Đất nước sức Xuân Phù Đổng

Ban Chấp hành Trung ương Đảng Khóa XIV ra mắt Đại hội. Nguồn: nhandan.vn

Trên cơ sở tổng kết thực tiễn lãnh đạo, cầm quyền 40 năm qua, Đảng ta đúc kết 5 bài học kinh nghiệm quý báu; khẳng định 5 quan điểm chỉ đạo lớn; xác định 12 định hướng lớn; hoạch định 6 nhiệm vụ trọng tâm và phát triển 3 đột phá chiến lược bằng chương trình hành động cốt lõi 8 nội dung quan trọng, nhằm mục tiêu đạt tốc độ tăng trưởng GDP bình quân cho giai đoạn 2026 - 2030 từ 10%/năm trở lên; GDP bình quân đầu người đạt khoảng 8.500 USD/năm, trong tầm nhìn năm 2030.

Việt Nam phát triển toàn diện, không chỉ là giàu có kinh tế mà còn giàu trí tuệ, giàu lòng nhân ái, phẩm giá con người và giàu bản sắc văn hóa: Một nền kinh tế tri thức số hóa và sáng tạo bền vững - một xã hội tự do, hạnh phúc - một Nhà nước kiến tạo - một nền văn hóa hội nhập mà không hòa tan - một bản sắc Việt Nam trí tuệ - nhân văn - một Việt Nam phú cường và giàu bản lĩnh trong toàn cầu hóa. Việt Nam phú cường đa chiều, bền vững, nhân văn và bản sắc.

Nói một cách hình ảnh, trên nền tảng bản sắc - sáng tạo - nhân văn làm căn bản nhằm kiến tạo và định hình lộ trình, bước đi phù hợp với thời kỳ hội nhập quốc tế và chuyển đổi số nhằm xây dựng Việt Nam phát triển, hiện đại, sáng tạo và nhân văn với bản lĩnh riêng, đứng trong hàng ngũ các quốc gia tiên tiến, có ảnh hưởng tích cực và cùng dẫn dắt thế giới thế kỷ XXI.

Việt Nam tự chủ toàn diện: từ kinh tế, quốc phòng, khoa học công nghệ đến văn hóa, bản sắc.

Việt Nam trí tuệ, khai mở, giải phóng và sáng tạo: tự thân đổi mới, sánh vai với những quốc gia tiên tiến.

Việt Nam nhân văn và bền vững: phát triển nhưng giữ vững đạo lý dân tộc, gìn giữ môi trường sống.

Việt Nam đoàn kết quốc dân: mỗi người dân đều là chủ thể của sự phát triển, không bị bỏ lại phía sau.

Việt Nam giữ ảnh hưởng và cùng tích cực dẫn dắt thế giới: không chỉ nhận, mà chủ động cống hiến cho nhân loại. Càng tự chủ cao độ càng hội nhập vững vàng.

Sự nghiệp vĩ đại đó đòi hỏi không chỉ không ngừng đổi mới tư duy, dũng cảm vượt qua những công thức cũ, phá bỏ những định kiến đã lỗi thời, phát triển những cách nhìn, phương pháp hành động truyền thống mà còn trân trọng cách suy nghĩ mới mẻ, thậm chí khác thường, đặc biệt nâng niu sự dấn thân và lôi cuốn toàn dân tộc dám đổi mới, dám mạo hiểm một cách tỉnh táo và mưu tính toàn vẹn, vì quốc gia dân tộc. Đồng thời, cảnh giới thứ tư duy nhiệm kỳ, tư duy ngắn hạn - những kẻ thù của tầm viễn kiến phát triển.

