Đánh thức mạch nguồn di sản từ Lễ hội Tổng Nam Phù

Không chỉ là ngày hội văn hóa tâm linh của vùng phía Nam Thủ đô, lễ hội là dịp để người dân hướng về cội nguồn, tưởng nhớ công đức của các vị tiền nhân, gắn kết cộng đồng và bồi đắp những giá trị văn hóa truyền thống trong dòng chảy cuộc sống hiện đại.

Các đoàn rước xuất phát trong sự hồ hởi, phấn khởi của người dân. Ảnh: Khánh Huy

Phát biểu khai mạc lễ hội, Phó Chủ tịch UBND xã Nam Phù Nguyễn Văn Sung cho biết: Lễ hội Tổng Nam Phù là một trong những lễ hội cổ tiêu biểu của Thủ đô, chứa đựng nhiều giá trị văn hóa, lịch sử đặc sắc cần được gìn giữ và phát huy.

Điểm đặc biệt của lễ hội là tính cộng đồng sâu rộng, được người dân lưu giữ, thực hành với quy mô lớn, mang đậm dấu ấn văn hóa dân tộc. Xen kẽ phần lễ là nhiều hoạt động văn hóa dân gian đặc sắc, tạo nên không gian lễ hội phong phú, hấp dẫn.

Phó Chủ tịch UBND xã Nam Phù Nguyễn Văn Sung phát biểu khai mạc Lễ hội. Ảnh: Khánh Huy

Từ sáng sớm, khắp các tuyến đường dẫn về Lăng Liên Hoa (xã Hồng Vân) đã rực rỡ cờ hội, cờ ngũ sắc, vang vọng tiếng trống, tiếng chiêng... hòa cùng không khí náo nức của người dân và du khách thập phương. Các đoàn rước từ chùa Hưng Long, Hưng Phúc, Tương Chúc… xuất phát trong sự hồ hởi, phấn khởi của người dân.

Điểm nhấn nổi bật của lễ hội năm nay là nghi thức rước truyền thống được bảo tồn gần như nguyên vẹn qua nhiều thế kỷ. Đội hình rước được tổ chức trang nghiêm, quy củ với đội trống cái, chiêng, múa lân, múa rồng do thanh niên các làng đảm nhiệm; tiếp đến là đội quốc kỳ, cờ ngũ sắc, đội hương án, long đình, kiệu bát cống, đội nhạc lễ, bát bửu, đội tế nam, đội sinh tiền… tạo nên không gian lễ hội vừa linh thiêng vừa rực rỡ sắc màu văn hóa.

Đặc biệt, kiệu võng Nhị vị Bồ Tát được rước trong tiếng chiêng trống rộn ràng với các thiếu nữ trong tà áo dài thướt tha. Dòng người nối dài từ các thôn về Lăng Liên Hoa tạo nên khung cảnh lễ hội đông vui, nhộn nhịp nhưng vẫn giữ được nét trang nghiêm, thành kính. Các nghi lễ yết cáo thánh thần, dâng hương khai hội được thực hiện theo nghi thức truyền thống, góp phần tái hiện sinh động đời sống tín ngưỡng dân gian đặc sắc đã tồn tại hàng trăm năm trên vùng đất Tổng Nam Phù.

Các nghi lễ được thực hiện theo nghi thức truyền thống. Ảnh: Khánh Huy

Trải qua hàng trăm năm, lễ hội không chỉ mang giá trị tâm linh mà còn là kho tàng văn hóa dân gian đặc sắc của vùng đồng bằng Bắc Bộ. Với quy mô lớn, nghi thức phong phú và tính cộng đồng sâu sắc, năm 2025, Lễ hội Tổng Nam Phù đã vinh dự được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ghi danh vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Giữa nhịp sống đô thị hóa ngày càng mạnh mẽ, Lễ hội Tổng Nam Phù vẫn bền bỉ gìn giữ sức sống của một di sản văn hóa đặc sắc, trở thành mạch nguồn kết nối cộng đồng, nuôi dưỡng đạo lý “uống nước nhớ nguồn” và khẳng định bản sắc văn hóa của vùng đất giàu truyền thống phía Nam Thủ đô.

Qua mỗi mùa lễ hội, tình yêu quê hương, lòng tự hào về truyền thống văn hóa dân tộc trong mỗi người dân lại được bồi đắp. Đó cũng là nền tảng để các địa phương tiếp tục gìn giữ, phát huy giá trị di sản, xây dựng quê hương Nam Phù, Thanh Trì, Hồng Vân ngày càng văn minh, giàu đẹp, đậm đà bản sắc văn hóa Việt.