Đánh giá theo KPI: Rõ việc để rõ trách nhiệm

Thực hiện đánh giá cán bộ theo KPI vì thế đặt ra yêu cầu xác định rõ nhiệm vụ, sản phẩm, tiến độ và trách nhiệm của từng cá nhân. Khi đầu việc được lượng hóa bằng những kết quả có thể kiểm chứng, việc đánh giá sẽ có căn cứ hơn, đồng thời giúp người quản lý kịp thời điều chỉnh phân công, hỗ trợ và nâng cao hiệu quả công việc.

Việc xác định rõ nhiệm vụ, sản phẩm, thời hạn và trách nhiệm của từng cá nhân tạo cơ sở để đánh giá theo KPI sát thực chất, phản ánh đúng chất lượng, tiến độ và mức độ hoàn thành công việc.

Đặt đúng thước đo cho từng vị trí

Ở Sở Tư pháp tỉnh Thái Nguyên, góp ý dự thảo văn bản là nhiệm vụ thường xuyên. Gửi ý kiến đúng hạn mới đáp ứng yêu cầu về tiến độ. Bản góp ý có phát hiện được vấn đề, lập luận có căn cứ và đề xuất hướng xử lý phù hợp hay không lại là câu chuyện về chất lượng.

Hai văn bản cùng được tính là một đầu việc, nhưng thời gian nghiên cứu và giá trị tham mưu có thể khác xa nhau.

Anh Trần Quang Duy, công tác tại Phòng Xây dựng, kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật (Sở Tư pháp), cho biết: Ban đầu tôi khá lúng túng khi ghi những nhiệm vụ phải phối hợp hoặc kéo dài sang tháng sau. Vì vậy, tôi mong được hướng dẫn cụ thể từ chính công việc hằng ngày. Khi biết rõ sản phẩm cần hoàn thành và thời hạn thực hiện, tôi sẽ dễ sắp xếp công việc hơn. Điều tôi quan tâm là kết quả đánh giá phải phản ánh được cả chất lượng công việc và trách nhiệm thực tế của mỗi người.

Muốn đánh giá có căn cứ, người làm cần ghi nhận kết quả đầy đủ, người giao việc phải nói rõ yêu cầu ngay từ đầu. Một nhiệm vụ chỉ được mô tả chung là “tham mưu thực hiện” sẽ khó đánh giá khi kết thúc.

Tham mưu nội dung gì, sản phẩm nào cần có, hoàn thành vào thời điểm nào và ai chịu trách nhiệm chính là những câu hỏi phải được xác định ngay khi giao việc. Đây cũng là cơ sở hạn chế nhận xét theo cảm tính.

Ban Tổ chức Tỉnh ủy Thái Nguyên làm việc với Đoàn công tác của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh nhằm trao đổi kinh nghiệm triển khai đánh giá, xếp loại cán bộ, công chức, viên chức và người lao động theo hiệu suất công việc (KPI).

Công văn số 1659-CV/TU ngày 17/7/2026 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về đánh giá, xếp loại cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp theo KPI yêu cầu lấy kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị, sản phẩm đầu ra, chất lượng, tiến độ và hiệu quả công tác làm thước đo chủ yếu.

Việc đánh giá phải thường xuyên, đa chiều, thực chất; khắc phục tình trạng nể nang, hình thức và thiếu minh chứng. Nội dung tập trung chỉ đạo việc đánh giá cán bộ lãnh đạo, quản lý.

Qua cách tổ chức công việc ở các cơ quan, đơn vị có thể thấy yêu cầu quan trọng là xác định sản phẩm và trách nhiệm gắn với từng vị trí. Với cán bộ lãnh đạo, quản lý, kết quả cá nhân còn phải gắn với kết quả của tập thể, cơ quan, đơn vị và lĩnh vực được giao phụ trách.

Theo đánh giá trong Công văn số 1659, công tác xếp loại quý II-2026 đã có chuyển biến về nhận thức và trách nhiệm. Tuy nhiên, một số nơi cụ thể hóa hướng dẫn chưa kịp thời; còn lúng túng khi xác định nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên, đột xuất và trách nhiệm của cá nhân trong tập thể lãnh đạo.

Danh mục công việc của nhiều cán bộ vẫn chung chung, chưa gắn với chỉ tiêu và sản phẩm cần đạt. Dữ liệu chưa liên thông; phần mềm đánh giá còn trong giai đoạn thử nghiệm nên việc cập nhật, kiểm chứng vẫn phải thực hiện thủ công.