Do đó, để phát triển Việt Nam giàu bản sắc văn hóa - giàu trí tuệ đổi mới - giàu lòng nhân ái và phẩm giá con người, dân tộc nỗ lực xây dựng: Kinh tế Việt Nam: Tri thức hóa - số hóa - xanh hóa: Kinh tế thị trường định hướng XHCN là công cụ, phương tiện giải phóng sức sản xuất, phát triển kinh tế, xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuật quốc gia. Với kinh tế nhà nước là nền tảng, dẫn dắt nền kinh tế quốc gia, kinh tế ngoài nhà nước, trước hết là kinh tế tư nhân là động lực quan trọng, là đòn bẩy phát triển chiến lược, cùng với kinh tế đối ngoại làm cửa mở trọng yếu bảo đảm phát triển nội lực và cân bằng chiến lược trong hội nhập quốc tế toàn diện và sâu rộng. Xây dựng và phát triển thương hiệu kinh tế quốc gia, nhất là các doanh nghiệp tiên phong hội nhập quốc tế, sức cạnh tranh, khẳng định vị thế và sức mạnh hội nhập toàn cầu với tốc độ tăng trưởng cần thiết song hành với bảo đảm độ bền vững của sự phát triển kinh tế quốc gia.

Các đại biểu biểu quyết thông qua Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Nguồn: nhandan.vn

Đẩy mạnh chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn. Khuyến khích khởi nghiệp công nghệ cao và mô hình doanh nghiệp xã hội. Hướng ra biển, phát triển kinh tế biển với tầm nhìn xứng đáng với thế kỷ của đại dương. Cảnh giới và hóa giải các nguy cơ lâm vào bẫy thu nhập trung bình, bẫy nợ nần, bẫy nghèo mới… đang làm khuynh đảo nhiều quốc gia, dân tộc.

Con người Việt Nam: Trí tuệ - khai phóng - sáng tạo - cầu thị: con người Việt Nam là trung tâm, là chủ thể và là động lực của phát triển. Con người không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà còn là chủ thể sáng tạo ra lịch sử, văn hóa, sự tiến bộ xã hội. Phát triển con người không chỉ về số lượng mà còn về chất lượng - trí tuệ, đạo đức, năng lực sáng tạo. Văn hóa Việt Nam làm nền cho ứng xử toàn cầu; coi trọng phẩm giá, đạo đức con người.

Cải cách giáo dục toàn diện: tự do tư duy, học suốt đời, sáng tạo thực tế. Khuyến khích phát triển tài năng chính trị, khoa học, nghệ thuật.

Văn hóa Việt Nam: Hội nhập - nhân văn - bản sắc: toàn cầu hóa, nhất là các cuộc xâm lăng văn hóa đã và đang nguy cơ nhấn chìm không ít quốc gia dân tộc không gìn giữ bản sắc phát triển.

Bản sắc không chỉ là truyền thống mà còn là trí tuệ, tinh thần cải cách, sáng tạo và bản lĩnh chính trị; trong đó, văn hóa là nền tảng tư tưởng và động lực của phát triển và sự độc lập tư duy là điều kiện để tránh lệ thuộc, bám sát chân lý, đứng vững và phát triển trên mảnh đất quốc gia dân tộc trong trào lưu nhân loại.

Văn hóa phải là căn cước dân tộc và ngày càng phải là gương mặt, tư chất, linh hồn và bản sắc Việt Nam dân tộc, hiện đại. Văn hóa phải trở thành nền tảng và chất keo gắn bó cộng đồng dân tộc; là nội lực bền vững làm cho quốc dân thấm đẫm tinh thần tự lập, tự cường, nhân ái và bao dung, rường mối của tất cả các mối quan hệ ngoại giao, với phương châm bản sắc dân tộc, con người hiện đại hóa, xã hội công bằng, phát triển bền vững và nhân văn.

Chủ động giao lưu toàn cầu nhưng giữ vững bản sắc Việt, với sức mạnh mềm văn hóa trong hội nhập và lan tỏa sức mạnh và uy tín quốc tế.

Quốc phòng Việt Nam: Toàn dân - công nghệ cao - chủ động: Việt Nam cần bảo vệ độc lập chủ quyền, giữ cân bằng chiến lược một cách khôn khéo. Tăng cường tự chủ quốc phòng công nghệ cao; xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân vững chắc phòng, chống mọi hình thái chiến tranh nhằm vệ nền độc lập, thống nhất, tự quyết và toàn vẹn nền hòa bình đất nước.

