Đào tạo lái xe: Chuyển từ tư duy “học để thi” sang “học để lái xe an toàn”.

Toàn cảnh Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp Nam Tam Điệp

Đưa công nghệ vào chương trình đào tạo

Một trong những yêu cầu đặt ra đối với công tác đào tạo lái xe hiện nay là chuyển mạnh từ tư duy “học để thi” sang “học để lái xe an toàn”. Giấy phép lái xe chỉ là điều kiện pháp lý để một người điều khiển phương tiện; còn khả năng xử lý tình huống, ý thức tuân thủ quy định và thái độ ứng xử khi tham gia giao thông mới là những yếu tố quyết định hành vi và an toàn của chính những người lái xe.

Theo Nghị định số 94/2026/NĐ-CP của Chính phủ và Thông tư 17/2026/TT-BXD của Bộ Xây dựng, các cơ sở đào tạo lái xe phải xây dựng lại chương trình đào tạo theo quy định mới. Học viên chỉ được công nhận hoàn thành khóa học khi tham dự tối thiểu 70% thời lượng học lý thuyết, hoàn thành đầy đủ thời gian và tối thiểu 50% quãng đường thực hành trên sân tập, đồng thời bảo đảm đủ thời gian và quãng đường thực hành lái xe trên đường giao thông. Việc đổi mới chương trình theo hướng thực chất giúp học viên có thêm thời gian rèn luyện, tiếp cận các tình huống giao thông thực tế, nâng cao kỹ năng xử lý và sự tự tin khi điều khiển phương tiện.

Công tác đào tạo lái xe phải đi vào thực chất.

Tại Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp Nam Tam Điệp, các học viên được các giảng viên theo sát trong quá trình học tập. Về lý thuyết, học viên được hướng dẫn ôn tập bộ đề 600 câu hỏi lý thuyết lái xe do Cục Cảnh sát giao thông tổ chức biên soạn. Những tiết học thực hành trong sa hình cũng được giáo viên đặc biệt chú trọng, theo sát từng học viên, hướng dẫn cụ thể từng thao tác, từng tình huống. 11 bài thi trong sa hình được giáo viên truyền đạt đầy đủ, giúp học viên hình thành kỹ năng điều khiển phương tiện ngay từ quá trình học.

Các học viên tại Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp Nam Tam Điệp tập xử lý các tình huống mô phỏng.

Ông Nguyễn Văn Thân, Giám đốc Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp Nam Tam Điệp nhấn mạnh, việc đổi mới trong công tác đào tạo lái xe không chỉ yêu cầu người học cần nắm các quy định về giao thông đường bộ mà phải hình thành khả năng điều khiển phương tiện, quan sát, phán đoán và xử lý các tình huống có thể xảy ra trong thực tế. Đặc biệt, việc đào tạo cần chú trọng hơn đến những tình huống mà người lái xe thường gặp như chuyển hướng, chuyển làn, vượt xe, nhường đường, xử lý tại nút giao, đường đông phương tiện, điều kiện thời tiết bất lợi hay các tình huống bất ngờ trên đường…

“Việc học lái xe không chỉ dừng lại ở việc để vượt qua kỳ thi sát hạch, mà quan trọng hơn những học viên cần trang bị đầy đủ kiến thức, kỹ năng lái xe an toàn, ý thức tham gia giao thông văn minh, qua đó đảm bảo an toàn cho chính bản thân và những người khác khi tham gia giao thông.” - ông Thân cho biết thêm.

Một hướng quan trọng khác là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý đào tạo. Dữ liệu về quá trình học tập, kiểm tra, cấp chứng chỉ và giấy phép lái xe ngày càng được đồng bộ hóa giữa cơ quan quản lý, cấp giấy phép, các nhà trường và học viên, góp phần tăng tính minh bạch và khả năng kiểm tra, giám sát.

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý, vận hành công tác đào tạo lái xe.

Theo quy định mới, việc nhận diện thí sinh bằng hệ thống thiết bị, phần mềm ứng dụng định danh và xác thực điện tử được triển khai theo lộ trình. Từ ngày 1/1/2027, việc nhận diện thí sinh bằng hệ thống này sẽ được thực hiện theo quy định. Một số thủ tục, thời gian xử lý dữ liệu điện tử liên quan đến giấy phép lái xe cũng được rút ngắn.

Để triển khai công tác này, Sở Xây dựng tỉnh đẩy mạnh hướng dẫn sử dụng phần mềm quản lý đào tạo lái xe cho các cơ sở đào tạo và đội ngũ giáo viên, chuẩn bị các điều kiện triển khai theo lộ trình từ ngày 01/7/2026; đồng thời phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, kết nối và đồng bộ dữ liệu với hệ thống của Cục Đường bộ Việt Nam theo hướng dẫn.

Việc ứng dụng công nghệ thông tin nhằm tăng cường khả năng theo dõi, giám sát quá trình học tập của học viên, hỗ trợ kiểm soát việc thực hiện nội dung, thời gian đào tạo theo quy định; đồng thời nâng cao tính minh bạch trong công tác quản lý, hạn chế những bất cập trong quá trình tổ chức đào tạo. Qua đó, từng bước chuyển từ phương thức quản lý chủ yếu dựa trên hồ sơ, báo cáo sang quản lý có sự hỗ trợ của dữ liệu điện tử, tạo cơ sở nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động đào tạo lái xe.

Trang thiết bị học tập hiện đại giúp học viên nâng cao kỹ năng của bản thân ngay trong quá trình học.

Đây không đơn thuần là câu chuyện số hóa thủ tục hành chính. Khi dữ liệu đào tạo, sát hạch được quản lý chặt chẽ, việc theo dõi quá trình học tập và kết quả của học viên có thể minh bạch hơn; đồng thời tạo điều kiện để cơ quan quản lý phát hiện những bất cập trong đào tạo và kịp thời chấn chỉnh.

