Đào tạo kỹ sư cơ khí gắn với thực tiễn, số hóa, sáng tạo và nghiên cứu ứng dụng

Hội thảo nằm trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 60 năm thành lập Khoa Cơ khí, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội, với sự tham gia của đại diện nhà trường, giảng viên, nhà khoa học và doanh nghiệp trong lĩnh vực cơ khí, điện - điện tử, tự động hóa.

GS.TS Nguyễn Hoàng Giang, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Xây dựng Hà Nội: Khoa Cơ khí là một trong những đơn vị đặt nền móng, cơ bản cho sự phát triển của nhà trường. 

Phát biểu khai mạc, GS.TS Nguyễn Hoàng Giang, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Xây dựng Hà Nội nhấn mạnh: Trong bối cảnh khoa học - công nghệ thay đổi nhanh chóng, đặc biệt là sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo, giáo dục đại học không chỉ dừng ở truyền thụ kiến thức mà cần tăng khả năng thích ứng, vận dụng kiến thức để giải quyết các vấn đề thực tiễn. 

Những năm gần đây, Khoa Cơ khí có bước chuyển trong đào tạo và nghiên cứu, thể hiện tầm nhìn và năng lực triển khai trước yêu cầu mới. 

Khoa ngày càng có sức hút đối với xã hội cho thấy những định hướng phát triển từng bước đáp ứng nhu cầu thực tiễn.

GS.TS Nguyễn Hoàng Giang cho rằng, nhà trường đang chuyển trọng tâm từ nghiên cứu thiên về lý thuyết sang giải quyết các bài toán có tính ứng dụng cao, tăng tính thực tiễn trong đào tạo. Sinh viên không chỉ cần nắm vững kiến thức chuyên môn mà phải có khả năng vận dụng kiến thức vào công việc.

"Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với Khoa Cơ khí trong những năm tới, nhất là khi cơ khí, điện - điện tử, tự động hóa và cơ điện tử ngày càng có sự giao thoa với công nghệ số và trí tuệ nhân tạo", GS.TS Nguyễn Hoàng Giang nhấn mạnh.

Các thế hệ giảng viên Khoa Cơ khí chụp ảnh lưu niệm tại Hội thảo khoa học.

PGS.TS Lưu Đức Thạch, Khoa Cơ khí chia sẻ định hướng chiến lược phát triển đào tạo và nghiên cứu khoa học (tầm nhìn 2026-2035) của Khoa. Cụ thể, định hướng phát triển sẽ tập trung vào đào tạo thực hành, nghiên cứu ứng dụng và tăng cường liên kết với doanh nghiệp.

Hiện Khoa đào tạo bốn ngành gồm: Kỹ thuật cơ khí, Kỹ thuật điện, Kỹ thuật điều khiển và tự động hóa, Kỹ thuật cơ điện tử; cùng ba chuyên ngành Máy xây dựng, Kỹ thuật cơ điện và Kỹ thuật ô tô, với quy mô khoảng 500-600 sinh viên mỗi năm.

PGS.TS Lưu Đức Thạch chia sẻ: "Trên nền tảng các ngành đào tạo cốt lõi, Khoa định hướng phát triển cơ khí - điện - tự động hóa - cơ điện tử ứng dụng cho xây dựng, hạ tầng và công nghiệp thông minh, từng bước mở rộng hệ sinh thái đào tạo và nghiên cứu theo hướng liên ngành".

Mục tiêu là đào tạo kỹ sư toàn diện dựa trên bốn trụ cột: Thực hành, số hóa, sáng tạo và nghiên cứu ứng dụng. 

Phương thức đào tạo định hướng chuyển từ mô hình nặng về lý thuyết sang tích hợp liên ngành, học theo dự án, mô phỏng và vận hành thực tế. Học kỳ doanh nghiệp, đào tạo theo dự án, thực tập dài hạn và tham gia thực tế tại nhà máy, doanh nghiệp được xác định là những nội dung quan trọng.

Chiến lược được cụ thể hóa bằng lộ trình bốn giai đoạn từ năm 2026 đến 2035. 

Giai đoạn 1, từ 2026-2027, là "khởi tạo và chuẩn hóa", tập trung chuẩn hóa bản sắc, năng lực; xây dựng khung chiến lược, nhóm nghiên cứu và quy chế phòng thí nghiệm dùng chung.

Giai đoạn 2, từ 2028-2030, là "đầu tư và thử nghiệm", với trọng tâm xây dựng hạ tầng phòng thí nghiệm, triển khai học kỳ doanh nghiệp và mở rộng các hợp đồng nghiên cứu ứng dụng.

Giai đoạn 3, từ 2031-2033, là "mở rộng và bứt phá", tập trung vào các công nghệ như AI, Digital Twin, đưa các nguyên mẫu vào thực tiễn và gia tăng công bố quốc tế.

Đến giai đoạn 4, từ 2034-2035, "Khẳng định vị thế", Khoa hướng tới sở hữu danh mục công nghệ độc quyền, hoàn thiện cơ chế chuyển giao và phát triển những hướng nghiên cứu - ứng dụng có bản sắc.

"Cùng với đào tạo, Khoa xác định nghiên cứu khoa học là nhiệm vụ trọng tâm, hướng tới xây dựng các chuỗi nghiên cứu chuyên sâu, phát triển phòng thí nghiệm và không gian thí nghiệm liên ngành dùng chung. 

Chiến lược phát triển đội ngũ giảng viên cũng chú trọng nhân tài trẻ, bồi dưỡng theo lĩnh vực trọng tâm và tăng cường đồng hướng dẫn giữa các chuyên ngành", PGS.TS Lưu Đức Thạch thông tin.

Đối với sinh viên, nghiên cứu khoa học được định hướng theo mô hình "phễu", từng bước tích hợp kiến thức và kỹ năng. Khoa đồng thời tăng cường liên kết doanh nghiệp, chuyển giao công nghệ, đưa các bài toán thực tế vào đào tạo và nghiên cứu.

Trong khuôn khổ hội thảo, các diễn giả trình bày tham luận như: "Áp dụng công nghệ, thiết bị không người lái phục vụ thi công đường", "Kỹ sư trong kỷ nguyên AI"...

Các tham luận làm rõ thay đổi về công nghệ và yêu cầu nguồn nhân lực kỹ thuật trong bối cảnh AI, tự động hóa và chuyển đổi số ngày càng tác động sâu rộng đến sản xuất, xây dựng, giao thông và công nghiệp.