Đánh giá giá trị lịch sử Di tích Trại giam nữ tù binh Phú Tài

Trại giam nữ tù binh Phú Tài nằm trên địa bàn phường Quy Nhơn Bắc, được Mỹ và chính quyền Sài Gòn xây dựng năm 1967. Đây từng là một trong những trại giam tù binh quy mô lớn, chủ yếu giam giữ các nữ chiến sĩ cách mạng bị bắt trên chiến trường miền Nam.

Tượng đài di tích Trại giam nữ tù binh Phú Tài. Ảnh: Bảo tàng tỉnh Gia Lai

Trong giai đoạn 1967 - 1972, gần 1.000 nữ chiến sĩ cách mạng từ nhiều tỉnh, thành đã bị giam giữ tại đây. Phần lớn là những người còn rất trẻ, từ 14 - 22 tuổi. Trong điều kiện giam cầm khắc nghiệt, phải đối mặt với nhiều hình thức tra tấn, nhục hình và đàn áp, các nữ tù binh vẫn giữ vững khí tiết, kiên định với lý tưởng cách mạng.

Bà Đỗ Thị Diệu Hạnh - Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, phát biểu tại hội thảo Ảnh: Phi Long

Đặc biệt, từ khi Đảng ủy Trại giam Phú Tài, biệt hiệu BK 1968, được thành lập ngày 19-8-1968, các nữ tù binh đã tổ chức nhiều hoạt động đấu tranh ngay trong nhà tù. Các chi bộ Đảng, Đoàn Thanh niên, đội Quyết tử, đội Xung kích được thành lập và hoạt động bí mật. Gần 20 cuộc đấu tranh với nhiều hình thức đã diễn ra, trong đó có đấu tranh trực diện, tuyệt thực, chống ép cung, chống cưỡng ép chiêu hồi, yêu cầu cải thiện điều kiện sinh hoạt, bảo vệ nhân phẩm và quyền lợi của tù binh chiến tranh.

Với những cống hiến và hy sinh trong thời kỳ bị giam cầm, tập thể nữ tù binh Trại giam Phú Tài được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân ngày 1-9-2020. Di tích được xếp hạng di tích lịch sử cấp tỉnh năm 2002. Đến năm 2017, công trình tượng đài tưởng niệm được hoàn thành trên khuôn viên hơn 6.200m².

Toàn cảnh Hội thảo đánh giá giá trị lịch sử Di tích Trại giam nữ tù binh Phú Tài. Ảnh: Phi Long

Hiện nay, Di tích lịch sử Trại giam nữ tù binh Phú Tài do UBND phường Quy Nhơn Bắc quản lý. Nơi đây trở thành "địa chỉ đỏ" giáo dục truyền thống, được các cơ quan, đoàn thể, trường học và nhân dân lựa chọn tổ chức các hoạt động về nguồn, dâng hương, tưởng niệm.

Tiến sĩ Nguyễn Thị Kim Vân - nguyên Giám đốc Bảo tàng tỉnh, góp ý, đề xuất các giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị Di tích Trại giam nữ tù binh Phú Tài. Ảnh: Phi Long

Tại hội thảo, các đại biểu tiếp tục phân tích, làm rõ những giá trị lịch sử của di tích, qua đó đề xuất các giải pháp bảo tồn, tôn tạo và phát huy hiệu quả giá trị di tích. Đây cũng là cơ sở để hoàn thiện hồ sơ, đề nghị nâng cấp xếp hạng Di tích Trại giam nữ tù binh Phú Tài trở thành di tích quốc gia trong thời gian tới.