Danh hiệu 'Công dân danh dự Thủ đô', 'Công dân Thủ đô ưu tú': Tiêu chí nào để lựa chọn xứng đáng?

Nghị quyết số 22/2026/NQ-HĐND ngày 2/6/2026 của HĐND TP Hà Nội quy định về điều kiện, thủ tục tặng, thu hồi danh hiệu “Công dân danh dự Thủ đô”, “Công dân Thủ đô ưu tú”, thực hiện điểm b khoản 1 Điều 15 Luật Thủ đô số 02/2026/QH16.

Quy định rõ tiêu chí, quy trình

Theo Nghị quyết, việc xét tặng hai danh hiệu phải bảo đảm các nguyên tắc chính xác, minh bạch, công khai, công bằng và kịp thời. Mỗi cá nhân chỉ được tặng một lần và không áp dụng hình thức truy tặng. Chủ tịch UBND TP Hà Nội là người quyết định tặng, thu hồi cả hai danh hiệu.

Đối với danh hiệu “Công dân danh dự Thủ đô”, đối tượng được xét tặng là người nước ngoài. Cá nhân phải tuân thủ Hiến pháp và pháp luật Việt Nam, đồng thời có thành tích đặc biệt xuất sắc trong sự nghiệp xây dựng, phát triển, quản lý và bảo vệ Thủ đô.

Cá nhân được trao tặng danh hiệu "Công dân Thủ đô ưu tú năm 2025".

Thành tích phải tiêu biểu, dẫn đầu trong một lĩnh vực của đời sống xã hội như xây dựng Đảng và hệ thống chính trị, kinh tế, văn hóa - xã hội, quốc phòng - an ninh, công tác xã hội, từ thiện nhân đạo. Nghị quyết cũng nhấn mạnh các lĩnh vực gắn với yêu cầu phát triển của Hà Nội như đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, khoa học công nghệ, quản trị đô thị hiện đại, bảo tồn di sản gắn với phát triển, môi trường, giao thông xanh, phát triển cộng đồng và những sáng kiến, giải pháp cải thiện chất lượng sống của người dân Thủ đô.

Danh hiệu “Công dân Thủ đô ưu tú” dành cho cá nhân là người Việt Nam đang cư trú trên địa bàn TP Hà Nội. Cá nhân được xét tặng phải gương mẫu chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; có thành tích đặc biệt xuất sắc trong sự nghiệp xây dựng, phát triển, quản lý và bảo vệ Thủ đô, tiêu biểu, dẫn đầu trong một lĩnh vực của đời sống xã hội.

Điểm đáng chú ý là thành tích của cá nhân phải được đồng nghiệp, cán bộ, đảng viên và nhân dân Thủ đô ghi nhận, tín nhiệm; đồng thời phải là tấm gương sáng để mọi người học tập, noi theo. Cá nhân được xét tặng phải tận tụy, trung thực, tiêu biểu cho tinh thần “Cần - Kiệm - Liêm - Chính - Chí công - Vô tư”.

Để bảo đảm chặt chẽ, cá nhân đã bị xử lý kỷ luật về Đảng, chính quyền, đoàn thể từ hình thức khiển trách trở lên hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự không thuộc diện xét tặng.

Mỗi năm, Chủ tịch UBND thành phố xét, tặng danh hiệu “Công dân Thủ đô ưu tú” không quá 10 cá nhân. Đáng chú ý, cá nhân được đề nghị phải nhận được ít nhất 90% số phiếu đồng ý của Hội đồng Thi đua - Khen thưởng thành phố, tính trên tổng số thành viên của Hội đồng.

Cùng với tiêu chí, Nghị quyết quy định quy trình xét tặng qua nhiều bước, với trách nhiệm cụ thể của các cơ quan, đơn vị. Sở Nội vụ là cơ quan tiếp nhận, rà soát, thẩm định hồ sơ; đối với danh hiệu “Công dân Thủ đô ưu tú”, Sở Nội vụ hoàn thiện quy trình, tổng hợp trình Hội đồng Thi đua - Khen thưởng thành phố xem xét.

