Đặt an sinh xã hội vào trung tâm chiến lược phát triển bền vững

Hiện thực hóa những mục tiêu bứt phá từ Nghị quyết 72

Trong bối cảnh Thủ đô bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao hơn về chất lượng sống và tính bền vững, Chỉ thị 06-CT/TU đã cụ thể hóa các quan điểm, định hướng lớn của Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị, trong đó có nêu một số chỉ tiêu cải cách chính sách BHXH.

Hiện đại hóa quy trình đăng ký khám bệnh. Ảnh: BHXHHN

Tinh thần nhân văn của Chỉ thị được lượng hóa bằng những mục tiêu cụ thể, vừa thách thức vừa khả thi mà Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị đã đề ra. Đến năm 2030, Hà Nội phấn đấu đạt 100% người dân tham gia BHYT. Cùng với đó, nền tảng an sinh dài hạn cho người lao động được xác lập bằng chỉ tiêu 60% lực lượng lao động trong độ tuổi tham gia BHXH bắt buộc và 10% tham gia BHXH tự nguyện; 50% lực lượng lao động tham gia bảo hiểm thất nghiệp.

Đặc biệt, Hà Nội đặt mục tiêu đến năm 2030 có 65% người sau độ tuổi nghỉ hưu được hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng và trợ cấp hưu trí xã hội. Đây không chỉ là con số kỹ thuật mà là lời giải căn cơ cho bài toán già hóa dân số đang hiện hữu, thể hiện tư duy chuyển mạnh từ “hỗ trợ khi khó khăn” sang “bảo đảm an sinh chủ động, bền vững”.

Song hành với các chỉ tiêu bao phủ là yêu cầu nâng cao chất lượng phục vụ, trong đó mức độ hài lòng của người dân đối với dịch vụ bảo hiểm phải đạt trên 90%. Điều này cho thấy cải cách không chỉ nằm ở diện bao phủ mà còn ở trải nghiệm thụ hưởng.

Sự vào cuộc đồng bộ và trách nhiệm người đứng đầu

Để hiện thực hóa các mục tiêu, Chỉ thị 06-CT/TU nhấn mạnh yêu cầu vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, từ thành phố đến cơ sở. BHXH, BHYT được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên trong chương trình phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phương, đơn vị.

Điểm mới nổi bật trong phương thức chỉ đạo là siết chặt kỷ cương và quy rõ trách nhiệm cá nhân. Người đứng đầu cấp ủy, chính quyền phải chịu trách nhiệm trực tiếp về kết quả thực hiện các chỉ tiêu bảo hiểm BHXH, BHYT trên địa bàn. Mọi hoạt động của Ban Chỉ đạo thực hiện chính sách BHXH, BHYT các cấp phải quán triệt phương châm “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền”, qua đó khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy.

Chỉ thị cũng phân định rõ vai trò của từng cơ quan. Đảng ủy HĐND Thành phố tập trung giám sát việc thực thi pháp luật, nghiên cứu ban hành cơ chế hỗ trợ đặc thù. Đảng ủy UBND Thành phố cụ thể hóa chỉ tiêu vào kế hoạch hằng năm, tăng cường thanh tra, xử lý nợ đọng, trốn đóng bảo hiểm. Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội đẩy mạnh tuyên truyền theo phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, đồng thời vận động nguồn lực xã hội hóa hỗ trợ người khó khăn tham gia bảo hiểm.

Sự phân công rành mạch ấy tạo nên một “hệ sinh thái an sinh” vận hành đồng bộ, trong đó mỗi chủ thể đều có vai trò và trách nhiệm cụ thể.

Siết chặt kỷ cương, bảo vệ quyền lợi người lao động

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý của Chỉ thị là yêu cầu xử lý nghiêm tình trạng chậm đóng, nợ đọng hoặc đóng không đầy đủ BHXH, BHYT - vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi hợp pháp của người lao động.

Bệnh nhân có BHYT được đón tiếp với thủ tục nhanh gọn. Ảnh: BHXHHN

Hà Nội sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát định kỳ và đột xuất, tập trung vào các đơn vị nợ đọng kéo dài hoặc có dấu hiệu vi phạm. Bên cạnh biện pháp nhắc nhở, yêu cầu khắc phục, các cơ quan chức năng phải kiên quyết xử phạt vi phạm hành chính theo quy định.

Đáng chú ý, đối với các trường hợp cố tình vi phạm, gây hậu quả nghiêm trọng, hồ sơ sẽ được chuyển cơ quan điều tra để xem xét xử lý hình sự. Thông điệp được đưa ra rất rõ: bảo vệ quyền lợi người lao động là nguyên tắc không thể thỏa hiệp.

Song hành với việc siết chặt kỷ cương, Hà Nội tiếp tục khẳng định bản sắc của một đô thị nhân ái thông qua các chính sách hỗ trợ vượt mức chung.

Hà Nội giao các cơ quan chức năng thường xuyên rà soát, nghiên cứu nâng mức hỗ trợ đóng BHXH tự nguyện và BHYT hộ gia đình cho hộ nghèo, hộ cận nghèo, đối tượng chính sách và người có hoàn cảnh khó khăn. Mục tiêu không chỉ là mở rộng diện bao phủ mà còn tạo cơ hội để người yếu thế tiếp cận dịch vụ y tế, bảo đảm thu nhập khi về già.

Cùng với ngân sách nhà nước, Hà Nội huy động sự chung tay của cộng đồng. Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội đẩy mạnh vận động doanh nghiệp, nhà hảo tâm tặng sổ BHXH, thẻ BHYT cho người nghèo. Sự kết hợp giữa cơ chế đặc thù của chính quyền và tinh thần tương thân tương ái của xã hội tạo nên “tấm lưới an sinh” đa tầng, vững chắc.

Chỉ thị 06-CT/TU cũng mở ra hướng đi mới khi đặt chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ làm trụ cột nâng cao hiệu quả quản lý. Thành phố định hướng ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn để kiểm soát quỹ bảo hiểm, đồng thời đơn giản hóa thủ tục, giảm thời gian và chi phí cho người dân, doanh nghiệp.

Một đề xuất mang tính thực tiễn cao là nghiên cứu thí điểm cấp phát thuốc ngoại trú BHYT tại nhà thuốc tư nhân đạt chuẩn và trạm y tế xã. Giải pháp này giúp giảm tải bệnh viện tuyến trên, đồng thời tạo thuận lợi cho người cao tuổi, người mắc bệnh mãn tính tiếp cận thuốc điều trị ngay tại địa bàn cư trú.

Thực hiện thắng lợi Chỉ thị 06-CT/TU không chỉ là hoàn thành các chỉ tiêu bảo hiểm, mà còn là bước đi quan trọng trong xây dựng Thủ đô “Văn hiến – Văn minh – Hiện đại”. Khi an sinh xã hội được đặt ở vị trí trung tâm của chiến lược phát triển, Hà Nội không chỉ tăng trưởng về kinh tế mà còn gia tăng chất lượng sống, củng cố niềm tin của nhân dân vào một đô thị nhân văn, bền vững.

Mai Hoa