Chính trị độc lập và văn minh; kinh tế trí tuệ và bền vững; giáo dục khai phóng và thực nghiệp, xã hội học tập liên tục… trên nền móng pháp luật song hành với đạo đức.

Việt Nam trí tuệ - Việt Nam kiến tạo - Việt Nam nhân văn.

Kinh nghiệm lịch sử xác tín, mọi thành công đều bởi sức công phá cơ bản và trước hết từ bên trong phù hợp với bên ngoài.

Đất nước nỗ lực phát triển Nhà nước Việt Nam: Pháp trị - kiến tạo - dân chủ - minh bạch: xây dựng hệ thống quản trị công hiện đại, minh bạch, công bằng, liêm chính. Thúc đẩy dân chủ hóa xã hội trên nền tảng pháp quyền và đạo lý dân tộc. Lãnh đạo bằng khoa học và giáo dục; bằng dân chủ và pháp trị; bằng tiên phong và đạo đức.

Tạo khuôn khổ pháp lý vận hành xã hội một cách toàn diện, dân chủ, với hệ điều kiện cần và đủ tối ưu và phù hợp, khơi thông mọi cách tắc và thức dậy mọi động lực kinh tế, văn hóa và xã hội. Dân tộc cần xã hội hài hòa và hợp tác: các chủ thể kinh tế, xã hội phối hợp đồng bộ, thống nhất trong sáng tạo giá trị quốc gia. Mỗi người cần vươn tới công dân chủ động, tự chủ và tự tôn: tự chủ phát triển là nguyên tắc để bảo vệ chủ quyền trong mọi lĩnh vực, để tự lực, sáng tạo và hội nhập. Càng tự chủ cao độ càng hội nhập vững vàng.

Đổi mới cơ cấu phát triển quốc gia: trên nền tảng chuyển mạnh từ xã hội tồn tại sang xã hội phát triển theo cơ cấu và hệ giá trị, xây dựng nền kinh tế dựa trên: trí tuệ sáng tạo, giá trị gia tăng cao, văn hóa đặc sắc.

Nắm lấy kinh tế tri thức, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn.

Đoạn tuyệt mô hình tồn tại chuyển sang kiến tạo mô hình cơ cấu phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước tương dung với thời đại đang biến động rất khác. Trước mắt, đoạn tuyệt từng bước sự cạnh tranh bằng lao động rẻ hay tài nguyên thô; xử lý mối quan hệ giữa tăng trưởng và phát triển, giữa cục bộ và tổng thể, giữa kinh tế và văn hóa, giữa đạo đức và thị trường; giữa tăng trưởng với bảo vệ môi trường sinh thái… theo chuẩn mực quốc tế, chuỗi giá trị toàn cầu và phù hợp với thực lực đất nước.

Đổi mới thể chế đồng bộ: pháp quyền, dân chủ hóa, quản trị hiện đại.
Sự thành bại, một phần căn bản được quyết định bởi thể chế - thể chế - và thể chế!

Không thể phát triển bằng con đường rút ngắn hay tăng tốc chiến lược, nếu không cải cách thể chế một cách căn cơ, hiện đại, phù hợp và sâu rộng. Trên nền pháp quyền và đạo lý, Nhà nước kiến tạo phát triển - xã hội học tập - cá nhân cầu thị bằng hệ thể chế phù hợp và đồng bộ với bộ máy tinh hoa, gọn nhẹ, liên thông, chuyên nghiệp và hiện đại.

Đảng cầm quyền đổi mới và tiên phong, lãnh đạo phát triển Nhà nước trong xây dựng và bảo đảm môi trường cho sáng tạo, dân chủ và khởi nghiệp xã hội bằng hệ thống pháp luật và hệ công cụ quản lý phù hợp và hiện đại.

Đầu tư chiến lược phát triển giáo dục, khoa học - công nghệ và văn hóa: giáo dục và khoa học, công nghệ và đổi mới là chìa khóa phát triển nhanh, mạnh, bền vững và nhân văn. Giáo dục - đào tạo hiện đại phải dạy làm người trước hết song hành với dạy để hành động một cách thực học, thực tài, thực nghiệp nhằm góp phần kiến tạo và phát triển nền tảng văn hóa.

