Đằng sau tuyên bố 'đánh bại' lạm phát của ông Trump

Cụ thể, trong 5 bài phát biểu về kinh tế kể từ tháng 12/2025, ông Trump tuyên bố lạm phát đã bị “đánh bại” hoặc “giảm sâu” gần 20 lần, đồng thời khẳng định giá cả đang đi xuống gần 30 lần.

Thực tế, lạm phát tại Mỹ vẫn duy trì quanh mức gần 3% trong năm qua, còn nhiều mặt hàng thiết yếu tiếp tục tăng giá. Giá thịt bò xay đã tăng 18% so với một năm trước, trong khi giá cà phê xay tăng tới 29%, theo số liệu được tờ Reuters dẫn lại.

Các chiến lược gia đảng Cộng hòa cảnh báo việc tổng thống đưa ra thông điệp trái chiều về vấn đề được cử tri quan tâm hàng đầu chi phí sinh hoạt có thể làm suy giảm uy tín của ông và của đảng trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11, thời điểm quyền kiểm soát Quốc hội sẽ được quyết định. Nhiều cuộc thăm dò cho thấy cử tri Mỹ vẫn không hài lòng với cách Nhà Trắng xử lý các vấn đề kinh tế.

Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục khẳng định lạm phát đã được kiểm soát và giá cả đang giảm mạnh.

“Ông ấy không thể tiếp tục đưa ra những tuyên bố rõ ràng là không phù hợp với thực tế”, một chiến lược gia đảng Cộng hòa nhận định, cho rằng điều này có thể gây bất lợi cho các ứng viên đảng này tại những khu vực cạnh tranh gay gắt.

Phân tích của Reuters cho thấy, khi không tập trung vào lạm phát, ông Trump dành gần một nửa thời lượng phát biểu cho các vấn đề không liên quan trực tiếp đến giá cả, đặc biệt là nhập cư trái phép. Trong khoảng 5 giờ diễn thuyết được rà soát, ông dành gần 2 giờ để nói về hơn 20 chủ đề khác nhau, từ nhập cư, đối ngoại đến các công kích cá nhân.

Ông Trump nhiều lần chỉ trích cộng đồng người Mỹ gốc Somalia tại bang Minnesota, gọi Somalia là “thậm chí không phải một quốc gia” và công kích nữ nghị sĩ Ilhan Omar - một gương mặt đảng Dân chủ nổi bật và là người thường xuyên chỉ trích ông. Những phát ngôn này đã làm dấy lên phản ứng mạnh mẽ từ phía các tổ chức bảo vệ quyền dân sự.

Ngoài ra, Tổng thống Mỹ còn đề cập đến hàng loạt chủ đề khác như chiến sự Ukraine, Nga, Iran, NATO, bầu cử năm 2020 và thậm chí cả mối quan hệ cá nhân với các nhân vật truyền thông, khiến thông điệp kinh tế bị loãng.

Dù lạm phát đã giảm nhẹ từ 3% xuống khoảng 2,7% kể từ khi ông Trump nhậm chức, nhưng các nhà kinh tế nhấn mạnh rằng điều này không đồng nghĩa với việc giá cả giảm, mà chỉ là tốc độ tăng chậm lại. Năm 2025, chi phí thực phẩm tăng hơn 3%, trong khi thu nhập theo giờ trung bình chỉ tăng khoảng 1,1%. Tỷ lệ thất nghiệp cũng nhích lên 4,4%, cao hơn so với thời điểm đầu nhiệm kỳ của ông Trump.

Tổng thống Mỹ thỉnh thoảng thừa nhận một số mặt hàng như trứng và xăng đã giảm giá, song chi phí cho một giỏ hàng tạp hóa trung bình vẫn tiếp tục tăng, với giá cà phê, thịt bò và một số loại trái cây leo thang.

Ông Trump cũng đưa ra một loạt giải pháp nhằm giảm áp lực chi phí sinh hoạt, bao gồm các gói cắt giảm thuế mới, đề xuất xóa thuế đối với tiền tip và làm thêm giờ, kế hoạch hạ lãi suất thế chấp, giảm giá nhà ở và đàm phán với các công ty bảo hiểm để hạ giá thuốc. Tuy nhiên, nhiều nhà kinh tế cho rằng phần lớn các đề xuất này khó tạo ra tác động rõ rệt trước cuộc bầu cử tháng 11, thậm chí một số biện pháp có thể gây tác dụng ngược đối với các hộ thu nhập thấp.

Theo khảo sát Reuters/Ipsos cuối tháng 1 vừa qua, chỉ khoảng 35% người Mỹ tán thành cách ông Trump điều hành nền kinh tế, tăng nhẹ so với tháng trước nhưng vẫn thấp hơn đáng kể so với mức 42% khi ông mới nhậm chức.

Các cựu quan chức kinh tế cảnh báo ông Trump đang lặp lại sai lầm mà cựu Tổng thống Joe Biden từng mắc phải, khi liên tục nhấn mạnh các chỉ số kinh tế tích cực trong bối cảnh người dân vẫn cảm nhận rõ gánh nặng giá cả. Chiến lược này từng khiến đảng Dân chủ phải trả giá trong các cuộc bầu cử trước.

“Nỗi đau kinh tế của cử tri là điều mà bất kỳ tổng thống nào cũng cần thừa nhận và chia sẻ, đặc biệt trong một năm bầu cử”, một cựu quan chức nhận định.

Hồng Nhung