Đằng sau cái lắc đầu phũ phàng của Ý, Nhật đối với Đức trong công nghệ tiêm kích GCAP
Ý và Nhật thẳng thừng từ chối Đức tham gia trực tiếp vào tiêm kích GCAP thế hệ 6, chỉ đồng ý tư cách quan sát viên không có quyền can thiệp nghiên cứu. Khám phá ngay công nghệ, thông số kỹ thuật tiêm kích này.
Đứng trước nguy cơ lặp lại vũng lầy bế tắc từ dự án FCAS với Pháp, Rome và Tokyo đã đồng thuận dội một gáo nước lạnh, cương quyết ép Berlin chỉ được tham gia chương trình tiêm kích GCAP thế hệ sáu với tư cách quan sát viên không có quyền can thiệp nghiên cứu.
Sự kiện dự án Chương trình Chiến đấu Không quân Toàn cầu (Global Combat Air Programme - GCAP), liên minh phát triển tiêm kích thế hệ sáu giữa Anh, Nhật Bản và Ý, trở thành tâm điểm chú ý của giới quân sự quốc tế khi Berlin nỗ lực tìm đường lách cửa sau, sau khi vấp ngã ở dự án FCAS chung với Pháp và Tây Ban Nha.

Một khách tham quan ngồi trong buồng lái của mô hình tỷ lệ 1:1 chiếc tiêm kích Tempest thuộc Chương trình Chiến đấu Không quân Toàn cầu (Global Combat Air Program - tiêm kích GCAP) tại Triển lãm Hàng không Quốc tế Farnborough ở Farnborough, Anh vào tháng 7. Ảnh: japantimes.co.jp
Ban đầu, Nhật Bản lựa chọn cách ứng xử ngoại giao uyển chuyển, bóng gió nói nước đôi về khả năng mở rộng cánh cửa hợp tác nhằm tránh va chạm trực tiếp.
Tuy nhiên, khi Berlin thực sự đẩy mạnh sức ép đòi quyền tham gia sâu vào các gói thầu công nghệ cốt lõi, phía Ý đã thẳng thừng dội gáo nước lạnh.
Rome ra phán quyết cứng rắn: Đức chỉ được phép gia nhập dưới tư cách quan sát viên tương tự Canada, đồng nghĩa với việc Berlin chỉ được đứng ngoài nhìn các đối tác tự nghiên cứu, tự sản xuất và khi nào hoàn thành thì bỏ tiền ra mua sản phẩm mà không hề có chút quyền lực nào trong việc định hình kỹ thuật.

Khả năng gia nhập Chương trình Chiến đấu Không quân Toàn cầu (tiêm kích GCAP) của Đức có thể bộc lộ những bất đồng giữa các đối tác sáng lập. Ảnh: Edgewing.
Phân tích thông số kỹ thuật và bài toán công nghệ tối tân của tiêm kích GCAP
Xét trên bình diện kỹ thuật hàng không quân sự toàn cầu, tiêm kích GCAP là chương trình vũ khí đầy tham vọng nhằm tạo ra một dòng chiến đấu cơ chiếm ưu thế trên không thế hệ thứ sáu, dự kiến thay thế tiêm kích Eurofighter Typhoon của Anh và Ý, cùng dòng chiến đấu cơ Mitsubishi F-2 của Nhật Bản trước năm 2035.
Khác biệt cốt lõi của tiêm kích GCAP so với các dòng máy bay tiền nhiệm nằm ở kiến trúc hệ thống mở tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) toàn diện, cho phép máy bay tự động điều khiển một bầy đàn máy bay chiến đấu không người lái đồng hành làm nhiệm vụ trinh sát và gây nhiễu điện tử.
Khung thân máy bay áp dụng công nghệ tàng hình thế hệ mới đa phổ, loại bỏ hoàn toàn các bề mặt phản xạ radar truyền thống và không thiết kế đuôi đứng, nhằm giảm thiểu tối đa dấu vết hồng ngoại cũng như radar sóng mét.

