Google khôi phục hỗ trợ định dạng ảnh JPEG XL, dùng 4G mượt hơn

Google đã chính thức khôi phục hỗ trợ định dạng ảnh JPEG XL

Hãy tưởng tượng bạn đang lướt web trên điện thoại bằng 4G, và phải chờ đợi từng giây để một bức ảnh độ nét cao hiện ra trọn vẹn. Hoặc bạn khó chịu khi gửi một tấm ảnh đẹp qua tin nhắn nhưng nó bị mờ đi vì bị "nén" quá đà. Những phiền toái thường ngày đó sắp được giải quyết nhờ một quyết định bất ngờ từ Google.

Sau hai năm "nói không", gã khổng lồ công nghệ này vừa chính thức đưa định dạng hình ảnh JPEG XL trở lại trình duyệt Chrome (thông qua mã nguồn Chromium). Động thái này không chỉ là một sự thay đổi về kỹ thuật, mà là một tin cực vui cho người dùng phổ thông. Nó hứa hẹn sẽ làm cho trải nghiệm lướt web của chúng ta nhanh hơn, hình ảnh sắc nét hơn, màu sắc sống động hơn và đặc biệt là tiết kiệm dung lượng dữ liệu mạng (Data) đáng kể mà không cần bạn phải cài đặt thêm bất cứ thứ gì.

Lợi ích thực tế: Web nhanh hơn, ảnh đẹp hơn và "cứu tinh" cho gói cước 4G

Để hiểu vì sao sự trở lại của JPEG XL lại quan trọng đến thế, chúng ta cần nhìn vào vấn đề của những bức ảnh hiện nay. Định dạng JPEG (đuôi .jpg) mà chúng ta dùng suốt 30 năm qua giống như một chiếc vali cũ kỹ: nó phổ biến nhưng chật chội. Nếu bạn muốn nhét nhiều quần áo (dữ liệu ảnh) vào, bạn buộc phải vứt bớt đồ hoặc làm nhăn nhúm chúng (giảm chất lượng ảnh, ảnh bị vỡ hạt).

JPEG XL chính là chiếc vali thế hệ mới siêu việt. Lợi ích lớn nhất mà nó mang lại cho người dùng chính là khả năng "nén mà không mất chất". Theo các thử nghiệm, JPEG XL có thể giảm dung lượng file ảnh xuống khoảng 20% - 30% so với ảnh cũ, nhưng vẫn giữ nguyên vẹn độ sắc nét đến từng chi tiết nhỏ nhất.

Điều này có ý nghĩa gì với người dùng là chúng ta?

Trước hết là tiết kiệm tiền 4G/5G. Nếu bạn lướt Facebook, Instagram hay xem các trang web thương mại điện tử chứa hàng ngàn bức ảnh, việc giảm 20% dung lượng mỗi bức ảnh sẽ giúp bạn tiết kiệm một lượng lớn dữ liệu di động (Data). Trang web sẽ tải nhanh hơn, ít bị giật lag hơn khi mạng yếu.

Tiếp theo là trải nghiệm "mượt" hơn. Một tính năng cực hay của JPEG XL là cách nó hiển thị ảnh. Với ảnh cũ, khi mạng chậm, bạn sẽ thấy ảnh tải từ trên xuống dưới (trên rõ, dưới đen xì). Với JPEG XL, bức ảnh sẽ hiện ra ngay lập tức nhưng ở dạng hơi mờ, rồi dần dần rõ nét lên trong tích tắc. Cảm giác chờ đợi sẽ dễ chịu hơn rất nhiều.

Ngoài ra là người dùng có thể cảm nhận màu sắc rực rỡ hơn. Màn hình điện thoại và máy tính ngày nay ngày càng xịn (hỗ trợ HDR, dải màu rộng), nhưng định dạng ảnh cũ không tận dụng được hết sức mạnh đó. JPEG XL hỗ trợ hiển thị màu sắc rực rỡ, độ tương phản cao, giúp những bức ảnh phong cảnh hay chân dung hiện lên sống động y như những gì mắt thường nhìn thấy, không bị "bệt" màu.

