Đánh giá năng lực bằng sản phẩm

Từ giao việc đến sản phẩm cụ thể

Đánh giá cán bộ muốn thực chất trước hết phải bắt đầu từ việc giao nhiệm vụ. Khi nhiệm vụ được xác định rõ, sản phẩm đầu ra được lượng hóa và có minh chứng, việc đánh giá sẽ không còn chủ yếu dựa vào nhận xét chung chung mà có căn cứ cụ thể để kiểm chứng.

Cán bộ xã Lũng Cú tìm hiểu mô hình dệt lanh tại địa phương.

Đây cũng là hướng Tuyên Quang đang triển khai trong đánh giá cán bộ hằng tháng, hằng quý. Theo Công văn số 1619-CV/TU ngày 16/9/2026 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về đánh giá, xếp loại cán bộ quý III/2026, các cấp ủy phải rà soát, hoàn thiện quy chế làm việc, phân công nhiệm vụ cụ thể, xây dựng danh mục nhiệm vụ, sản phẩm và cá thể hóa chỉ tiêu, tiêu chí gắn với kết quả thực hiện chức năng, nhiệm vụ. Việc đánh giá phải kết hợp giữa định tính và định lượng, bảo đảm rõ việc, rõ sản phẩm, rõ kết quả, rõ tiến độ.

Tại xã Yên Phú, cách làm này được triển khai ngay từ quá trình giao việc. Cán bộ, công chức, viên chức xây dựng nhật ký sản phẩm công việc hằng ngày theo 4 nhóm: công việc theo vị trí việc làm và chương trình, kế hoạch; công việc đột xuất; công việc phục vụ hoạt động chung của cơ quan, đơn vị; những vấn đề khó, vướng, phức tạp, tồn đọng cần đề xuất giải quyết.

Những sản phẩm có minh chứng trở thành căn cứ đánh giá. Đảng ủy xã đồng thời giao nhiệm vụ trọng tâm, nhiệm vụ đột phá theo từng quý; giao chỉ tiêu, sản phẩm cụ thể đối với từng cơ quan, đơn vị và cán bộ lãnh đạo, quản lý. Kết quả được đánh giá theo các trục, tiêu chí về số lượng, chất lượng, tiến độ và năng lực lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành.

Công tác cải cách hành chính, chuyển đổi số đạt nhiều kết quả tích cực. Trung tâm Phục vụ hành chính công hoạt động hiệu quả; 100% hồ sơ thủ tục hành chính được giải quyết đúng và trước hạn, tỷ lệ số hóa hồ sơ đạt 100%, mức độ hài lòng của người dân đạt 100%; Chỉ số cải cách hành chính năm xếp thứ 2/124 xã, phường trong toàn tỉnh.

Sản phẩm phản ánh được năng lực

Nếu chỉ dừng ở việc xác định nhiệm vụ và chấm điểm thì đổi mới đánh giá vẫn chưa đạt được mục tiêu cuối cùng. Điều quan trọng hơn là từ sản phẩm công việc phải nhận diện được năng lực thực thi của cán bộ và hiệu quả mà công việc đó mang lại.

Theo đồng chí Nguyễn Hải Trường, Bí thư Đảng ủy xã Hồng Sơn, đánh giá không chỉ dừng lại ở cán bộ cấp xã mà đã được quán triệt và triển khai sâu rộng tới các đồng chí Bí thư chi bộ ở các thôn. Mỗi đồng chí Bí thư chi bộ thôn đều phải trực tiếp xây dựng kế hoạch và đăng ký cụ thể các nhiệm vụ, công việc mang tính chất đột phá, đổi mới tại địa bàn phụ trách. Việc này giúp gắn trách nhiệm nêu gương với kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị ở khu dân cư, tạo chuyển biến rõ nét trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo tại cơ sở.

Việc đánh giá cán bộ không phải chỉ là hoàn thành đủ số lượng công việc được giao, mà phải nhìn vào kết quả thực tế của công việc đó. Bởi cùng một nhiệm vụ, nếu chỉ xem xét bằng con số hoàn thành mà không quan tâm đến chất lượng, hiệu quả và tác động thực tế thì chưa thể đánh giá đầy đủ năng lực của người thực hiện.

