Đảm bảo chất lượng, hiệu quả trong chuyển đổi số hoạt động kiểm toán
Kiểm toán nhà nước (KTNN) đang đẩy mạnh chuyển đổi số nên việc ứng dụng công nghệ thông tin, công nghệ mới (CNTT) vào hoạt động kiểm toán được coi là giải pháp đột phá để góp phần thực hiện tốt kế hoạch kiểm toán, nâng cao chất lượng hoạt động kiểm toán.
![Việc ứng dụng CNTT vào hoạt động kiểm toán đang được các đơn vị kiểm toán tích cực thực hiện. Ảnh: N.LỘC](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w700_r1/2024_08_01_624_49783180/54bb3f20526fbb31e27e.jpg)
Việc ứng dụng CNTT vào hoạt động kiểm toán đang được các đơn vị kiểm toán tích cực thực hiện. Ảnh: N.LỘC
Tích cực ứng dụng CNTT vào hoạt động kiểm toán
Trong 6 tháng đầu năm, công tác kiểm toán đã được toàn Ngành thực hiện nghiêm túc, đảm bảo đúng tiến độ, chất lượng, hiệu quả. Tổng hợp sơ bộ kết quả kiểm toán đối với 49 dự thảo Báo cáo kiểm toán (BCKT), 24 BCKT đã phát hành thuộc kế hoạch kiểm toán (KHKT) năm 2024, kiến nghị tăng thu giảm chi NSNN 4.618 tỷ đồng, kiến nghị khác 7.362 tỷ đồng và giảm lỗ các doanh nghiệp 88 tỷ đồng. Qua kiểm toán, KTNN cũng đã phát hiện và kiến nghị chấn chỉnh, xử lý trách nhiệm kịp thời đối với những tồn tại, hạn chế, bất cập trong công tác quản lý, điều hành, sử dụng tài chính công, tài sản công của các đơn vị được kiểm toán. “Các cuộc kiểm toán kết thúc đã được tiến hành thuận lợi, ít có phát sinh, vướng mắc trong quá trình kiểm toán” - Vụ trưởng Vụ Tổng hợp Vũ Ngọc Tuấn cho biết.
Góp phần quan trọng vào kết quả này, theo đánh giá của các đơn vị kiểm toán là nhờ các đơn vị đã triệt để ứng dụng CNTT vào hoạt động kiểm toán. Cụ thể, các đơn vị đã tăng cường khai thác ứng dụng hỗ trợ theo dõi tiến độ thực hiện theo từng bước công việc trong toàn bộ quy trình kiểm toán. Việc cung cấp báo cáo tài chính, báo cáo quyết toán ngân sách và dự toán kinh phí của các đơn vị được kiểm toán qua cổng trao đổi thông tin của KTNN tiếp tục được tăng cường, qua đó giúp rút ngắn thời gian khảo sát, cũng như đảm bảo việc tiếp cận thông tin được đầy đủ, kịp thời hơn, từ đó tạo thuận lợi cho quá trình kiểm toán.
Đặc biệt, KTNN tiếp tục đưa vào khai thác các phần mềm hỗ trợ hoạt động nghiệp vụ: Phần mềm Quản lý tài chính tập trung hỗ trợ, nâng cao hiệu quả công tác tài chính, kế toán tại các đơn vị dự toán của KTNN và nhiều phần mềm nghiệp vụ gắn với các lĩnh vực kiểm toán khác; đảm bảo cơ sở dữ liệu tài chính cung cấp cho kiểm toán viên khai thác các thông tin về báo cáo tài chính, báo cáo quyết toán và dự toán kinh phí của đơn vị được kiểm toán… Việc ứng dụng công nghệ hiện đại đã giúp cho việc phân tích thông tin, dữ liệu của kiểm toán viên được nhanh chóng, chính xác hơn, tạo nguồn dữ liệu lớn phục vụ cho hoạt động kiểm toán, góp phần nâng cao chất lượng kiểm toán. Bên cạnh đó, KTNN đã tổ chức rà soát, cập nhật dữ liệu kết quả kiểm toán và thực hiện kiến nghị kiểm toán đối với các BCKT phát hành từ năm 2015 đến 2023 trên hệ thống số hóa.
