Đảng Dân chủ tìm cách ghìm chiến dịch tấn công Iran của ông Trump

Cuộc đối đầu giữa Nhà Trắng và đảng Dân chủ đang trở nên gay gắt khi chiến dịch quân sự của Mỹ nhằm vào Iran bước sang ngày thứ 10 với quy mô ngày càng mở rộng.

Trong bối cảnh các cuộc không kích liên tiếp kéo theo những đòn đáp trả từ Tehran khiến ít nhất 3 binh sĩ Mỹ thiệt mạng và khoảng 100 người bị thương, phe Dân chủ đang chuyển trọng tâm từ chỉ trích chính trị sang sử dụng quyền lực lập pháp để gây sức ép với Tổng thống Donald Trump.

Chủ tịch nhóm nghị sĩ Dân chủ tại Hạ viện Pete Aguilar tuyên bố đảng này sẽ không ủng hộ bất kỳ cuộc bỏ phiếu nào nhằm "chấp thuận cuộc chiến của Tổng thống Trump".

Theo ông Aguilar, chiến dịch quân sự không chỉ làm gia tăng nguy cơ xung đột khu vực mà còn góp phần đẩy giá năng lượng tăng cao, ảnh hưởng trực tiếp đến người dân Mỹ.

Điểm nóng chính trị được dự báo sẽ xuất hiện tại Hạ viện khi các nghị sĩ bỏ phiếu về Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng (NDAA).

Đảng Dân chủ phản đối dự luật vì cho rằng văn bản này không bổ sung các cơ chế giám sát đối với chiến dịch quân sự tại Iran.

Trước đó, Ủy ban Quy tắc Hạ viện đã bác bỏ nhiều đề xuất sửa đổi, trong đó có kiến nghị cấm sử dụng ngân sách tương lai của Bộ Quốc phòng cho các hoạt động tấn công Iran nếu không có sự chấp thuận rõ ràng của Quốc hội.

Sự phản đối của phe Dân chủ khiến kế hoạch lập pháp của đảng Cộng hòa gặp nhiều trở ngại. Dù đang kiểm soát Hạ viện, đảng Cộng hòa vẫn cần sự ủng hộ từ một số nghị sĩ Dân chủ để thông qua các dự luật quan trọng trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

Trong khi đó, tại Thượng viện, các nghị sĩ Dân chủ cũng đã ngăn chặn dự thảo chính sách quốc phòng, khiến tiến trình xem xét dự luật tiếp tục bị kéo dài.

Đảng Cộng hòa hiện theo đuổi hai hướng nhằm bảo đảm nguồn tài chính cho các chiến dịch quân sự. Một là thông qua gói ngân sách bổ sung dành cho Lầu Năm Góc, do Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine trực tiếp bảo vệ trước Quốc hội.

Tuy nhiên, giới quan sát nhận định cả hai phương án đều đối mặt với nhiều rào cản. Ngoài sự phản đối quyết liệt từ đảng Dân chủ, một số nghị sĩ Cộng hòa cũng bày tỏ lo ngại về quy mô ngân sách dành cho chiến dịch nhằm vào Iran và yêu cầu Nhà Trắng giải trình rõ hơn trước khi quyết định bỏ phiếu.

Lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer cho biết đảng này sẽ tiếp tục yêu cầu Thượng viện bỏ phiếu về quyền hạn chiến tranh trong những ngày tới. Theo ông, Quốc hội cần giành lại vai trò giám sát khi chính quyền Trump mở rộng hoạt động quân sự mà không có sự phê chuẩn đầy đủ từ cơ quan lập pháp.

Đảng Dân chủ cho rằng những diễn biến mới tại Trung Đông, bao gồm các cuộc tấn công trả đũa giữa Mỹ và Iran cũng như việc lực lượng Houthi tuyên bố phong tỏa tuyến hàng hải hướng tới Arab Saudi, đã làm gia tăng nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu.

Theo phe này, Washington cần ưu tiên kiểm soát căng thẳng thay vì tiếp tục mở rộng chiến dịch quân sự.

Nhiều nghị sĩ Dân chủ còn cáo buộc Nhà Trắng chưa minh bạch về thiệt hại thực tế của quân đội Mỹ. Nghị sĩ Ted Lieu cho rằng chính quyền chưa công bố đầy đủ số binh sĩ bị thương cũng như mức độ thiệt hại đối với các căn cứ và khí tài sau những cuộc tập kích của Iran.

Trong khi đó, nghị sĩ Greg Meeks nhấn mạnh Tổng thống cần giải thích rõ mục tiêu chiến lược, nguồn lực sẽ sử dụng và kế hoạch kết thúc chiến dịch trước khi Quốc hội xem xét cấp thêm ngân sách.

Ở chiều ngược lại, Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson vẫn đang thúc đẩy thông qua gói chi tiêu quốc phòng trị giá 1.150 tỷ USD cùng gói ngân sách bổ sung 95 tỷ USD dành cho chiến dịch tại Iran và một số chương trình trong nước.

Tuy nhiên, ngay trong nội bộ đảng Cộng hòa cũng xuất hiện những tiếng nói thận trọng. Một số nghị sĩ yêu cầu Nhà Trắng cung cấp thêm thông tin về mục tiêu và chi phí của cuộc chiến, trong khi nghị sĩ Brian Fitzpatrick công khai phản đối việc mở rộng xung đột và từng ủng hộ nghị quyết hạn chế quyền phát động chiến tranh của Tổng thống.

Dù vậy, những nỗ lực của phe Dân chủ nhiều khả năng khó có thể làm thay đổi lập trường của ông Trump trong ngắn hạn.

Sau vụ Iran tập kích khiến binh sĩ Mỹ thiệt mạng tại Jordan, Tổng thống Mỹ khẳng định Washington sẽ tiếp tục đáp trả mạnh mẽ và tuyên bố rằng bất kỳ hành động nào gây tổn thất cho quân đội Mỹ đều sẽ khiến Iran phải "trả giá gấp nhiều lần".

Điều đó cho thấy cuộc đấu giữa Nhà Trắng và Quốc hội về chiến dịch Iran có thể sẽ còn kéo dài trong thời gian tới.