Những vướng mắc ấy cho thấy việc làm rõ nhiệm vụ và sản phẩm phải được thực hiện song song với quá trình vận hành hệ thống. Nếu danh mục công việc ghi chung chung, hệ thống có tổng hợp nhanh đến đâu cũng khó cho ra kết quả thuyết phục.

Trước hết phải xác định đúng nhiệm vụ, kết quả dự kiến và phần trách nhiệm của người được đánh giá. Ban Thường vụ Tỉnh ủy yêu cầu rà soát danh mục sản phẩm, công việc theo vị trí, chức danh và lĩnh vực phụ trách.

Với danh mục theo quý, nhiệm vụ phải bám sát 6 trục kết quả trọng tâm và các chỉ tiêu được giao; phân biệt nội dung giữ vai trò chính với phần việc phối hợp, hỗ trợ. Sản phẩm đầu ra, mục tiêu và kết quả cần được thể hiện cụ thể để có thể lượng hóa, kiểm đếm. Qua đó, chương trình công tác của tỉnh được gắn với nhiệm vụ và trách nhiệm của từng cán bộ lãnh đạo, quản lý.

Một người phụ trách lĩnh vực không thể chỉ báo cáo đã dự bao nhiêu cuộc họp hay ký bao nhiêu văn bản. Cần xem nhiệm vụ thuộc lĩnh vực ấy tiến triển đến đâu, vấn đề nào đã được giải quyết, việc nào còn chậm và người phụ trách đã làm gì để tháo gỡ. Đó là lý do Công văn yêu cầu lấy chương trình công tác và kết quả thực hiện nhiệm vụ của tập thể làm căn cứ đánh giá cá nhân cuối quý.

Công bằng bắt đầu từ lúc giao việc

Ở cấp phòng, tiêu chí cũng phải theo sát tính chất chuyên môn. Có việc xử lý trong ngày; có hồ sơ phải nghiên cứu nhiều tuần, lấy ý kiến nhiều bên. Nếu chỉ đếm đầu việc, người nhận nhiệm vụ khó dễ chịu thiệt. Nếu chia nhỏ công việc để tăng số lượng, điểm số lại xa rời khối lượng thực.

Theo chị Hoàng Lệ Trang, Phó Trưởng Phòng Phổ biến, giáo dục pháp luật và theo dõi thi hành pháp luật, Sở Tư pháp, khi giao nhiệm vụ phải thống nhất yêu cầu của sản phẩm. Với việc phối hợp, cần rõ ai chủ trì, ai đảm nhận phần nào. Khi đánh giá, người phụ trách phải đối chiếu sản phẩm, tiến độ và nghe cán bộ trình bày vướng mắc.

Tiêu chí chưa phù hợp thì tổng hợp, đề xuất điều chỉnh theo thẩm quyền. Việc trao đổi ấy nên diễn ra trong lúc công việc đang được thực hiện. Nếu hồ sơ có nguy cơ chậm vì phải chờ ý kiến phối hợp, người quản lý cần biết để hỗ trợ và xác định trách nhiệm ở từng khâu. Đến cuối kỳ mới xem điểm số thì nhiều vướng mắc đã qua thời điểm có thể giải quyết.

Anh Trần Quang Duy, cán bộ Sở Tư pháp Thái Nguyên, thực hiện nhiệm vụ chuyên môn tại cơ quan.

Ông Lương Hữu Phước, Phó Giám đốc Sở Tư pháp Thái Nguyên, cho biết: Sở tiếp tục rà soát danh mục nhiệm vụ, hướng dẫn các phòng xây dựng tiêu chí phù hợp với vị trí việc làm trong giai đoạn chuẩn bị sử dụng phần mềm chung. Kết quả cập nhật phải được kiểm tra, đối chiếu. Người đứng đầu có trách nhiệm giao việc rõ, đánh giá công tâm và xử lý vướng mắc thuộc thẩm quyền. Hiệu quả cuối cùng phải thể hiện ở chất lượng tham mưu và việc phục vụ người dân, tổ chức.

Trách nhiệm của người đứng đầu cũng được Công văn 1659-CV/TU đặt ra cụ thể. Chỉ xem xét xếp loại “Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ” đối với người có kết quả nổi trội, sản phẩm chất lượng, hiệu quả cao và vượt yêu cầu. Không có minh chứng hoặc không làm rõ được mức vượt thì không xếp loại ở mức này.

Hồ sơ đánh giá phải thể hiện sản phẩm, tác động thực tế và mức đóng góp trực tiếp của cá nhân. Công văn đồng thời yêu cầu xem xét nghiêm việc xếp loại cán bộ lãnh đạo, quản lý thiếu sâu sát, né tránh, đùn đẩy công việc hoặc để nhiệm vụ thuộc lĩnh vực phụ trách chậm tiến độ, không đạt yêu cầu đến mức cơ quan, đơn vị bị nhắc nhở, phê bình bằng văn bản.