Mô hình ý tưởng của Chương trình Chiến đấu Không quân Toàn cầu (tiêm kích GCAP) được trưng bày tại một triển lãm quốc phòng. Nguồn: Clash Report.
Động cơ của tiêm kích GCAP do Rolls-Royce, MTU Aero Engines và IHI Corporation hợp tác phát triển đang hướng tới công nghệ chu trình thích ứng tiên tiến kết hợp hệ thống phát điện siêu dẫn công suất cực lớn.
Hệ thống này cung cấp năng lượng khổng lồ cho các loại vũ khí năng lượng định hướng, bao gồm pháo laser phòng thủ và tên lửa đối không tầm xa dẫn đường bằng dữ liệu thời gian thực.
Buồng lái ảo tích hợp màn hình hiển thị toàn cảnh trên mũ phi công kết hợp cùng hệ thống nhận diện thần kinh, giúp xử lý lượng thông tin chiến trường vượt trội trong không gian chiến tranh mạng tốc độ cao.
Chính vì sở hữu những công nghệ độc quyền có giá trị chiến lược sống còn này, các quốc gia sáng lập như Anh, Ý và đặc biệt là Nhật Bản tuyệt đối không muốn chia sẻ bí quyết kỹ thuật cho những bên đến sau muộn màng.
Động cơ chiến lược đằng sau cái lắc đầu phũ phàng của Rome và Tokyo trong dự án tiêm kích GCAP
Quyết định cứng rắn của Ý và sự đồng thuận ngầm từ Nhật Bản xuất phát từ bài học xương máu về sự đình trệ trong các dự án phát triển quốc phòng đa quốc gia tại châu Âu, điển hình là vết xe đổ của chương trình máy bay chiến đấu tương lai FCAS giữa Pháp, Đức và Tây Ban Nha.
Trong dự án FCAS, những tranh chấp kéo dài về quyền sở hữu trí tuệ, phân chia công việc chế tạo và tiếng nói quyết định giữa các tập đoàn hàng không lớn đã làm chậm trễ tiến độ đến nhiều năm.
Nhật Bản với lập trường an ninh quốc gia ngặt nghèo và thời hạn chót năm 2035 để thay thế phi đội F-2 không thể chấp nhận rủi ro bị kéo chậm tiến độ bởi những toan tính thương mại công nghiệp từ phía Đức, hay các yêu cầu sửa đổi thiết kế liên tục.

Canada gia nhập Chương trình Chiến đấu Không quân Toàn cầu (tiêm kích GCAP) với tư cách là quốc gia quan sát viên đầu tiên, qua đó giành được quyền tiếp cận đặc quyền. Ảnh: Aviacionline.
Việc ép Đức vào vị thế quan sát viên kiểu Canada là một đòn giáng mạnh vào tham vọng lãnh đạo công nghiệp quốc phòng của Berlin tại châu Âu, nhưng lại là nước đi tối ưu để bảo vệ sự tinh gọn của liên minh tiêm kích GCAP.
Các tập đoàn như BAE Systems của Anh, Leonardo của Ý và Mitsubishi Heavy Industries của Nhật có thể tự do phân chia các khối lượng công việc nghiên cứu động cơ, vật liệu hấp thụ sóng radar và hệ thống tác chiến điện tử mà không vấp phải sự can thiệp hay những yêu cầu áp đặt tiêu chuẩn kỹ thuật bất hợp lý.
Đức đứng trước bài toán tiến thoái lưỡng nan: chấp nhận ngậm ngùi đóng vai trò khách hàng mua trang bị thành phẩm trong tương lai hoặc tiếp tục tự loay hoay tìm kiếm lối đi riêng, trong bối cảnh công nghệ hàng không quân sự thế giới đang bước vào kỷ nguyên phân cực sâu sắc.
(Theo japantimes.co.jp, clashreport.com, aviacionline.com, ft.com)

