Đặt hàng khoa học từ nhu cầu cơ sở
Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo chỉ thực sự tạo ra giá trị khi giải quyết được những bài toán của cuộc sống. Điều đó đòi hỏi sự thay đổi trong tư duy nghiên cứu, từ xuất phát điểm là đề tài của nhà khoa học sang những 'đề bài' do thực tiễn đặt ra. Chuỗi chương trình hợp tác giữa tỉnh Thái Nguyên, Đại học Thái Nguyên (ĐHTN) và các địa phương trong tỉnh đang cho thấy hướng tiếp cận ấy.
Thời gian gần đây, tỉnh Thái Nguyên, ĐHTN và các trường đại học thành viên triển khai nhiều chương trình hợp tác với các xã, phường trên địa bàn. Chuỗi hoạt động này phản ánh sự chuyển dịch trong tư duy phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Mối liên kết giữa nhà trường và địa phương được xây dựng từ chính những yêu cầu từ thực tế, hướng hoạt động nghiên cứu vào việc giải quyết các vấn đề đặt ra ở cơ sở.
Mỗi địa phương đều có những “đề bài” riêng, từ nâng cao giá trị nông sản, phát triển sản phẩm OCOP, bảo vệ môi trường, chuyển đổi số đến khai thác tiềm năng du lịch. Đó đều là những vấn đề gắn trực tiếp với đời sống người dân và yêu cầu phát triển. Chính những yêu cầu từ cơ sở sẽ định hướng hoạt động nghiên cứu, giúp các công trình khoa học gắn với yêu cầu phát triển và có địa chỉ ứng dụng rõ ràng.
Một xã trồng chè cần giải pháp nâng cao chất lượng sản phẩm và khả năng truy xuất nguồn gốc. Một địa phương phát triển du lịch cần số hóa dữ liệu điểm đến, xây dựng sản phẩm đặc trưng và mở rộng quảng bá. Một xã miền núi cần giải pháp xử lý rác thải, bảo vệ môi trường hoặc ứng dụng công nghệ trong quản lý. Những yêu cầu rất cụ thể ấy đòi hỏi tri thức khoa học được chuyển hóa thành quy trình, mô hình và công nghệ có thể triển khai trong sản xuất và quản lý.
Đi cùng sự thay đổi ấy là yêu cầu đổi mới đối với các trường đại học. Hoạt động đào tạo, nghiên cứu và chuyển giao công nghệ cần gắn chặt hơn với yêu cầu phát triển của từng địa phương. Mỗi kết quả nghiên cứu cần hướng đến khả năng ứng dụng, góp phần tháo gỡ khó khăn, tạo ra giá trị mới cho sản xuất và đời sống.
Sự thay đổi trong cách tiếp cận cũng đòi hỏi một cách nhìn mới về hiệu quả của hoạt động khoa học. Tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đang được hiện thực hóa từ chính cách làm ấy, lấy nhu cầu phát triển của địa phương làm điểm xuất phát cho nghiên cứu và chuyển giao công nghệ.
Giá trị của mỗi chương trình hợp tác hay mỗi nhiệm vụ nghiên cứu được đo bằng những vấn đề của cơ sở được tháo gỡ, những công nghệ được chuyển giao, những mô hình được nhân rộng và giá trị gia tăng mang lại cho người dân, doanh nghiệp và địa phương. Đó cũng là thước đo rõ nhất đối với khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Khi mỗi địa phương chủ động xác định những “đề bài” phát triển và đội ngũ nhà khoa học đồng hành tìm lời giải, khoa học sẽ đi đúng địa chỉ, đổi mới sáng tạo sẽ tạo ra giá trị và tri thức sẽ thực sự trở thành nguồn lực cho phát triển. Đó cũng là con đường để Thái Nguyên khai thác hiệu quả tiềm năng của khoa học, công nghệ trong giai đoạn mới.
Tin nóng
Hãng bảo mật Kaspersky vừa đưa ra cảnh báo về loạt trang web giả mạo các nhà mạng nhằm đánh cắp thông tin cá nhân và tài khoản ngân hàng của khách du lịch khi mua gói dữ liệu di động.
