Đang khỏe mạnh, thiếu niên ở TP.HCM đột ngột yếu tay chân

Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Minh Tiến, Phó giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Thành Phố, cho biết bệnh nhi C.H.H. (khoảng 15 tuổi, nam, ngụ phường Bình Hưng Hòa, TP.HCM) nhập viện trong tình trạng yếu tay chân đột ngột, không thể đi lại.

Theo người nhà, trước đó, em H. có chơi đá bóng. Hôm sau, khi đang ở nhà, trẻ đột ngột xuất hiện yếu tứ chi. Gia đình đã đưa trẻ đến bệnh viện địa phương để sơ cứu, sau đó chuyển đến Bệnh viện Nhi đồng Thành Phố để tiếp tục điều trị.

Liệt chu kỳ do hạ kali máu là bệnh hiếm, với tần suất khoảng 1/100.000 người. Ảnh: BVCC.

Tại thời điểm nhập viện, bệnh nhi tỉnh táo, thở kiểu bụng, SpO₂ 93%, mạch 61 lần/phút, huyết áp 110/70 mmHg. Khám ghi nhận tim đập không đều, liệt mềm tứ chi với sức cơ tay 2/5, chân 1/5. Đồng tử hai bên phản xạ ánh sáng tốt.

Xét nghiệm cho thấy bệnh nhi bị hạ kali máu nặng (1,5 mmol/L). Điện tâm đồ ghi nhận nhịp xoang chậm, không đều, sóng T xẹp. Các xét nghiệm khác về nhiễm trùng, chức năng gan, thận, tim, cơ vân, tuyến giáp và chẩn đoán hình ảnh đều trong giới hạn bình thường.

Bác sĩ chẩn đoán trẻ mắc liệt chu kỳ hạ kali máu và tiến hành xử trí khẩn bằng truyền kali chloride tĩnh mạch (1 mmol/kg trong 2 giờ, pha loãng với glucose 5%). Sau đó, bệnh nhi tiếp tục được bù kali qua đường truyền và đường uống.

Sau gần một tuần điều trị, tình trạng em H. cải thiện rõ rệt. Trẻ tỉnh táo, sức cơ tứ chi phục hồi tốt (4/5–5/5), có thể đi lại bình thường. Em được xuất viện, được hướng dẫn chế độ ăn, sinh hoạt, tư vấn di truyền và hẹn tái khám. Đây là một trường hợp bệnh hiếm gặp nhưng được phát hiện và điều trị kịp thời, giúp trẻ hồi phục hoàn toàn.

Theo bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Minh Tiến, Phó giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Thành Phố, liệt chu kỳ do hạ kali máu là bệnh hiếm, với tần suất khoảng 1/100.000 người.

Bệnh gây ra các cơn yếu cơ đột ngột, thường ảnh hưởng toàn bộ cơ thể nhưng không gây mất ý thức. Một số yếu tố có thể khởi phát cơn gồm tập thể dục cường độ nặng, ăn nhiều carbohydrate, căng thẳng, nhịn ăn kéo dài và thời tiết lạnh. Các cơn có thể xuất hiện cách nhau vài tuần đến vài tháng, kéo dài từ vài giờ đến vài ngày.

Theo bác sĩ Tiến, trong cơn cấp, người bệnh cần được bổ sung kali để đưa nồng độ trong máu trở về mức bình thường. Kali có thể được dùng qua đường uống hoặc truyền tĩnh mạch trong trường hợp nặng. Nếu tình trạng hạ kali nghiêm trọng, người bệnh có thể đối mặt với suy hô hấp hoặc rối loạn nhịp tim, do đó cần được xử trí khẩn cấp tại cơ sở y tế.

Để hạn chế các đợt tái phát, người bệnh cần điều chỉnh lối sống và chế độ ăn uống. Cụ thể, nên tránh vận động gắng sức, hạn chế thực phẩm giàu carbohydrate và tăng cường bổ sung các thực phẩm giàu kali. Đồng thời, cần điều trị các bệnh lý tuyến giáp nếu có và tuân thủ chặt chẽ hướng dẫn của bác sĩ.

Trong khẩu phần ăn hàng ngày, người bệnh có thể bổ sung kali từ các nguồn như trái cây (chuối, bơ, cam, xoài, kiwi, nho khô), rau củ (khoai tây, bí đỏ, cà chua, bông cải, các loại đậu), thực phẩm giàu đạm (cá hồi, thịt bò, hải sản) cũng như sữa, bơ đậu phộng và ngũ cốc nguyên hạt.

Bác sĩ cũng lưu ý người bệnh cần thông báo với nhân viên y tế khi thực hiện các thủ thuật hoặc phẫu thuật để được theo dõi và kiểm soát nồng độ kali phù hợp, tránh nguy cơ biến chứng. Đặc biệt, khi trẻ xuất hiện các dấu hiệu như yếu cơ đột ngột, khó vận động, nhất là sau vận động mạnh hoặc kèm biểu hiện bất thường, phụ huynh cần nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.