Từ cách nhìn đó, Hồng Sơn sử dụng kết quả thực hiện các nhiệm vụ đột phá làm một trong những căn cứ đánh giá cán bộ. Điển hình như việc triển khai mô hình trồng lúa chất lượng cao giống ST25. Từ diện tích ban đầu 10 ha, mô hình được mở rộng lên 31 ha trong vụ hè thu. Năng suất tương đương các giống lúa thường, khoảng 2,5 tạ/sào, nhưng hiệu quả kinh tế được đánh giá cao hơn. Giá bán lúa ST25 khoảng 30.000 đồng/kg, trong khi gạo thường ở mức 16.000 - 17.000 đồng/kg; sản phẩm thu hoạch đến đâu bán hết đến đó.

Ở đây, nếu chỉ ghi vào bảng đánh giá rằng một nhiệm vụ đã “hoàn thành” thì chưa thể hiện hết giá trị của công việc. Sản phẩm thực tế còn được phản ánh bằng việc diện tích được mở rộng, người dân tham gia, hiệu quả kinh tế được nâng lên và sản phẩm có đầu ra. Đó chính là điểm khác biệt giữa đánh giá công việc và đánh giá năng lực thông qua công việc.

Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công của 124 xã, phường cũng cho thấy giá trị của việc nhìn cán bộ qua kết quả phục vụ. Việc theo dõi, chấm điểm theo ngày, theo tuần gắn với tiến độ xử lý hồ sơ, tỷ lệ hồ sơ đúng hạn, phản ánh của người dân và chất lượng phục vụ tạo ra những chỉ dấu cụ thể hơn về hiệu quả công việc.

Sau một năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, cấp xã đã tiếp nhận và xử lý 99,21% hồ sơ được giải quyết đúng và trước hạn. Tỷ lệ hài lòng của người dân, doanh nghiệp trong tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính đạt 97,27%. Những con số ấy cho thấy một điều: sản phẩm của cán bộ cuối cùng không nằm trên bảng chấm điểm mà được thể hiện trong kết quả công việc và sự hài lòng của người dân.

Đánh giá không thể theo khuôn mẫu

Đánh giá bằng sản phẩm đặt ra một yêu cầu cao hơn đối với chính người giao việc và người đánh giá: phải đánh giá đúng. Tuy nhiên không thể lấy một khuôn mẫu áp dụng cho mọi cán bộ, mọi địa bàn. Một nhiệm vụ ở nơi có điều kiện thuận lợi có thể khác hoàn toàn nhiệm vụ tương tự tại địa bàn rộng, dân cư phân tán, điều kiện kinh tế - xã hội còn khó khăn. Nếu chỉ nhìn vào số lượng sản phẩm mà bỏ qua điều kiện thực hiện, việc lượng hóa rất dễ trở thành hình thức.

Do vậy, đánh giá bằng sản phẩm không có nghĩa áp dụng một khuôn mẫu giống nhau cho mọi địa bàn. Đây là vấn đề được đặt ra tại những xã có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, địa bàn rộng, dân cư phân tán, biên chế còn thiếu và trình độ cán bộ không đồng đều.

Đồng chí Hoàng Việt Hùng, Bí thư Đảng ủy xã Trung Hà cho rằng, công tác đánh giá cán bộ cần có sự điều chỉnh phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương. Nếu áp dụng các tiêu chí quá cứng nhắc, việc đánh giá có thể không phản ánh đầy đủ mức độ khó khăn của nhiệm vụ cũng như năng lực giải quyết công việc của cán bộ. Theo đó, hệ thống đánh giá cần có độ mở và tính khả thi, vừa bảo đảm siết chặt kỷ luật, kỷ cương, vừa tạo động lực cho cán bộ. Quan trọng là nhiệm vụ phải được giao rõ, sản phẩm xác định cụ thể, đồng thời xem xét đầy đủ chất lượng, tiến độ, hiệu quả và điều kiện thực hiện.

Khi đánh giá được thực hiện thường xuyên, những hạn chế có thể được phát hiện sớm để chấn chỉnh; những cán bộ có năng lực, trách nhiệm, dám nghĩ, dám làm có điều kiện được ghi nhận. Người đứng đầu cũng phải chịu trách nhiệm rõ hơn đối với những nhiệm vụ thuộc phạm vi phụ trách. Từ đó, đánh giá cán bộ không còn là khâu cuối cùng của quá trình công tác cán bộ mà trở thành một phần của quá trình lãnh đạo, quản lý và điều hành.