Đằng sau việc Google biến Việt Nam thành 'đại bản doanh' Pixel

Google đặt niềm tin vào Việt Nam

Tuy nhiên, thông tin mới nhất từ Nikkei Asia vào đầu năm 2026 đã đánh dấu một bước ngoặt lịch sử, thay đổi hoàn toàn định kiến này. Google đang thực hiện một nước cờ táo bạo: Chuyển giao quy trình Giới thiệu sản phẩm mới (NPI - New Product Introduction) cho các dòng điện thoại cao cấp nhất của hãng sang Việt Nam.

Động thái này không chỉ đơn thuần là mở rộng nhà máy hay gia tăng sản lượng, mà nó là lời khẳng định đanh thép về sự trưởng thành của hệ sinh thái công nghệ Việt Nam. Từ vai trò "công xưởng gia công", Việt Nam đang chính thức bước chân vào "phòng thí nghiệm" của thế giới, nơi định hình nên những chiếc smartphone hiện đại nhất trước khi chúng đến tay người dùng toàn cầu.

Khi Việt Nam nắm giữ "bản vẽ" của Pixel Pro và Pixel Fold

Để hiểu tầm quan trọng của quyết định này, chúng ta cần giải mã thuật ngữ NPI. Trong ngành công nghiệp phần cứng, NPI (New Product Introduction) được ví như giai đoạn "thai nghén và sinh nở". Đây là bước chuyển tiếp cực kỳ phức tạp từ bản vẽ thiết kế trên giấy sang quy trình sản xuất thực tế hàng loạt.

Tại giai đoạn này, các kỹ sư của Google phải làm việc trực tiếp với nhà máy để thiết kế khuôn mẫu, chạy thử nghiệm, tinh chỉnh dây chuyền, sửa lỗi phần cứng và tối ưu hóa quy trình lắp ráp. Trước đây, NPI gần như là "lãnh địa bất khả xâm phạm" của Trung Quốc nhờ vào trình độ kỹ thuật cao và chuỗi cung ứng linh hoạt. Các quốc gia khác, bao gồm Việt Nam, thường chỉ đóng vai trò tiếp nhận quy trình đã hoàn thiện để sản xuất đại trà.

Tuy nhiên, từ năm 2026, Google đã phá vỡ quy tắc này. Theo kế hoạch, Việt Nam sẽ trở thành trung tâm phát triển NPI cho các dòng sản phẩm "đinh" của hãng, bao gồm Pixel bản thường, Pixel Pro và đặc biệt là Pixel Fold – dòng điện thoại màn hình gập với độ phức tạp kỹ thuật cực cao. Việc giao phó quy trình NPI của một thiết bị màn hình gập cho các kỹ sư và đối tác tại Việt Nam cho thấy Google đặt niềm tin tuyệt đối vào năng lực kỹ thuật tại đây. Điều này đồng nghĩa với việc các kỹ sư Việt Nam và các đối tác địa phương sẽ tham gia sâu hơn vào việc giải quyết các bài toán hóc búa về bản lề, màn hình dẻo và độ bền vật liệu ngay từ giai đoạn đầu, chứ không chỉ đơn thuần là vặn ốc vít.

Sự phân chia chiến lược của Google cũng rất rõ ràng và mang tính chọn lọc. Trong khi các dòng Flagship cao cấp được phát triển tại Việt Nam, dòng Pixel A (phân khúc giá rẻ hơn) vẫn sẽ tạm thời duy trì quy trình NPI tại Trung Quốc. Sự phân tách này cho thấy Việt Nam đang được định vị ở phân khúc giá trị gia tăng cao hơn trong chuỗi giá trị của Google. Nó biến Việt Nam từ một phương án dự phòng (Backup plan) trở thành một cứ điểm chiến lược (Strategic Hub), nơi ra đời những công nghệ tiên phong nhất của dòng Pixel. Đây là minh chứng cho thấy năng lực của chuỗi cung ứng Việt Nam đã vượt qua giai đoạn "học việc" để bước sang giai đoạn "làm chủ".

Trỗi dậy của một hệ sinh thái mới

Quyết định chuyển dịch NPI về Việt Nam của Google không chỉ xuất phát từ năng lực nội tại của Việt Nam mà còn là hệ quả tất yếu của bàn cờ địa chính trị thế giới năm 2026. Sự căng thẳng thương mại Mỹ - Trung chưa bao giờ có dấu hiệu hạ nhiệt thực sự, và bóng ma về các hàng rào thuế quan mới luôn lơ lửng trên đầu các tập đoàn công nghệ Mỹ.

Google, cũng giống như Apple, đã nhận ra rủi ro chí mạng của việc "bỏ tất cả trứng vào một giỏ". Trung Quốc, dù vẫn là công xưởng lớn nhất thế giới, nhưng rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng do các yếu tố phi kinh tế đang ngày càng lớn. Chiến lược "Trung Quốc + 1" giờ đây đã không còn đủ an toàn; các hãng cần một "Trung Quốc thứ hai" thực sự mạnh mẽ. Và Việt Nam là lựa chọn tối ưu nhất.

Sự trỗi dậy của Việt Nam không phải là sự may mắn ngẫu nhiên. Đó là kết quả của hơn một thập kỷ tích lũy kinh nghiệm từ khi Samsung biến Bắc Ninh và Thái Nguyên thành thủ phủ điện thoại lớn nhất thế giới, và gần đây là sự dịch chuyển của các đối tác Apple như Foxconn, Luxshare, Goertek. Hệ sinh thái này đã tạo ra một lực lượng lao động kỹ thuật lành nghề, hệ thống logistics hoàn thiện và mạng lưới các nhà cung cấp phụ trợ đủ sức đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của Google.

Hơn nữa, việc Google chọn Việt Nam làm trung tâm NPI còn mang ý nghĩa về sự cạnh tranh chiến lược. Khi Apple đang ráo riết mở rộng sự hiện diện tại Ấn Độ và Việt Nam, Google không thể chậm chân. Việc thiết lập quy trình phát triển sản phẩm ngay tại Đông Nam Á giúp Google tối ưu hóa chi phí, rút ngắn thời gian đưa sản phẩm ra thị trường và tận dụng được các ưu đãi đầu tư trong khu vực.

Nhìn rộng ra, sự kiện này sẽ tạo ra hiệu ứng lan tỏa (spillover effect) cực lớn. Khi NPI diễn ra tại Việt Nam, các nhà cung cấp linh kiện trong nước sẽ có cơ hội tham gia vào chuỗi cung ứng ngay từ giai đoạn thiết kế, mở ra cơ hội nâng cao trình độ công nghệ và giá trị hợp đồng. Đây chính là con đường ngắn nhất và bền vững nhất để nền công nghiệp điện tử Việt Nam thoát khỏi bẫy gia công giá trị thấp, vươn lên trở thành một mắt xích không thể thay thế trong bản đồ công nghệ toàn cầu. Google đã đặt cược vào Việt Nam, và đó là tín hiệu cho thấy kỷ nguyên "Make in Vietnam" đang bước sang một trang mới rực rỡ hơn.

Bùi Tú