Đan Mạch và Mỹ không tìm được tiếng nói chung về Greenland, ông Donald Trump nói 'sẽ ổn thỏa'

Các quan chức Đan Mạch hôm 14-1 tuyên bố vẫn tồn tại "sự bất đồng cơ bản" sau khi Tổng thống Donald Trump tái khẳng định ý định kiểm soát vùng lãnh thổ Bắc cực này.

Bộ trưởng Ngoại giao Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen và quan chức phụ trách đối ngoại Greenland Vivian Motzfeldt phát biểu hôm 14-1. Ảnh: AP

Sau cuộc gặp với Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng Ngoại giao Đan Mạch Lars Løkke Rasmussen mô tả cuộc trò chuyện là "thẳng thắn" và "mang tính xây dựng" nhưng thừa nhận bất đồng chính vẫn chưa được giải quyết.

Ông Rasmussen cho hay: "Chúng tôi không thể thay đổi lập trường của phía Mỹ. Rõ ràng là Tổng thống Donald Trump có mong muốn kiểm soát Greenland và chúng tôi đã nói rất rõ rằng điều này không có lợi cho Đan Mạch".

Hai bên đã đồng ý thành lập một nhóm làm việc cấp cao có nhiệm vụ tìm kiếm các giải pháp tiềm năng "trong vài tuần tới". Ông Rasmussen cho biết nhóm này sẽ tập trung giải quyết các lo ngại về an ninh của Mỹ tại Bắc cực, đồng thời tôn trọng "lằn ranh đỏ" của Đan Mạch về chủ quyền lãnh thổ và quyền tự quyết của người dân Greenland. Ông Rasmussen cũng gọi việc Mỹ muốn sở hữu vùng lãnh thổ này là "hoàn toàn không thể chấp nhận được".

Quan chức phụ trách đối ngoại của Greenland Vivian Motzfeldt nhấn mạnh sự cần thiết phải "bình thường hóa" mối quan hệ, đồng thời kiên quyết bác bỏ mọi thay đổi về chủ quyền.

Bà Vivian Motzfeldt nói rằng việc tăng cường hợp tác không có nghĩa là Geenland muốn bị Mỹ sở hữu và hòn đảo này đã chỉ rõ giới hạn của mình nằm ở đâu.

Cuộc gặp tại Mỹ đã bị phủ bóng bởi một bài đăng mới trên mạng xã hội của Tổng thống Donald Trump vài giờ trước đó. Ông Donald Trump nhấn mạnh NATO nên đi đầu để giúp Mỹ kiểm soát Greenland vì an ninh quốc gia của Mỹ, cho rằng nếu không thì Nga hoặc Trung Quốc sẽ chiếm lấy hòn đảo này. Ông cũng nói hòn đảo này rất quan trọng để xây dựng hệ thống phòng thủ tên lửa Vòm Vàng (Golden Dome) mà ông đề xuất.

Tổng thống Donald Trump hôm 14-1 cho biết ông tin tưởng "mọi việc sẽ ổn thỏa". Ông nói sau cuộc họp kể trên: "Chúng ta sẽ xem điều gì xảy ra. Chúng ta cần Greenland cho an ninh quốc gia. Như mọi người biết, Mỹ có mối quan hệ rất tốt với Đan Mạch. Chúng ta sẽ chờ xem. Nhưng Mỹ đang thực hiện dự án Vòm Vàng. Mỹ đang làm rất nhiều việc và chúng ta thực sự cần hòn đảo".

Ông Trump cảnh báo Đan Mạch không có khả năng làm gì nếu Nga hoặc Trung Quốc muốn kiểm soát Greenland, nhấn mạnh rằng Mỹ "có thể làm mọi thứ".

Trong khi đó, Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson cho biết nước này đã cử quân đội đến Greenland hôm 14-1 để tham gia cuộc tập trận do Đan Mạch dẫn đầu mang tên "Chiến dịch Arctic Endurance" theo yêu cầu của Đan Mạch.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cũng cho biết ông không đánh giá thấp các mối đe dọa của ông Donald Trump, cảnh báo rằng "hậu quả dây chuyền sẽ là chưa từng có" nếu chủ quyền của một đồng minh châu Âu bị ảnh hưởng.

Nghị viện châu Âu cũng đang xem xét tạm dừng việc thực hiện thỏa thuận thương mại đã ký với Mỹ để phản đối những lời đe dọa của ông Donald Trump.

Xuân Mai