Dám làm vì việc chung và cơ chế bảo vệ cán bộ

 Một góc đô thị ở phường Mỹ Thượng.

Chủ động trước vấn đề phát sinh

Ở phường Mỹ Thượng, ông Hoàng Thắng (tổ dân phố Lại Thế 1) muốn xây lại căn nhà khoảng 60m² do căn nhà đang ở xuống cấp, có nguy cơ mất an toàn. Đây là trường hợp khó giải quyết vì đất thừa kế qua nhiều đời, thiếu căn cứ pháp lý nên chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, phía sau hồ sơ là cuộc sống và sự an toàn của người dân. Chính quyền cơ sở không thể chỉ trả lời “chưa đủ điều kiện”, mà phải giải quyết. Với những căn nhà tồn tại nhiều năm trên đất thừa kế chưa hoàn tất thủ tục, phường mạnh dạn hướng dẫn người dân xử lý theo hướng sửa chữa, xây dựng có điều kiện trong phạm vi pháp luật cho phép; ghi nhận hiện trạng, lập hồ sơ để có căn cứ giải trình.

Đồng chí Đoàn Văn Sỹ, Chủ tịch UBND phường Mỹ Thượng chia sẻ, theo quy định, để cấp phép xây dựng phải có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Với những trường hợp khó, nhưng nhu cầu về nơi ở là cấp thiết, đòi hỏi chính quyền mạnh dạn tìm hướng xử lý, nhất là khi tính mạng, tài sản người dân bị đe dọa. Sự mạnh dạn ấy phải đặt trong trách nhiệm phục vụ người dân, được kiểm soát bằng hồ sơ, quy trình rõ ràng.

Tinh thần ấy thể hiện trong việc Mỹ Thượng hỗ trợ trường hợp người dân mắc bệnh nặng, chi phí điều trị lớn nhưng không thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo. Địa phương xác nhận hoàn cảnh khó khăn dựa trên bệnh án và xác nhận của tổ dân phố để cơ sở y tế xem xét hỗ trợ. Điều kiện là trường hợp thực sự khó khăn, bệnh nặng, nguy cấp, có căn cứ xác nhận.

Theo đồng chí Đoàn Văn Sỹ, địa phương không xem sự linh hoạt là “vượt rào”. Khi quy định chưa bao quát thực tiễn, cơ sở phải chủ động báo cáo, xin ý kiến để cùng tháo gỡ. Qua đó, bất cập phát sinh được nhận diện sớm, làm cơ sở kiến nghị hoàn thiện quy định.

Quảng Điền đang gặp vướng mắc trong cho thuê, khai thác tài sản công dôi dư. Địa phương hiện quản lý 26 trụ sở dôi dư, trong đó khoảng 50% đã được chuyển đổi mục đích sử dụng hoặc cho thuê.

Theo đồng chí Nguyễn Ánh Cầu, Chủ tịch UBND xã Quảng Điền, nhu cầu của người thuê chủ yếu là mặt bằng làm kho bãi, phục vụ sản xuất, kinh doanh và các dịch vụ khác. Việc cho thuê trước đây được thực hiện theo Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP ngày 24/6/2026 của Chính phủ về cơ chế, chính sách đặc thù xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính.

Tuy nhiên, theo hướng dẫn mới của Sở Tài chính, người thuê không được xây dựng nhà tiền chế, nhà kho trên khuôn viên. Điều này phát sinh vướng mắc đối với những trường hợp đã ký hợp đồng và đầu tư trước đó. Như bà Thái Thị Lệ thuê 500m² làm kho chứa lúa, đã đầu tư khoảng 120 - 130 triệu đồng dựng mái che nhưng có nguy cơ phải dừng hoạt động.

Đồng chí Nguyễn Ánh Cầu cho biết, địa phương đã chủ động báo cáo cấp trên, đề nghị hướng dẫn, làm rõ thẩm quyền và phương án xử lý, nhằm vừa khai thác hiệu quả tài sản công, tránh bỏ không, vừa bảo đảm đúng quy định, công khai, minh bạch.

Cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm

Nếu chỉ yêu cầu cán bộ dám nghĩ, dám làm mà không giải quyết tâm lý sợ sai, khó tạo ra đội ngũ chủ động. Thực tế cho thấy, khi quyền hạn được phân cấp nhưng trách nhiệm chưa được làm rõ, cán bộ càng dễ chọn phương án an toàn, khiến công việc chậm và người dân phải chờ.

Theo UVTV, Chủ nhiệm UBKT Thành ủy Hồ Thị Thu Hằng, cần phân định rõ trách nhiệm, thẩm quyền và căn cứ pháp lý; tăng cường kiểm tra, giám sát từ sớm, từ cơ sở; hướng dẫn, nhắc nhở, giúp cán bộ nhận diện ranh giới giữa cố ý làm trái, vụ lợi với thiếu sót trong thực thi nhiệm vụ vì lợi ích chung. Những vướng mắc từ thực tiễn cần được tổng hợp, kiến nghị sửa đổi, bổ sung quy định.

Tại Thuận Hóa, đồng chí Nguyễn Thanh Bình, UVTV Thành ủy, Bí thư Đảng ủy phường cho biết, một số cán bộ trực tiếp thụ lý hồ sơ còn thiếu tự tin khi gặp hồ sơ pháp lý phức tạp. Theo đồng chí Nguyễn Thanh Bình, cần xây dựng cơ chế “tập thể ủng hộ, đồng hành”. Khi UBND xin ý kiến, tập thể cùng tạo chỗ dựa để chính quyền chủ động thực hiện. Cùng với đó phải kiện toàn nhân sự, tăng cường cán bộ chuyên môn khi nhiều nhiệm vụ được phân cấp về cơ sở.

Từ Mỹ Thượng, đồng chí Đoàn Văn Sỹ cho rằng, muốn bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, trước hết phải tạo sự thống nhất trong tập thể lãnh đạo. Mọi quyết định phải vì lợi ích chính đáng của người dân, không vụ lợi, công khai. Người cố tình làm sai để vụ lợi phải xử lý nghiêm; người giải quyết việc chung đúng thẩm quyền, có căn cứ, công khai và chịu trách nhiệm cần được đánh giá công bằng.

Bảo vệ cán bộ không phải là “lá chắn” cho sai phạm, mà là tạo chỗ dựa để người thực thi công vụ không bị cô lập khi quyết định vì lợi ích chung. Được hướng dẫn, kiểm tra kịp thời, cán bộ sẽ chủ động hơn, hạn chế sai sót. “Cấp cơ sở muốn có các quy định hay hướng dẫn để cụ thể hóa việc bảo vệ cán bộ làm đúng vì lợi ích chung, vì Nhân dân. Khi có đủ pháp lý, cán bộ sẽ mạnh dạn hơn nữa”, đồng chí Đoàn Văn Sỹ nêu quan điểm.