Hiện nay, y tế từ xa (Telehealth) đã nổi lên như một trợ thủ đắc lực, xóa bỏ khoảng cách địa lý và mang lại sự tiện lợi chưa từng có cho người bệnh. Thay vì phải xếp hàng chờ đợi hay di chuyển quãng đường dài đến cơ sở khám chữa bệnh, người dân chỉ cần sở hữu một chiếc điện thoại thông minh kết nối Internet là đã có thể tiếp cận sự tư vấn của các chuyên gia y tế uy tín ngay tại không gian riêng tư của gia đình mình. Hình thức chăm sóc sức khỏe này không chỉ tiết kiệm đáng kể quỹ thời gian quý báu, mà còn tối ưu hóa chi phí, đồng thời giúp hệ thống y tế giảm tải hiệu quả, đặc biệt là trong các tình huống cần tư vấn nhanh hoặc theo dõi định kỳ các bệnh lý mạn tính.
Quốc hội Pháp vừa chính thức thông qua dự luật cấm trẻ em dưới 15 tuổi truy cập mạng xã hội. Động thái này đưa Pháp trở thành quốc gia đầu tiên thuộc Liên minh châu Âu (EU) chặn trẻ em khỏi các ứng dụng như TikTok. Tổng thống Emmanuel Macron coi đây là cải cách trọng tâm trong nhiệm kỳ cuối và cam kết sẽ thực thi quy định này ngay từ tháng 9 tới.
SAXON Q, công ty công nghệ Đức, vừa thương mại hóa hai dòng máy tính lượng tử kim cương SXQ128 và SXQ512, hệ thống đầu tiên dùng tâm khuyết nitơ vượt qua mốc 10 qubit và vận hành được ở nhiệt độ phòng mà không cần buồng làm lạnh hay phòng thí nghiệm chuyên dụng.
Theo báo cáo thường niên, Hiệp hội Thủy điện Quốc tế (IHA) cho biết các nhà máy thủy điện tích năng (STEP) (có khả năng lưu trữ điện như pin) đã trở thành 'ưu tiên chiến lược trên các thị trường điện lớn toàn cầu'.
Cỗ máy mới của Krayon có giá 539.000 USD kết hợp nghệ thuật nạm đá với bộ máy báo bình minh chỉ dày 5 mm, thuộc nhóm cơ cấu phức tạp hiếm gặp.
Tin mới
Khám phá Apple Upgrade: giải pháp mới từ Apple và Klarna cho phép thuê - mua iPhone, iPad, Mac và Apple Watch dễ dàng.
Bộ Ngoại giao Hàn Quốc xác nhận thông tin cá nhân của gần như toàn bộ nhà ngoại giao nước này có thể đã bị lộ sau vụ xâm nhập hệ thống đào tạo trực tuyến kéo dài mười tháng, thủ phạm hiện chưa được xác định.
Tàu vũ trụ robot MRV của Northrop mở ra tương lai bảo trì vệ tinh trong không gian mà không cần tiếp nhiên liệu.
19 máy bay Boeing 737 MAX 8 mà Vietnam Airlines ký thỏa thuận thuê dự kiến được bàn giao trong năm 2028.
AI giá rẻ của Trung Quốc có thể dẫn tới làn sóng tấn công mạng mới, đe dọa hệ thống tài chính toàn cầu.
Sáng 22/7, Hội Nhà báo tỉnh Thanh Hóa phối hợp với Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức lớp tập huấn nghiệp vụ với chủ đề 'Ứng dụng trí tuệ nhân tạo AI trong sáng tạo hình ảnh đa nền tảng'.
OpenAI - cha đẻ ChatGPT thừa nhận một số mô hình AI mới nhất của công ty mất kiểm soát trong thử nghiệm an ninh, dẫn tới vụ tấn công hạ tầng Hugging Face.
Trước áp lực nhu cầu điện Thủ đô tăng cao và phụ tải biến động mạnh, việc nâng cao năng lực vận hành hệ thống điện cần được thực hiện đồng thời bằng đầu tư hạ tầng và ứng dụng công nghệ hiện đại nhằm bảo đảm vận hành an toàn, linh hoạt, hiệu quả.