Đằng sau nỗ lực gia nhập OECD của Thái Lan và Indonesia

Điều khiến Thái Lan và Indonesia cùng theo đuổi OECD

Quang cảnh thủ đô Bangkok, Thái Lan. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN

OECD là tổ chức quốc tế quy tụ chủ yếu các nền kinh tế phát triển, chuyên xây dựng các tiêu chuẩn chính sách và đưa ra khuyến nghị giúp các quốc gia quản lý nền kinh tế, thể chế và dịch vụ công hiệu quả hơn.

Theo kênh CNA (Singapore), vào cuối năm 2023, Thái Lan bắt đầu nỗ lực gia nhập OECD. Đến tháng 6/2024, Thái Lan trở thành quốc gia ứng cử viên của OECD và chính thức khởi động tiến trình gia nhập tổ chức này vào tháng 10 cùng năm.

Hành trình dài của Thái Lan để gia nhập OECD vẫn tiếp diễn. Quá trình xin gia nhập hiện trở thành mục tiêu ưu tiên dưới thời Thủ tướng Anutin Charnvirakul. Vào tháng 5, Thái Lan đã phê duyệt thành lập ủy ban chỉ đạo quốc gia do ông Anutin Charnvirakul làm chủ tịch để giám sát quá trình gia nhập OECD. “Khi trở thành thành viên của OECD, mọi người sẽ nhìn nhận Thái Lan ở khía cạnh mới”, ông Anutin phát biểu tại một sự kiện hồi đầu tháng 5.

Trong khu vực Đông Nam Á, Thái Lan không phải trường hợp duy nhất. Indonesia cũng đang xúc tiến việc gia nhập OECD. Tháng 5/2024, OECD đã chính thức hoan nghênh lộ trình gia nhập do Jakarta đề xuất, sau ba tháng trao đổi.

Indonesia đã đưa việc gia nhập OECD vào Kế hoạch Phát triển Trung hạn Quốc gia giai đoạn 2025-2029. Theo các nhà quan sát, nhiều khả năng Indonesia sẽ nhắm đến cuối thập kỷ này để hoàn thành đánh giá kỹ thuật cần thiết. “Trong bối cảnh bất ổn toàn cầu, việc Indonesia gia nhập OECD được kỳ vọng sẽ giúp vượt qua sự bất ổn hoặc môi trường đa cực hiện nay”, Bộ trưởng điều phối kinh tế Indonesia Airlangga Hartarto nhận định

Sáu quốc gia khác hiện cũng đang trong quá trình gia nhập OECD bao gồm Peru, Argentina, Brazil, Romania, Bulgaria và Croatia.

Lợi thế của "tấm vé" OECD

Một tuyến phố ở thủ đô Jakarta, Indonesia. Ảnh tư liệu: THX/TTXVN

Theo giáo sư Archanun Kophaiboon tại Đại học Thammasat, một động lực khiến Thái Lan và Indonesia muốn gia nhập OECD là cạnh tranh nhằm thu hút nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài.

Ngoài ra, Chính phủ Thái Lan cho biết mục tiêu của tiến trình này là hiện đại hóa hệ thống quốc gia, bao gồm các quy định, quản trị, phòng chống tham nhũng, dịch vụ công, quy định về đầu tư, tiêu chuẩn lao động và chính sách môi trường.

Việc gia nhập OECD là quá trình đối thoại kỹ thuật kéo dài nhiều năm, nhằm đưa hệ thống pháp luật, chính sách và thông lệ của một quốc gia tiệm cận hơn với các tiêu chuẩn của OECD. Theo các chuyên gia, quá trình này có thể kéo dài tới một thập niên, nhưng kịch bản phổ biến hơn là từ 5 đến 7 năm.

Hiện có 25 ủy ban chuyên môn của OECD phụ trách các lĩnh vực khác nhau liên quan đến kinh tế và quản trị, từ thị trường tài chính đến nghề cá. Các ủy ban này sẽ tiến hành rà soát chính sách trong suốt quá trình đánh giá kỹ thuật.

Họ sẽ xem xét mức độ sẵn sàng cũng như năng lực của Thái Lan trong việc tuân thủ các công cụ pháp lý của OECD, đồng thời đối chiếu các chính sách của nước này với những chuẩn mực quốc tế tiên tiến nhất.

Theo Viện Nghiên cứu Phát triển Thái Lan, việc gia nhập OECD có thể giúp tăng tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Thái Lan thêm 1,6% trong 5 năm đầu tiên.

Thái Lan đang nỗ lực tái định vị nền kinh tế trong bối cảnh các chuỗi cung ứng toàn cầu dịch chuyển. Theo các chuyên gia, nhiều doanh nghiệp đang hướng đến giảm phụ thuộc vào Trung Quốc trước những căng thẳng địa chính trị gia tăng, đồng thời tìm kiếm những điểm sản xuất linh hoạt và bền vững hơn tại Đông Nam Á.

Từng được xem là một trong những hình mẫu thành công nổi bật nhất về phát triển công nghiệp ở Đông Nam Á, Thái Lan đã chuyển mình từ một nền kinh tế chủ yếu dựa vào nông nghiệp thành cỗ máy xuất khẩu trong giai đoạn từ thập niên 1980 đến những năm 2000. Ngành công nghiệp ô tô phát triển mạnh, song hành với các lĩnh vực chế biến thực phẩm, hóa dầu và sản xuất hàng tiêu dùng.

Tuy nhiên, đà tăng trưởng của nền kinh tế đã chậm lại đáng kể. Theo số liệu của Hội đồng Phát triển Kinh tế và Xã hội Quốc gia Thái Lan (NESDC), GDP của nước này chỉ tăng 2,4% trong năm 2025. Trong khi đó, Ngân hàng Thế giới (WB) dự báo tăng trưởng của Thái Lan sẽ giảm xuống còn 1,7% trong năm 2026.

Bên cạnh nỗ lực gia nhập OECD, Thái Lan cũng đang đàm phán với Liên minh châu Âu (EU) về một hiệp định thương mại tự do, bao trùm nhiều vấn đề tương tự. Trong tháng 6, nước này cũng đã nhất trí tăng cường hợp tác thương mại và kinh tế với Anh.

Ông Archanun cho rằng Thái Lan có thể tận dụng tiến trình gia nhập OECD để chứng minh với các nhà đầu tư rằng nước này nghiêm túc trong việc cải thiện môi trường kinh doanh.

Trong khi đó, đối với Indonesia, theo bà Maria Monica Wihardja tại Viện ISEAS (có trụ sở tại Singapore), việc "Xứ sở vạn đảo" gia nhập OECD có thể giúp củng cố các chương trình cải cách, bởi những quốc gia muốn gia nhập và duy trì tư cách thành viên OECD phải đưa ra cam kết mang tính ràng buộc pháp lý cũng như điều chỉnh các quy định trong nước,