điện.

Khi bố trí trong tầng hầm hoặc bán hầm mỗi phân vùng không được vượt quá 25 chỗ sạc ô tô điện hoặc 50 chỗ sạc xe máy điện, xe đạp điện. Nếu bố trí trên mặt đất, giới hạn tương ứng là 30 chỗ và 80 chỗ sạc.

Giới chuyên gia nhận định, do xe điện ngày càng tăng về số lượng nên nhu cầu sử dụng sạc điện tại các điểm dừng, đỗ xe ngày càng lớn. Việc bố trí khu sạc không nên chỉ dừng ở việc có ổ cắm để người dân cắm điện, do vậy bắt buộc phải gắn với tổng thể hạ tầng điện và yêu cầu an toàn của công trình...

PGS.TS Đàm Hoàng Phúc khuyến cáo, xe điện có công suất lớn, do đó người sử dụng không nên tùy tiện sử dụng thiết bị sạc của hãng khác. Bộ sạc cần phù hợp với từng loại xe, đúng công suất và có khả năng điều tiết dòng điện theo thiết kế của nhà sản xuất. Việc sử dụng đúng bộ sạc không chỉ liên quan đến an toàn mà còn có thể giúp tối ưu quá trình sạc và duy trì tuổi thọ của pin.

Từ góc độ nhà sản xuất, ông Trương Bằng Thành - Giám đốc kinh doanh Yadea Việt Nam chia sẻ, khi mua xe điện người tiêu dùng cần ưu tiên lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, được cung cấp bởi đơn vị có dịch vụ bảo hành, hậu mãi minh bạch. Sau khi mua xe, người sử dụng cần tuân thủ đúng hướng dẫn của nhà sản xuất, từ cách vận hành, sạc pin đến bảo quản phương tiện.

Với người dân, khi mua xe điện và sạc điện cần sử dụng đúng thiết bị sạc của nhà sản xuất, đúng model sạc.

Không chỉ hạ tầng, chất lượng phương tiện cũng là một mắt xích quan trọng trong chuỗi an toàn. Ông Thành khuyến nghị người tiêu dùng lựa chọn xe có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, được cung cấp bởi những đơn vị có dịch vụ bảo hành, hậu mãi minh bạch.

PGS.TS Đàm Hoàng Phúc cho biết, trong một bộ pin có nhiều lớp bảo vệ. Một trong những yêu cầu quan trọng là khi xảy ra tình trạng bất thường như chập điện, hệ thống phải có khả năng tự động ngắt để hạn chế nguy cơ phát sinh sự cố.

Hệ thống quản lý pin BMS (Battery Management System) được thiết kế để theo dõi và kiểm soát các thông số liên quan đến pin. Với những hệ thống BMS thông minh, người sử dụng có thể theo dõi tình trạng pin, quãng đường có thể di chuyển, dung lượng còn lại hay tuổi thọ pin. Hệ thống cũng có thể điều khiển dòng sạc phù hợp, qua đó hỗ trợ kéo dài tuổi thọ pin.

Trong không gian tầng hầm, nơi tập trung nhiều phương tiện và có hạn chế về điều kiện thoát nạn, việc tổ chức khu vực sạc cần được tính toán ngay từ khâu thiết kế và vận hành. Đây cũng là cơ sở để hạn chế tình trạng người dân tự kéo dây, đấu nối hoặc sử dụng các điểm sạc không phù hợp với công suất của phương tiện.