Từ thực tiễn triển khai, KTNN khu vực VI cho biết, đơn vị đã quán triệt đến tất cả các công chức, kiểm toán viên áp dụng đầy đủ các phần mềm phục vụ, hỗ trợ hoạt động kiểm toán; tuân thủ nghiêm túc các quy định, quy chế về ứng dụng CNTT trong Ngành. Trong khi đó, theo KTNN khu vực VII, đơn vị đã sử dụng đầy đủ, thường xuyên các phần mềm hỗ trợ hoạt động quản lý điều hành trên môi trường mạng, phần mềm phục vụ hoạt động kiểm toán vào trong hoạt động đơn vị. Đến nay, đơn vị đã cập nhật đầy đủ kết quả kiểm toán, kết quả kiểm tra thực hiện kiến nghị vào phần mềm của Ngành; cập nhật đầy đủ tiến độ kiểm toán của các cuộc kiểm toán theo quy định lên hệ thống quản lý điện tử…
Đảm bảo an toàn, chất lượng, hiệu quả trong triển khai CNTT
Cùng với việc chú trọng ứng dụng CNTT vào hoạt động kiểm toán, lãnh đạo KTNN yêu cầu các đơn vị trong Ngành tăng cường rà soát, đánh giá hiệu quả triển khai các ứng dụng, phần mềm trong thực tiễn, qua đó để có giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả của công tác ứng dụng CNTT.
Theo bà Phạm Thị Thu Hà - Cục trưởng Cục CNTT, xác định yêu cầu an toàn khi vận hành hệ thống dữ liệu và hoạt động trên môi trường số được đặt lên hàng đầu, Cục đã phối hợp với các đơn vị kiểm toán thường xuyên thực hiện đánh giá, rà soát lỗ hổng bảo mật và kiểm tra, giám sát an toàn thông tin theo quy định để có phương án xử lý kịp thời, nên đến nay việc triển khai nhiệm vụ CNTT trong hoạt động kiểm toán không gặp phải sai sót nghiêm trọng. Đồng thời, đơn vị sẽ tiếp tục rà soát, đánh giá hiệu quả sử dụng các phần mềm phục vụ hoạt động kiểm toán để có điều chỉnh, hỗ trợ phù hợp.
Đáp ứng yêu cầu chú trọng đầu tư, tăng cường hiệu quả triển khai CNTT trong hoạt động kiểm toán, lãnh đạo Cục CNTT cho biết, phía Cục sẽ tập trung hoàn thành việc thử nghiệm ứng dụng “Tổng hợp kinh nghiệm kiểm toán thông qua khai thác Báo cáo kiểm toán phục vụ tra cứu thông tin hỗ trợ kiểm toán viên tham khảo khi đưa ra kiến nghị kiểm toán”; triển khai phần mềm Quản lý hoạt động kiểm toán; hoàn thành việc rà soát, cập nhật, làm sạch dữ liệu tổng hợp kết quả kiểm toán và thực hiện kiến nghị kiểm toán; đồng bộ dữ liệu còn thiếu của KTNN lên hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia. Đặc biệt, nhằm tăng cường trao đổi dữ liệu điện tử đa chiều giữa KTNN và đơn vị được kiểm toán, KTNN sẽ tiếp tục thực hiện kết nối, chia sẻ dữ liệu với Bộ Tài chính, Bảo hiểm Xã hội Việt Nam, Bộ Kế hoạch và Đầu tư và nhiều cơ quan khác; rà soát và đánh giá hiện trạng dữ liệu của KTNN…
Là đơn vị được giao tổng hợp, thẩm định bước đầu đối với KHKT năm 2025 và trung hạn, lãnh đạo Vụ Tổng hợp cho biết, KTNN sẽ chú trọng ứng dụng CNTT để thẩm định KHKT, đảm bảo chất lượng của KHKT, từ đó hướng đến nâng cao chất lượng công tác kiểm toán. Đề cập đến nhiệm vụ ứng dụng CNTT trong thời gian tới, lãnh đạo KTNN khu vực V cho biết, đơn vị sẽ thực hiện lập KHKT hằng năm, chọn đầu mối, đơn vị và dự án được kiểm toán chi tiết trên phần mềm KHKT; hoàn thành số hóa hồ sơ kiểm toán của các đoàn kiểm toán; thực hiện in và dán mã vạch hồ sơ kiểm toán cho các đoàn kiểm toán và kiểm tra kiến nghị thực hiện năm 2024…
Để thực hiện các nhiệm vụ đề ra, nhiều ý kiến cho rằng KTNN cần bố trí kinh phí phù hợp để duy trì hoạt động của hệ thống thông tin, điều hành của KTNN đối với hoạt động kiểm toán; tăng cường ứng dụng CNTT vào hoạt động kiểm toán, tiếp tục chú trọng vào việc xây dựng mới, gắn với rà soát chất lượng của các phần mềm hiện có, đảm bảo đưa các phần mềm hoạt động hiệu quả, mang lại lợi ích thiết thực cho hoạt động kiểm toán./.
Đến ngày 30/6/2024, KTNN đã thực hiện rà soát, xác nhận số liệu trên phần mềm tổng hợp kết quả kiểm toán đối với 2.103 BCKT trên tổng số 2.701 BCKT có trên hệ thống; thực hiện rà soát, xác nhận số liệu trên phần mềm theo dõi, thực hiện kiến nghị kiểm toán đối với 517 BCKT trên tổng số 1.074 BCKT.