Chương trình nghệ thuật đặc biệt “Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng”, chào mừng thành công Đại hội XIV của Đảng, kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 - 3/2/2026). Nguồn: Nhandan.vn

Không có nền giáo dục hiện đại, phù hợp và mang tính toàn cầu không có nền khoa học, công nghệ mở đường phát triển quốc gia, càng không có chiến lược thực nghiệp và sáng tạo. Giáo dục và khoa học đi tiên phong thúc đẩy phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo; phải thoát khỏi “văn hóa từ chương” hướng đến tự do tư duy, trên nền văn hóa từ hành, văn hóa nhân bản, nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo phát triển khoa học và công nghệ.

Bằng giáo dục, phát triển rút ngắn, đi thẳng vào công nghệ cao, phát triển trí tuệ giữ vị thế động lực cốt lõi. Đến lượt nó, công nghệ và đổi mới là mục tiêu của động lực cốt lõi trên nền móng giáo dục và khoa học tiên tiến mang tầm chiến lược và là một trong những “cánh cửa” hội nhập chủ động, toàn diện và sâu sắc thế giới.

Đại đoàn kết toàn dân tộc và đoàn kết quốc tế. Đây là một yêu cầu sống còn trong thời đại mới. Mở rộng không gian đoàn kết: đoàn kết không chỉ trong khuôn khổ Đảng, Mặt trận Tổ quốc, mà với tất cả giai tầng dân tộc, toàn xã hội trong nước và kiều bào ở nước ngoài. Tôn trọng đa dạng tư tưởng và sáng tạo cá nhân: đoàn kết trong khác biệt, khuyến khích tư duy phản biện và đổi mới sáng tạo.

Giữ vững độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc. Tự quyết về chính trị, độc lập về kinh tế, bản sắc về văn hóa, ổn định về xã hội, vững chắc về an ninh, quốc phòng phù hợp với hệ giá trị toàn cầu; cân bằng các mối quan hệ chiến lược quốc tế một cách đa dạng hóa, đa phương hóa; xử lý nhuần nhuyễn giữa độc lập và hội nhập, giữa tự quyết và hài hòa, không rơi vào bất kỳ liên minh đối đầu nào; phòng, tránh và hóa giải mọi hình thái nô dịch về chính trị hay cạm bẫy phản phát triển, bảo vệ vô điều kiện quyền tự quyết, tinh thần tự tôn, tự lập dân tộc.

Khơi dậy khát vọng cao cả dân tộc thành sức mạnh hành động thống nhất: lợi ích là trung tâm của tất cả các mối quan hệ chính trị, kinh tế, cá nhân, xã hội và quốc tế. Phân bổ minh bạch và hợp lý các nguồn lực, cơ hội phát triển để không ai bị bỏ lại phía sau, xã hội công minh, công bằng và tiến bộ; bảo đảm thống nhất lợi ích cá nhân với lợi ích cộng đồng và lợi ích quốc gia dân tộc; giữa nước ta với tất cả các nước trên thế giới.

Khơi dậy khát vọng và tâm lý quốc dân tự chủ, tự lập, tự cường, tự trọng và vươn tới thịnh vượng. Đó là danh dự dân tộc.

Đất nước bước vào kỷ nguyên mới của dân tộc Việt Nam, kỷ nguyên phát triển, kỷ nguyên giàu mạnh dưới ngọn cờ của Đảng.

Trên nền móng vững chắc hơn bốn nghìn năm của dân tộc, tiếp tục phát triển “cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế” của đất nước, mở Xuân mới Bính Ngọ 2026, với hào khí Phù Đổng, với bản lĩnh và danh dự của dòng máu Lạc Hồng của 102 triệu đồng bào ta dù ở trong nước hay ở nước ngoài, dân tộc nhất định xây dựng Việt Nam thành nước phát triển và nhân văn, nhịp bước cùng thời đại trong thế kỷ XXI.

TS. Nhị Lê - Nguyên Phó Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản