Đàm phán hòa bình Mỹ - Iran kết thúc trong bế tắc, các phái đoàn rời khỏi Pakistan

Theo đó, mỗi bên đổ lỗi cho bên kia về sự thất bại của các cuộc đàm phán kéo dài 21 giờ nhằm chấm dứt cuộc chiến đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng và đẩy giá dầu toàn cầu tăng vọt kể từ khi chiến tranh bắt đầu hơn sáu tuần trước. "Tin xấu là chúng tôi đã không đạt được thỏa thuận, và tôi nghĩ đó là tin xấu đối với Iran nhiều hơn là tin xấu đối với Mỹ" - Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, người dẫn đầu phái đoàn Mỹ, nói với các phóng viên ngay trước khi ông rời Islamabad.

"Vì vậy, chúng tôi quay lại với việc Mỹ không đạt được thỏa thuận. Chúng tôi đã nói rất rõ ràng giới hạn đỏ của mình là gì" – Phó Tổng thống Mỹ JD Vance tuyên bố thêm.

Các phái đoàn của Mỹ và Iran đã rời Islamabad để trở về nước, theo các nguồn tin Pakistan nói với Reuters. Ông Vance cho biết Iran đã chọn không chấp nhận các điều khoản của Mỹ, bao gồm cả việc không chế tạo vũ khí hạt nhân.

"Chúng ta cần thấy một cam kết khẳng định rằng họ sẽ không tìm kiếm vũ khí hạt nhân và họ sẽ không tìm kiếm các công cụ cho phép họ nhanh chóng đạt được việc sở hữu vũ khí hạt nhân. Đó là mục tiêu cốt lõi của tổng thống Mỹ, và đó là điều chúng tôi đã cố gắng đạt được thông qua các cuộc đàm phán này" – ông JD Vance tuyên bố.

Các cuộc đàm phán ở Islamabad diễn ra sau lệnh ngừng bắn hồi đầu tuần, là cuộc gặp trực tiếp đầu tiên giữa Mỹ và Iran trong hơn một thập kỷ và là các cuộc thảo luận cấp cao nhất kể từ Cách mạng Hồi giáo năm 1979 diễn ra ở Iran. Hãng thông tấn Tasnim của Iran cho biết các yêu cầu "quá đáng" của Mỹ đã cản trở việc đạt được thỏa thuận.

Các phương tiện truyền thông khác của Iran cho biết đã có sự đồng thuận về một số vấn đề nhưng eo biển Hormuz và chương trình hạt nhân của Iran là những điểm khác biệt chính. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran cho biết các cuộc đàm phán được tiến hành trong bầu không khí thiếu tin tưởng.

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance phát biểu trong cuộc họp báo sau khi đàm phán với Iran lâm vào bế tắc ở Pakistan hôm 12/4 - Ảnh: Reuters

Truyền thông Iran dẫn lời người phát ngôn Bộ này cho biết: "Việc chúng ta không kỳ vọng đạt được thỏa thuận chỉ trong một phiên họp là điều đương nhiên".

Bộ trưởng Ngoại giao Pakistan Ishaq Dar cho biết việc duy trì lệnh ngừng bắn hai tuần đã đạt được hồi đầu tuần là "điều bắt buộc" khi hai bên cố gắng chấm dứt cuộc chiến bắt đầu từ ngày 28/2.

Trong cuộc họp báo ngắn gọn của mình, Phó tổng thống Mỹ không đề cập đến việc mở lại eo biển Hormuz – nơi 20% nguồn cung năng lượng toàn cầu đi qua đã bị Tehran đã phong tỏa kể từ khi chiến tranh bắt đầu.

Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif (trái) gặp gỡ Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf tại Pakistan trước thềm cuộc đàm phán - Ảnh: Reuters

Phó tổng thống Mỹ cho biết ông đã nói chuyện với Tổng thống Mỹ Donald Trump tới hơn chục lần trong khi các cuộc đàm phán với Iran diễn ra. Nhưng ngay cả khi các cuộc đàm phán tiếp tục, ông Trump nói hôm 11/4 rằng một thỏa thuận có đạt được hay không là không hoàn toàn cần thiết. “Chúng tôi đang đàm phán. Việc có đạt được thỏa thuận hay không không quan trọng với tôi, bởi vì chúng tôi đã thắng” - ông nói với các phóng viên. Phái đoàn Mỹ bao gồm đặc phái viên Steve Witkoff và con rể của ông Trump - Jared Kushner. Phái đoàn Iran gồm có Chủ tịch Quốc hội Mohammad Baqer Qalibaf và Ngoại trưởng Abbas Araqchi.

Ngoài việc yêu cầu Mỹ ngưng đóng băng các tài sản của Iran ở nước ngoài, Iran đang yêu cầu kiểm soát eo biển Hormuz, thanh toán tiền bồi thường chiến tranh và một lệnh ngừng bắn được thực thi trên toàn khu vực, bao gồm cả ở Li-băng - theo thông tin từ đài truyền hình nhà nước Iran và các quan chức. Tehran cũng muốn thu phí quá cảnh ở eo biển Hormuz.

Vị trí eo biển Hormuz chiến lược - Ảnh: Reuters

Bất chấp những bất đồng ở Islamabad, dữ liệu vận chuyển cho thấy ba siêu tàu chở đầy dầu đã đi qua eo biển Hormuz vào ngày 11/4. Hàng trăm tàu chở dầu vẫn đang mắc kẹt ở Vùng Vịnh, chờ được rời đi trong thời gian ngừng bắn hai tuần.

Các mục tiêu đã nêu của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong khi đó đã thay đổi, nhưng tối thiểu ông muốn đảm bảo hoạt động vận tải biển toàn cầu phải được tự do đi qua eo biển Hormuz và đình chỉ chương trình làm giàu uranium của Iran để đảm bảo nước này không thể sản xuất bom nguyên tử.

Tehran từ lâu đã phủ nhận việc tìm cách chế tạo vũ khí hạt nhân.