Đảng Dân chủ đánh sập loạt thành trì của ông Trump, sắp giành Quốc hội Mỹ

Những người ủng hộ phản ứng sau khi các phương tiện truyền thông dự đoán ứng cử viên Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ James Talarico, giành chiến thắng trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Austin, Texas, Mỹ, ngày 3/11. Ảnh: Reuters.

Đảng Dân chủ giành những chiến thắng gây bất ngờ trong các cuộc đua vào Thượng viện tại South Carolina, Texas và Ohio, đánh bật các ứng viên Cộng hòa ngay tại những thành trì truyền thống của đảng này. Kết quả đưa phe Dân chủ đến rất gần khả năng giành đa số tại Thượng viện, trong bối cảnh hàng chục triệu cử tri thể hiện sự phản đối mạnh mẽ đối với Tổng thống Donald Trump.

Đảng Dân chủ cũng đang đứng trước cơ hội giành quyền kiểm soát Hạ viện Mỹ sau khi giành lại ít nhất 8 ghế từ tay đảng Cộng hòa tại các bang như Kentucky, New Jersey và North Carolina. Đáng chú ý, các ứng viên Dân chủ còn thể hiện sức cạnh tranh ngay tại những khu vực vốn có truyền thống ủng hộ mạnh mẽ phe Cộng hòa.

Tại Ohio, ứng viên Dân chủ Sherrod Brown sẽ trở lại Thượng viện sau khi đánh bại thượng nghị sĩ Cộng hòa đương nhiệm Jon Husted. Trong khi đó, tại Texas, nghị sĩ bang thuộc đảng Dân chủ James Talarico đã vượt qua sức ép từ những khoản chi tiêu vận động bên ngoài khổng lồ để đánh bại Tổng chưởng lý Cộng hòa Ken Paxton, người vướng nhiều bê bối.

Đáng chú ý, cả Ohio và Texas đều là những bang đã bỏ phiếu ủng hộ ông Trump với cách biệt hai chữ số trong cuộc bầu cử tổng thống cách đây 2 năm.

Tại South Carolina, bang mà ông Trump từng giành chiến thắng với cách biệt gần 18 điểm phần trăm trong năm 2024, bác sĩ nhi khoa Annie Andrews đã đánh bại thượng nghị sĩ Cộng hòa Darline Graham. Bà Graham được bổ nhiệm vào ghế này sau khi anh trai bà, thượng nghị sĩ Lindsey Graham, qua đời.

Trước bầu cử, ông Trump đã ủng hộ ông Paxton và bà Graham thay vì những ứng viên có vị thế vững chắc hơn, bất chấp những điểm yếu rõ ràng của hai người. Ông Paxton liên tục vướng vào các tranh cãi, trong đó có vụ luận tội năm 2023 và các cáo buộc gian lận chứng khoán. Trong khi đó, việc bà Graham thừa nhận thiếu kinh nghiệm cũng khiến bà trở thành tâm điểm của những thông tin bất lợi trên truyền thông.

Tổng thống Trump đã tích cực vận động cho các ứng viên Paxton, Graham và Husted trong chiến dịch nước rút trước ngày bầu cử. Ông tổ chức hơn 2 chục cuộc mít tinh và nhiều lần kêu gọi những người ủng hộ hãy “cứ coi như tôi cũng có tên trên lá phiếu”, nhằm khích lệ lực lượng cử tri trung thành đi bỏ phiếu.

Tối 3/11, khi nguy cơ đảng Cộng hòa mất quyền kiểm soát cả hai viện Quốc hội ngày càng rõ ràng, ông Trump đăng trên mạng xã hội: “Tôi không có tên trên lá phiếu. Nếu có, chúng ta đã chiến thắng áp đảo! Cảm ơn mọi người đã quan tâm đến vấn đề này”.

Làn sóng chiến thắng của đảng Dân chủ cho thấy sự thất vọng sâu sắc của cử tri đối với cách ông Trump điều hành nền kinh tế và quyết định phát động cuộc chiến nhằm vào Iran hồi tháng 2, khiến giá xăng tăng mạnh. Nhiều cuộc thăm dò liên tiếp cho thấy cử tri lo ngại về chi phí sinh hoạt và bất bình với cách Tổng thống xử lý vấn đề này.

Cùng với chiến thắng của ông Roy Cooper trong cuộc đua vào Thượng viện tại North Carolina, đảng Dân chủ đã giành lại 4 ghế cần thiết để chiếm đa số tại Thượng viện, với điều kiện giữ được các ghế của mình tại Michigan và Minnesota.