Trường hợp đã đề xuất xếp loại cao nhưng qua thẩm định không đủ điều kiện, tiêu chí, minh chứng thì phải đánh giá lại và xem xét trách nhiệm người đứng đầu theo quy định.

Những yêu cầu ấy giúp mức xếp loại gắn chặt hơn với kết quả công việc. Người làm tốt được ghi nhận bằng sản phẩm cụ thể. Người còn hạn chế được chỉ rõ phần trách nhiệm phải khắc phục.

Khi việc giao nhiệm vụ, theo dõi tiến độ và kiểm chứng sản phẩm được thực hiện thống nhất, kết quả đánh giá sẽ có thêm căn cứ để phản ánh đúng đóng góp của mỗi cá nhân.

Dữ liệu phục vụ điều hành

Mỗi ngành có loại sản phẩm và nhịp làm việc khác nhau. Trong báo chí, một bản tin thời sự cần được xác minh và xử lý nhanh. Một phóng sự chuyên đề có thể đòi hỏi phóng viên đi cơ sở nhiều lần, tìm nhân vật, kiểm tra thông tin, ghi hình rồi cùng biên tập viên, kỹ thuật viên hoàn thiện tác phẩm. Chỉ so số lượng tin, bài sẽ khó thấy hết độ khó và công sức trong từng sản phẩm.

Ba bước để đánh giá theo KPI rõ việc, có căn cứ và công bằng với người làm.

Chị Hoàng Thị Huệ Dinh, Phó Trưởng Phòng Chuyên đề, Báo và Phát thanh, Truyền hình Thái Nguyên, cho rằng: Tiêu chí đánh giá cần tính đến chất lượng tác phẩm và thời gian thực hiện, nhất là với những đề tài phải đi cơ sở nhiều lần. Với những sản phẩm có nhiều người, nhiều bộ phận cùng tham gia, cần xác định rõ phần việc của từng người. Đánh giá đúng sẽ tạo động lực để người làm báo đầu tư hơn cho những đề tài khó, có giá trị với bạn đọc, khán giả.

Chị cũng nêu một bất tiện: Hiện công việc còn phải nhập thủ công trên phần mềm KPI, trong khi đơn vị đã có hệ thống quản lý văn bản và quản lý sản xuất tin, bài. Nếu các hệ thống được đồng bộ, việc cập nhật, đối chiếu sẽ thuận tiện hơn. Thời gian tiết kiệm được có thể dành cho tác phẩm và việc kiểm tra thông tin trước khi đăng, phát.

Công văn của Ban Thường vụ Tỉnh ủy yêu cầu các cơ quan cung cấp số liệu phục vụ đánh giá chịu trách nhiệm về tính chính xác, đầy đủ, kịp thời của thông tin; dữ liệu phải thống nhất, không trùng lặp và có căn cứ kiểm chứng. Bởi vậy, giảm thao tác nhập lại không có nghĩa là giảm yêu cầu kiểm tra.

Một số liệu sai, một báo cáo thiếu đối tượng hay một minh chứng không rõ nguồn đều có thể làm lệch kết quả đánh giá. Trong khi chờ hệ thống chung, mỗi cơ quan có thể bắt đầu từ những việc cụ thể như: Giao nhiệm vụ có sản phẩm và thời hạn rõ; cập nhật việc phát sinh; lưu minh chứng cần thiết; báo sớm nguy cơ chậm tiến độ; đối chiếu dữ liệu trước khi đề xuất xếp loại.

Người quản lý dùng thông tin ấy để điều chỉnh phân công, hỗ trợ cán bộ ngay trong kỳ, thay vì chỉ dùng bảng điểm để nhận xét sau cùng.

KPI chỉ thực sự có ý nghĩa khi mỗi nhiệm vụ được giao rõ, mỗi sản phẩm có tiêu chí kiểm chứng và trách nhiệm của từng cá nhân được xác định cụ thể.

Khi kết quả đánh giá phản ánh đúng chất lượng, tiến độ và mức độ đóng góp, việc đánh giá sẽ trở thành công cụ giúp cơ quan, đơn vị điều hành công việc hiệu quả hơn, đồng thời nâng cao chất lượng tham mưu và phục vụ người dân, tổ chức.

Đó cũng là mục tiêu cốt lõi của việc đổi mới đánh giá cán bộ theo kết quả thực hiện nhiệm vụ.