Đặc biệt, danh sách các cá nhân dự kiến xét tặng “Công dân Thủ đô ưu tú” phải được công khai trên Cổng giao tiếp điện tử của Trung tâm Truyền thông, Dữ liệu và Công nghệ số TP Hà Nội, Cơ quan Báo và phát thanh, truyền hình Hà Nội và ứng dụng iHanoi để lấy ý kiến nhân dân trong thời hạn 7 ngày làm việc.

Sau khi tổng hợp ý kiến, Sở Nội vụ tham mưu báo cáo Đảng ủy UBND thành phố, trình xin ý kiến Thường trực Thành ủy, Ban Thường vụ Thành ủy đối với các cá nhân dự kiến xét tặng, trước khi trình Chủ tịch UBND thành phố quyết định.

Việc công khai danh sách và lấy ý kiến nhân dân tạo thêm một bước trong quy trình xét chọn, đồng thời tăng tính minh bạch đối với danh hiệu được trao.

Quy trình xét chọn được triển khai chặt chẽ

Trưởng ban Thi đua - Khen thưởng thành phố (Sở Nội vụ TP Hà Nội)Nguyễn Công Bằng cho biết, công tác xét chọn danh hiệu “Công dân Thủ đô ưu tú” được triển khai bài bản, chặt chẽ từ sớm.

Theo ông Nguyễn Công Bằng, bên cạnh các gương do các ngành, địa phương, đơn vị đề xuất, Cơ quan Thường trực Hội đồng Thi đua - Khen thưởng thành phố đã xin ý kiến giới thiệu thêm từ các Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, lãnh đạo UBND thành phố và các thành viên Hội đồng Thi đua - Khen thưởng thành phố để thành phố xem xét, lựa chọn.

Trưởng ban Thi đua - Khen thưởng thành phố (Sở Nội vụ TP Hà Nội)Nguyễn Công Bằng.

Đối với các gương điển hình năm 2026, thành phố đã tặng Bằng khen cho các gương điển hình tiên tiến trong các phong trào thi đua yêu nước và tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho trên 200 cá nhân tiêu biểu.

Trên cơ sở các gương điển hình tiên tiến, người tốt, việc tốt được thành phố khen thưởng, Cơ quan Thường trực Hội đồng Thi đua - Khen thưởng thành phố đã đề nghị các đơn vị thuộc thành phố lựa chọn, giới thiệu 15 gương tiêu biểu đại diện các ngành, lĩnh vực, đối tượng để biểu dương tại hội nghị.

Công tác xét chọn được thực hiện trong tổng thể chuẩn bị cho Hội nghị biểu dương điển hình tiên tiến, người tốt, việc tốt và vinh danh “Công dân Thủ đô ưu tú” năm 2026.

Ông Nguyễn Công Bằng cho biết, hội nghị nhằm biểu dương các gương điển hình tiên tiến, người tốt, việc tốt và vinh danh “Công dân Thủ đô ưu tú” năm 2026, qua đó ghi nhận những cống hiến của các cá nhân, tập thể đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển Thủ đô. Hội nghị được tổ chức vào dịp thành phố kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2026).

Dự kiến hội nghị có khoảng 1.250 đại biểu, trong đó có hơn 500 đại biểu đại diện các gương điển hình tiên tiến, người tốt, việc tốt năm 2026; các tác giả đoạt giải Cuộc thi viết về “Người tốt, việc tốt”; cùng 130 đại biểu là “Công dân Thủ đô ưu tú” các thời kỳ từ năm 2010 đến năm 2025.

Một trong những nội dung trọng tâm là biểu dương, tôn vinh các gương điển hình tiên tiến, người tốt, việc tốt; giao lưu với các gương điển hình tiên tiến; vinh danh “Công dân Thủ đô ưu tú”; biểu dương đại diện các gương người tốt, việc tốt tiêu biểu năm 2026 và các vận động viên, huấn luyện viên có thành tích tại ASIAD 20.

Với việc quy định cụ thể tiêu chí, số lượng, tỷ lệ đồng thuận, quy trình thẩm định và công khai lấy ý kiến nhân dân, Hà Nội đặt yêu cầu bảo đảm các danh hiệu được trao đúng đối tượng, đúng thành tích. Qua đó, việc tôn vinh những cá nhân có đóng góp nổi bật tiếp tục góp phần lan tỏa những nghĩa cử cao đẹp, những tấm gương cống hiến và tinh thần thi đua trong xây dựng, phát triển Thủ đô.