Nâng cao chất lượng đào tạo

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Ninh Bình có 11 cơ sở đào tạo lái xe đủ điều kiện hoạt động, trong đó có 07 cơ sở đào tạo cả ô tô và mô tô, 02 cơ sở chỉ đào tạo ô tô và 02 cơ sở chỉ đào tạo mô tô. Toàn tỉnh hiện có 894 giáo viên giảng dạy thực hành lái xe, các giáo viên đáp ứng các tiêu chuẩn về nghiệp vụ sư phạm, có bằng tốt nghiệp trung cấp nghề trở lên, được tập huấn, cấp giấy chứng nhận giáo viên dạy thực hành. Về cơ sở vật chất, hiện có 924 xe ô tô tập lái các hạng, phần lớn là các xe ô tô thế hệ mới, niên hạn sử dụng dưới 10 năm.

Các xe ô tô phục vụ công tác đào tạo cần đảm bảo tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật.

Nghị định số 94/2026/NĐ-CP của Chính phủ đã quy định các yêu cầu về tiêu chuẩn, điều kiện đối với giáo viên đào tạo lái xe, trong đó chú trọng trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp, kiến thức pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ và năng lực sư phạm. Đặc biệt, việc kiểm tra, đánh giá để cấp Giấy chứng nhận giáo viên dạy thực hành lái xe là một nội dung quan trọng nhằm chuẩn hóa đội ngũ giáo viên, nâng cao trách nhiệm và chất lượng giảng dạy tại các cơ sở đào tạo.

Theo đó, giáo viên không chỉ cần nắm vững kiến thức chuyên môn, pháp luật mà còn phải có kỹ năng thực hành, khả năng truyền đạt và hướng dẫn học viên xử lý các tình huống giao thông thực tế, bảo đảm an toàn trong quá trình học tập. Việc kiểm tra, đánh giá được thực hiện theo các nội dung, yêu cầu quy định, gắn kiến thức chuyên môn với kỹ năng thực hành và khả năng hướng dẫn học viên tham gia giao thông an toàn.

Giáo viên và học viên thực hành lái xe khách tại sa hình

Việc chuẩn hóa đội ngũ giáo viên sẽ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo theo hướng thực chất, chuyên nghiệp; khắc phục tư tưởng chỉ chú trọng đào tạo để học viên vượt qua kỳ sát hạch mà chưa quan tâm đầy đủ đến kỹ năng điều khiển phương tiện và ý thức chấp hành pháp luật khi tham gia giao thông. Đồng thời, các quy định mới tạo cơ sở để cơ sở đào tạo chủ động tuyển dụng, bổ sung nhân lực đáp ứng yêu cầu, khuyến khích giáo viên thường xuyên cập nhật kiến thức, nâng cao trình độ chuyên môn và ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy.

Đội ngũ giáo viên đóng vai trò quan trọng trong công tác đào tạo lái xe.

Về cơ sở vật chất và phương tiện đào tạo, các cơ sở đào tạo trên địa bàn tỉnh đã quan tâm đầu tư, bổ sung trang thiết bị phục vụ giảng dạy, học tập và phương tiện tập lái; từng bước nâng cao điều kiện tổ chức đào tạo, đáp ứng nhu cầu học lái xe của người dân. Đối với đào tạo lái xe ô tô, một số cơ sở đã quan tâm đầu tư phương tiện mới phục vụ giảng dạy, thực hành; tăng cường quản lý phương tiện và phân công giáo viên theo dõi, hướng dẫn học viên trong quá trình tập lái.

Bám sát quy định mới đối với công tác đào tạo lái xe tại Nghị định số 94/2026/NĐ-CP, Thông tư 17/2026/TT-BXD của Bộ Xây dựng, Văn bản số 11151/SXD-VT,PT&NL ngày 29/9/2026 của Sở Xây dựng tỉnh Ninh Bình, các cơ sở đào tạo lái xe trên địa bàn đã từng bước hiện đại hóa và chuẩn hóa theo công tác đào tạo lái xe, quan tâm, tập trung nguồn lực đầu tư mạnh mẽ vào hệ thống cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật, việc này không chỉ giúp các cơ sở đào tạo nâng cao năng lực cạnh tranh mà còn góp phần quan trọng vào việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực lái xe, đáp ứng tốt các yêu cầu quản lý nhà nước về an toàn giao thông trong tình hình mới trên địa bàn tỉnh Ninh Bình.

Từng bước hiện đại hóa và chuẩn hóa hệ thống cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật phục vụ công tác đào tạo lái xe.

Thông qua các giải pháp trên, Sở Xây dựng hướng tới nâng cao chất lượng đào tạo lái xe một cách thực chất, bảo đảm người học sau khi hoàn thành khóa đào tạo không chỉ đáp ứng yêu cầu sát hạch mà còn có đủ kiến thức pháp luật, kỹ năng điều khiển phương tiện, ý thức trách nhiệm và văn hóa giao thông. Đây là nền tảng quan trọng góp phần xây dựng đội ngũ người lái xe có chất lượng, phòng ngừa tai nạn giao thông và bảo đảm trật tự, an toàn giao thông trên địa bàn tỉnh.

Có thể nói, thước đo của một chương trình đào tạo lái xe không chỉ nằm ở số người được cấp giấy phép, mà ở chất lượng lái xe của những người cầm vô-lăng sau khi rời cơ sở đào tạo. Khi người học có kiến thức, kỹ năng, ý thức và văn hóa giao thông, việc cấp một giấy phép lái xe mới thực sự trở thành bước khởi đầu cho một hành trình tham gia giao thông an toàn và có trách nhiệm.