Đánh giá giáo viên theo KPI: Thang đo mới, rõ người, rõ việc

Năm học 2026-2027, lần đầu tiên TPHCM đưa đánh giá cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên ngành giáo dục lên hệ thống đánh giá chung theo KPI về chỉ số đánh giá hiệu suất công việc. KPI được xác định là công cụ để theo dõi tiến độ, kết quả thực hiện nhiệm vụ và đánh giá đội ngũ, góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch và khả năng kiểm chứng kết quả, là cơ sở để chi trả thu nhập tăng thêm hàng quý cho đội ngũ. Những năm học trước, công cụ đánh giá được trao quyền riêng cho mỗi nhà trường, từ đó đã gây không ít “so bì” giữa giáo viên trong cùng một trường, giữa trường này với trường kia, thậm chí là phản ánh, khiếu nại.

Buổi họp triển khai đánh giá giáo viên theo KPI tại Trường THCS Trần Văn Ơn, phường Tân Định, TPHCM nhận được sự đồng thuận của toàn thể đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên trường. Việc cụ thể hóa một thang đo mới đưa vào vận hành trong đời sống trường học đòi hỏi sự thống nhất về chuyên môn, tiêu chí, đầu việc, đặc biệt khi đặc thù ngành giáo dục với nhiều khối lượng công việc “không tên”.

“Ngoài công việc chung theo vị trí việc làm, yêu cầu chung trong thực hiện kế hoạch, nhiệm vụ năm thì ở những vai trò khác nhau như giáo viên chủ nhiệm, tổ trưởng chuyên môn, giáo viên kiêm nhiệm sẽ lại có thêm những yêu cầu riêng của công việc. Bên cạnh đó còn là những yêu cầu mới như đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ 2, chuyển đổi số, AI. Chính vì vậy, khi dùng chung một thang đo đánh giá sẽ có sự thống nhất trong đội ngũ để đưa ra những chỉ báo, chỉ số phù hợp, làm sao vừa ghi nhận được mức độ hoàn thành công việc của thầy cô, vừa đánh giá đúng được năng lực, sự sáng tạo, thúc đẩy đội ngũ tiên phong, nỗ lực”, cô Nguyễn Đoan Trang, Hiệu trưởng Trường THCS Trần Văn Ơn chia sẻ.

Ngay khi được nhà trường tập huấn triển khai đánh giá theo KPI, thầy Nguyễn Đức Uy, tổ trưởng tổ Ngữ văn, Trường THCS Trần Văn Ơn cho biết, tổ bộ môn đã cùng ngồi trao đổi, thống nhất những đầu công việc sẽ thực hiện trong tháng, quý, và đưa ra các tiêu chí riêng trong đánh giá giáo viên ở môn học.

Theo thầy Uy, điều quan trọng khi đánh giá bằng KPI, khối lượng công việc bộ môn và vai trò của từng giáo viên được cụ thể hóa. Trong đó, không chỉ làm rõ những yêu cầu khi thực hiện nhiệm vụ giảng dạy ở bộ môn, mà còn thể hiện sự phối hợp với đồng nghiệp khi thực hiện chuyên đề, báo cáo, dự án của tổ, đồng thời khi hỗ trợ, bồi dưỡng chuyên môn.

“Đây là những công việc trước giờ thầy cô vẫn thực hiện nhưng với cách đánh giá cũ đôi khi chưa được định lượng đúng vai trò, công sức của thầy cô. Với KPI, những tiêu chí này được tổ bộ môn thống nhất “phiên ra”, bên cạnh yêu cầu về năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, để từng thầy cô sẽ cùng nỗ lực, phấn đấu, nâng đỡ lẫn nhau”, thầy Uy nói.

Nhìn nhận việc triển khai đánh giá bằng KPI là cần thiết, tạo sự công bằng, khách quan, thầy Trịnh Hoàng Quân, Hiệu trưởng Trường THPT Võ Thị Sáu, phường Gia Định cho biết, khi thực hiện tại đơn vị, nhà trường đã họp toàn thể hội đồng sư phạm để nêu yêu cầu, đặt vấn đề. Từng tổ chuyên môn sau đó tiến hành họp để thống nhất về kế hoạch chung toàn tổ. Căn cứ vào kế hoạch của từng tổ, ban giám hiệu sẽ thẩm định, đưa ra thống nhất chung và bổ sung những nội dung đặc thù.

“Với 114 cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên toàn trường, khi đưa đánh giá theo KPI thì vai trò của ban giám hiệu là cần tìm ra mẫu số chung với những đầu công việc cụ thể, phù hợp. Song song đó, với từng yêu cầu vị trí công việc cần có mẫu số riêng biệt để đội ngũ xem đây là không gian đổi mới, sáng tạo, tạo ra sự bứt phá trong hiệu suất công việc”, thầy Quân phân tích.

Thang đo mới được kỳ vọng tạo không gian mới để thầy cô đổi mới, sáng tạo

So với quy trình đánh giá cũ, thầy Quân cho rằng, đánh giá bằng KPI sẽ giúp tiêu chuẩn đánh giá rõ ràng, định lượng được hiệu suất, thành quả công việc của từng giáo viên, đưa đánh giá đi vào thực chất. “Trước đây, với cùng một yêu cầu đầu việc chung, giáo viên hoàn thành vượt tiến độ thời gian, hiệu suất thì cũng gần như được đánh giá bằng với giáo viên hoàn thành công việc, bởi tiêu chuẩn đánh giá mang tính định tính. Cách đánh giá này vô tình khiến giáo viên mất động lực để cố gắng. Với đánh giá bằng KPI, những nỗ lực dù nhỏ của giáo viên đều được ghi nhận kịp thời, qua minh chứng rõ ràng: vượt tiến độ thời gian, vượt tiến độ công việc, có sáng kiến, đột phá trong chuyên môn, kỳ vọng đội ngũ nỗ lực hơn nữa”, thầy Quân bày tỏ.

Ngay khi triển khai đánh giá giáo viên theo KPI năm học 2026-2027, Trường THPT Gia Định đã mời chuyên viên Sở GD-ĐT TPHCM về tập huấn. Đội ngũ được hướng dẫn chi tiết quy trình vận hành hệ thống phần mềm đánh giá KPI; làm rõ các nhóm tiêu chí, trọng số đánh giá áp dụng cho từng vị trí việc làm trong môi trường giáo dục; đồng thời giải đáp cụ thể những câu hỏi thực tế từ các cán bộ, giáo viên.

Lãnh đạo Trường THPT Gia Định nhấn mạnh, đánh giá bằng KPI quan trọng nhất là cần rõ người, rõ việc. Những đầu việc và tiêu chí đánh giá phải phù hợp với từng vị trí công việc và đặc thù riêng, không cào bằng. Khi hiệu suất công việc được “chạy” trên hệ thống với những tiêu chí đánh giá rõ ràng thì câu chuyện du di, nể nang là khó có thể xảy ra. Thay vào đó, câu chuyện đánh giá được nhìn nhận bằng kết quả thực chất, rõ người, rõ việc, song vẫn mang đậm nét đặc thù phát triển của mỗi nhà trường, nhất quán trên mục tiêu kế hoạch chiến lược phát triển nhà trường.