Đánh giá sức mạnh tên lửa và UAV của Iran sau cuộc chiến 40 ngày

Tên lửa Iran bị hệ thống phòng không Israel đánh chặn trên bầu trời thành phố Haifa ngày 7/3/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Theo Wall Street Journal ngày 11/4, dù chịu hàng nghìn cuộc không kích từ Mỹ và Israel, Iran vẫn còn hàng nghìn tên lửa đạn đạo trong kho vũ khí và có khả năng phục hồi các bệ phóng - một thực tế mà chính các đánh giá tình báo nội bộ của Mỹ phải thừa nhận, ngay cả khi Nhà Trắng tuyên bố chiến thắng.

Kho vũ khí vẫn đáng kể

Cụ thể, các quan chức Mỹ quen thuộc với các đánh giá tình báo nội bộ tiết lộ rằng, Iran hiện vẫn còn hàng nghìn tên lửa đạn đạo tầm trung và tầm ngắn có thể được triển khai từ nơi cất giấu hoặc từ các địa điểm ngầm. Về phần mình, các quan chức Israel thừa nhận Iran vẫn còn hơn 1.000 trong số khoảng 2.500 tên lửa tầm trung mà nước này sở hữu khi xung đột nổ ra, số còn lại đã bị hư hại hoặc bị phá hủy.

Về bệ phóng, mặc dù các quan chức Mỹ xác nhận hơn một nửa số bệ phóng tên lửa của Iran đã bị phá hủy, hư hại hoặc mắc kẹt dưới lòng đất, nhiều bệ phóng còn lại vẫn có thể được sửa chữa hoặc phục hồi từ các khu phức hợp ngầm. Phía Israel ước tính khoảng 2/3 số bệ phóng tên lửa đạn đạo của Iran đã bị vô hiệu hóa, nhưng đồng thời cảnh báo rằng Iran có thể khôi phục nhiều bệ phóng đang bị chôn vùi dưới lòng đất.

Riêng với thiết bị bay không người lái (UAV) tấn công cảm tử, Iran hiện chỉ còn chưa đến 50% so với thời điểm trước chiến tranh. Nguyên nhân là nước này đã tiêu hao phần lớn trong suốt cuộc xung đột, trong khi các địa điểm sản xuất vũ khí cũng bị Mỹ và Israel tấn công. Tuy nhiên, các quan chức Mỹ lưu ý rằng Tehran có thể mua các hệ thống tương tự từ Nga để bù đắp. Iran cũng vẫn còn một lượng nhỏ tên lửa hành trình - có thể được dùng để nhắm vào các tàu chiến ở vịnh Ba Tư hoặc lực lượng Mỹ nếu cuộc đàm phán hòa bình đổ vỡ.

Thành tựu quân sự của Mỹ và những giới hạn

Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, cho biết Washington đã thả hơn 13.000 quả bom, tấn công các kho chứa tên lửa và UAV, hải quân cùng ngành công nghiệp quốc phòng của Iran, nhằm "đảm bảo Iran không thể khôi phục khả năng triển khai sức mạnh ra bên ngoài biên giới". Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth cũng tuyên bố chương trình tên lửa của Iran đã "bị phá hủy về mặt chức năng", với các bệ phóng và tên lửa gần như hoàn toàn mất hiệu quả.

Tuy nhiên, các thông tin tình báo nội bộ vẽ ra bức tranh phức tạp hơn. Các quan chức Israel ghi nhận rằng việc giảm năng lực phóng của Iran xuống còn 10 đến 15 tên lửa mỗi ngày - so với hàng chục tên lửa trong những ngày đầu chiến tranh - là một thành tựu đáng kể. Nhưng khả năng đó vẫn chưa bị triệt tiêu hoàn toàn. Một phần nguyên nhân là các tổ hợp tên lửa của Iran được chôn sâu trong lòng núi, và tất cả các cuộc tấn công của Mỹ lẫn Israel đều chỉ được thực hiện từ trên không - không có lực lượng trên bộ tham gia như trong cuộc chiến năm 1991 tại Iraq.

Giới phân tích cũng tỏ ra thận trọng hơn trước các tuyên bố lạc quan từ giới quân sự Mỹ. Ông Kenneth Pollack, cựu chuyên gia phân tích CIA và hiện là Phó Chủ tịch phụ trách chính sách tại Viện Trung Đông, nhận định: "Iran đã thể hiện khả năng đổi mới và tái cấu trúc lực lượng một cách nhanh chóng đáng kinh ngạc. Họ là một đối thủ đáng gờm hơn nhiều so với hầu hết các lực lượng quân sự ở Trung Đông, ngoại trừ Israel".

Trong khi đó, ông Jon Alterman thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), cũng chỉ ra một nghịch lý chiến lược: "Một trong những bài học lớn rút ra từ điều này là Iran, với năng lực chỉ bằng một phần so với trước đây, vẫn có thể là thế lực chi phối việc kiểm soát hòa bình và an ninh ở vùng Vịnh".