Đảng Dân chủ cũng bảo vệ thành công các ghế Thượng viện tại Georgia và New Hampshire. Đây từng là những cuộc đua được đánh giá có tính cạnh tranh, nhưng cơ hội của phe Cộng hòa đã thu hẹp đáng kể trong bối cảnh tỷ lệ ủng hộ ông Trump suy giảm.

Người chiến thắng nói cử tri đã giáng đòn cảnh cáo ông Trump

“Thông qua những chiến thắng áp đảo và mang tính quyết định, người dân Mỹ đã bác bỏ sự suy đồi, tham nhũng và bất tài của người mang tên Tổng thống Donald J. Trump”, thượng nghị sĩ Dân chủ đương nhiệm Jon Ossoff, người được dự báo chiến thắng tại Georgia, tuyên bố trước những người ủng hộ tại buổi tiệc mừng chiến thắng.

Tại Florida, thượng nghị sĩ Cộng hòa Ashley Moody đã đánh bại ứng viên Dân chủ Angie Nixon. Tuy nhiên, bà chỉ dẫn trước đối thủ khoảng 3 điểm phần trăm, theo số liệu kiểm phiếu do Reuters và USA Today tổng hợp. Kết quả này đáng chú ý bởi ông Trump từng giành chiến thắng tại Florida với cách biệt 13 điểm phần trăm trong cuộc bầu cử năm 2024.

Diễn biến tại Florida tiếp tục cho thấy ngay cả những bang vốn có truyền thống ủng hộ mạnh mẽ đảng Cộng hòa cũng đang chuyển dịch đáng kể theo hướng có lợi cho phe Dân chủ.

Đảng Dân chủ cũng giữ được 3 ghế tại Hạ viện ở Florida, bất chấp việc các nghị sĩ Cộng hòa đã vẽ lại ranh giới những khu vực bầu cử này hồi đầu năm. Cả 3 khu vực đều từng bỏ phiếu ủng hộ ông Trump với cách biệt ít nhất 9 điểm phần trăm.

Theo các cuộc thăm dò cử tri sau bỏ phiếu do SSRS thực hiện thay mặt một liên minh gồm nhiều cơ quan truyền thông Mỹ, trong đó có các mạng truyền hình lớn và hãng tin AP, một nửa số cử tri trên toàn quốc cho biết họ xem cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 là cơ hội để thể hiện sự phản đối đối với Tổng thống.

Khoảng 3/4 số người được hỏi nói rằng họ “tức giận” hoặc “không hài lòng” với hướng đi hiện nay của đất nước.

Ngoài ra, 70% cử tri tham gia khảo sát cho rằng Quốc hội cần tăng cường vai trò giám sát và tạo thêm cơ chế kiểm soát, cân bằng quyền lực đối với Tổng thống.

Ông Trump triển khai giám sát bầu cử

Các chuyên gia pháp lý và đảng Dân chủ từng cảnh báo rằng ông Trump, người nhiều lần đưa ra tuyên bố sai sự thật rằng các cuộc bầu cử tại Mỹ bị gian lận, có thể tìm cách phản đối hoặc thách thức kết quả bỏ phiếu ngày 3/11 nếu đảng Cộng hòa thất bại.

Bộ Tư pháp Mỹ cho biết đã triển khai 1.000 nhân viên giám sát và quan sát bầu cử tại toàn bộ 50 bang. Cơ quan này mô tả đây là hoạt động giám sát trong Ngày bầu cử có quy mô lớn nhất trong lịch sử nước Mỹ.

Đảng Dân chủ chỉ trích kế hoạch này, cho rằng việc triển khai lực lượng giám sát có thể khiến cử tri cảm thấy bị đe dọa hoặc gây áp lực khi đi bỏ phiếu.

Theo phân tích của Reuters, tại khoảng 2/3 số địa phương được Bộ Tư pháp liệt kê, cử tri từng ủng hộ ứng viên Dân chủ Kamala Harris thay vì ông Trump trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2024.

Giới chức bầu cử tại một số bang cho biết không ghi nhận vấn đề nào liên quan đến hoạt động giám sát. Tuy nhiên, văn phòng Tổng thư ký bang New Mexico cho biết đã nhận được phản ánh về việc các giám sát viên liên bang đặt những “câu hỏi bất thường” tại một hạt.

Bộ Tư pháp Mỹ sau đó cam kết với chính quyền bang rằng hành vi này sẽ được xử lý.