Đặt trọng tâm đào tạo nhân lực để phát triển đường sắt hiện đại

Một báo cáo tại Hội thảo quốc tế “Công nghệ đường sắt hiện đại” (ISART 2026).

Ngày 12/6, tại Phân hiệu Trường Đại học Giao thông vận tải tại TPHCM, Hội thảo quốc tế “Công nghệ đường sắt hiện đại” (ISART 2026) thu hút hàng trăm nhà khoa học, chuyên gia, doanh nghiệp và cơ quan quản lý trong nước, quốc tế tham dự.

Hội thảo diễn ra trong bối cảnh đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị được Chính phủ xác định là một trong 10 lĩnh vực công nghệ chiến lược quốc gia đến năm 2045 theo Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg ngày 30/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ.

PGS.TS Nguyễn Văn Hùng, Hiệu trưởng Trường Đại học Giao thông vận tải, kiêm Giám đốc Phân hiệu tại TPHCM cho rằng đây là dấu mốc thể hiện bước phát triển mới trong tư duy chiến lược của đất nước đối với ngành đường sắt.

Theo ông, đường sắt hiện đại không còn đơn thuần là một phương thức vận tải mà là hệ thống tích hợp những công nghệ tiên tiến nhất trong các lĩnh vực xây dựng, vật liệu, cơ khí, tự động hóa, điện tử, viễn thông, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số.

"Phát triển đường sắt hiện đại chính là phát triển năng lực công nghệ, năng lực công nghiệp và năng lực đổi mới sáng tạo của quốc gia", ông Hùng nhấn mạnh.

PGS.TS Nguyễn Văn Hùng, Hiệu trưởng Trường Đại học Giao thông vận tải, kiêm Giám đốc Phân hiệu tại TPHCM phát biểu tại hội thảo.

Theo lãnh đạo nhà trường, việc đường sắt trở thành lĩnh vực công nghệ chiến lược quốc gia mang lại niềm vui, niềm tự hào lớn cho cộng đồng đường sắt Việt Nam.

Tuy nhiên, đi cùng với đó là trách nhiệm đặc biệt khi lần đầu tiên Việt Nam không chỉ được giao nhiệm vụ tiếp nhận công nghệ mà còn được kỳ vọng từng bước làm chủ và phát triển công nghệ đường sắt hiện đại.

Ông cho rằng, làm chủ công nghệ đường sắt hiện đại không chỉ dừng lại ở việc xây dựng các tuyến đường mới mà còn phải làm chủ chuỗi công nghệ tích hợp đa ngành ở trình độ cao, từ xây dựng, phương tiện, điều khiển, thông tin - tín hiệu, an ninh mạng đến khai thác, vận hành.

Song song với đó là nhiệm vụ đào tạo đội ngũ nhân lực chất lượng cao có khả năng tiếp nhận, làm chủ và phát triển các công nghệ đường sắt hiện đại; xây dựng cộng đồng khoa học, kỹ thuật gắn kết, năng động và giàu tinh thần trách nhiệm, góp phần hình thành hệ sinh thái công nghiệp đường sắt mang bản sắc và năng lực của Việt Nam.

Trong chương trình triển khai các nhiệm vụ công nghệ chiến lược của ngành xây dựng, Trường Đại học Giao thông vận tải được giao đảm nhận nhiều nội dung cốt lõi, có vai trò dẫn dắt lĩnh vực đường sắt hiện đại.

Trong đó có xây dựng hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật; nghiên cứu các công nghệ lõi và công nghệ nền tảng; tham gia nội địa hóa các hệ thống thiết yếu của đường sắt hiện đại; xây dựng chuẩn đào tạo quốc gia ở các bậc đại học, thạc sĩ, tiến sĩ; đồng thời xây dựng hệ thống các phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia cho lĩnh vực đường sắt.

Các phiên tham luận, báo cáo chuyên đề cập nhật những kết quả nghiên cứu mới trong lĩnh vực đường sắt, các xu hướng công nghệ tiên tiến trên thế giới

Hiệu trưởng Trường Đại học Giao thông vận tải cũng nhấn mạnh vai trò của sự liên kết "ba nhà" trong phát triển công nghệ đường sắt - một lĩnh vực công nghệ chiến lược.

Theo đó, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thể chế và định hướng chiến lược; nhà trường và cộng đồng khoa học đảm nhiệm vai trò sáng tạo tri thức, phát triển công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao; doanh nghiệp là lực lượng chuyển hóa tri thức thành sản phẩm, năng lực sản xuất và sức cạnh tranh quốc gia.