Quan trọng nhất, sự thay đổi này diễn ra ở "cấp độ động cơ" của trình duyệt. Nghĩa là khi Google cập nhật Chrome phiên bản mới, bạn không cần làm gì cả. Không cần cài tiện ích mở rộng (extension), không cần chỉnh sửa cài đặt. Mọi thứ sẽ tự động trở nên tốt hơn. Những bức ảnh trên các website hỗ trợ định dạng này sẽ tự động đẹp hơn và nhẹ hơn.

Câu chuyện hậu trường: Khi "gã khổng lồ" phải lắng nghe cộng đồng và ưu tiên sự an toàn

Việc Google chấp nhận đưa JPEG XL trở lại không chỉ là câu chuyện về công nghệ, mà còn là một "bộ phim truyền hình" thú vị về sự cạnh tranh và lắng nghe trong giới công nghệ.

Vào năm 2022, Google đã từng thẳng tay loại bỏ định dạng này khỏi Chrome với lý do "không ai quan tâm" và muốn thúc đẩy các định dạng do chính họ phát triển (như WebP). Tuy nhiên, cộng đồng công nghệ, các nhiếp ảnh gia và những tập đoàn lớn khác không đồng tình. Các kỹ sư từ Intel, Facebook (Meta), Adobe (hãng làm ra Photoshop) và cả các trang web bán hàng như Shopify đã liên tục phản biện. Họ chứng minh rằng JPEG XL là giải pháp tốt nhất để lưu trữ và truyền tải hình ảnh trong tương lai.

Thêm vào đó, "đối thủ" của Google là Apple đã đi trước một bước khi hỗ trợ JPEG XL trên iPhone và máy Mac. Microsoft cũng đưa nó vào Windows 11. Đứng trước nguy cơ bị tụt hậu và bị cô lập khi cả thế giới đều chuyển sang dùng chuẩn mới, Google đã phải "quay xe". Hành động này cho thấy ngay cả một ông lớn độc quyền cũng phải thay đổi nếu giải pháp đó thực sự tốt cho người dùng và được cả ngành công nghiệp ủng hộ.

Nhưng Google không chỉ đơn giản là bật lại công tắc cũ. Lần trở lại này, họ đã làm việc cẩn trọng hơn nhiều để đảm bảo an toàn cho người dùng.

Google đã sử dụng một ngôn ngữ lập trình mới tên là Rust để viết bộ giải mã cho JPEG XL. Hiểu nôm na, các bộ giải mã cũ (viết bằng ngôn ngữ C++) giống như những ngôi nhà có nhiều cửa sổ lỏng lẻo, dễ bị hacker lợi dụng để tấn công máy tính của bạn khi bạn lỡ bấm vào một bức ảnh chứa mã độc. Ngôn ngữ Rust giống như một hệ thống an ninh hiện đại, tự động khóa chặt các lỗ hổng đó.

Việc dùng công nghệ mới này khiến trình duyệt Chrome nặng thêm một chút xíu (khoảng 400KB - nhỏ hơn một nửa tấm ảnh chụp bằng điện thoại), nhưng đổi lại, người dùng được bảo vệ tối đa khỏi các nguy cơ virus hay mã độc ẩn trong hình ảnh.

Tóm lại, sự trở lại của JPEG XL là một chiến thắng cho tất cả mọi người. Các nhà phát triển web có công cụ tốt hơn để xây dựng trang web đẹp. Các công ty lớn tiết kiệm được chi phí máy chủ. Còn người dùng phổ thông như chúng ta được tận hưởng một thế giới Internet nhanh hơn, đẹp hơn, tiết kiệm hơn và an toàn hơn. Google có thể đã chậm chân một chút, nhưng sự thay đổi này là sự "sửa sai" kịp thời và đáng giá.

Bùi Tú