Dấu ấn 45 năm bảo tồn, phát huy và lan tỏa giá trị văn hóa Phật giáo Việt Nam

Gặp mặt báo chí giới thiệu chuỗi hoạt động kỷ niệm 45 năm thành lập Ban Văn hóa Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam. (Ảnh: QUANH VINH)

Đây là dịp nhìn lại hành trình 45 năm phụng sự văn hóa Phật giáo, tôn vinh những giá trị đã được vun bồi qua thời gian và khơi mở những hướng đi mới để văn hóa Phật giáo tiếp tục hiện diện sâu sắc trong đời sống đương đại.

Chia sẻ tại buổi gặp gỡ báo chí diễn ra ngày 10/10 tại chùa Yên Phú (Hà Nội) để giới thiệu về chuỗi sự kiện kỷ niệm 45 năm thành lập Ban Văn hóa Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Hòa thượng Thích Thọ Lạc, Ủy viên Thường trực, Ủy viên Thư ký Hội đồng Trị sự, Trưởng Ban Văn hóa Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam cho biết: Trải qua 45 năm hình thành và phát triển, Ban Văn hóa Trung ương Giáo hội Phật giáo đã có nhiều hoạt động trong bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa Phật giáo Việt Nam, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc và lan tỏa những giá trị nhân văn của Phật giáo trong đời sống xã hội.

Từ khi được xác lập trong cơ cấu của Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Ban Văn hóa Trung ương đã từng bước xây dựng nền tảng hoạt động về nghiên cứu, bảo tồn, truyền thông, nghệ thuật và phát huy các giá trị văn hóa Phật giáo. Trong chặng đường đó, công tác văn hóa không chỉ được thể hiện qua các hoạt động lễ hội, nghệ thuật hay xuất bản, mà còn từng bước hình thành các đề án, chuẩn mực và mạng lưới phối hợp chuyên môn.

Hòa thượng Thích Thọ Lạc, Ủy viên Thường trực, Ủy viên Thư ký Hội đồng Trị sự, Trưởng Ban Văn hóa Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam phát biểu. (Ảnh: QUANH VINH)

Nhân dấu mốc 45 năm bảo tồn, phát huy và lan tỏa giá trị văn hóa Phật giáo, Ban Văn hóa Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam tổ chức chuỗi hoạt động diễn ra trong hai ngày 17 và 18/10 tại chùa Tam Chúc, tỉnh Ninh Bình. Chuỗi hoạt động bao gồm các chương trình được thiết kế theo nhiều lớp, gồm văn hóa, học thuật, nghệ thuật và tâm linh, qua đó tạo nên không gian giới thiệu tương đối toàn diện về văn hóa Phật giáo Việt Nam.

Một trong những hoạt động trọng tâm của chuỗi sự kiện là Hội thảo khoa học cấp quốc gia: “Văn hóa Phật giáo Việt Nam trong kỷ nguyên số: Thực tiễn và định hướng phát triển”, diễn ra chiều 17/10. Hội thảo do Ban Văn hóa Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam phối hợp Viện Dân tộc học và Tôn giáo học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Ban Dân tộc và Tôn giáo thuộc Ủy ban Trung ương Mặt trận tổ quốc Việt Nam và Báo Đại đoàn kết đồng chủ trì.

Tiến sĩ Nguyễn Đăng Khang, Phó Tổng Biên tập Báo Đại đoàn kết cho biết, Hội thảo tập trung nhìn nhận thực tiễn phát triển văn hóa Phật giáo Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số; trao đổi về những vấn đề đặt ra trong công tác bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa Phật giáo; đồng thời hướng tới những định hướng phát triển phù hợp yêu cầu của đời sống xã hội trong kỷ nguyên mới.

Tiến sĩ Nguyễn Đăng Khang, Phó Tổng Biên tập Báo Đại đoàn kết thông tin về chuỗi hoạt động kỷ niệm. (Ảnh: QUANH VINH)

Trong khuôn khổ Hội thảo còn diễn ra Diễn đàn “Vai trò của văn hóa Phật giáo trong củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong kỷ nguyên số”. Diễn đàn tập trung vào ba nhóm vấn đề chính: vai trò của văn hóa Phật giáo trong đời sống xã hội và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc; những vấn đề đặt ra đối với Phật giáo và đại đoàn kết trong kỷ nguyên số; các giải pháp phát huy giá trị văn hóa Phật giáo, tăng cường kết nối cộng đồng và đồng thuận xã hội.

Trước đó, sáng 17/10 diễn ra triển lãm và tọa đàm thư pháp tiếng Việt. Tối 17/10 là chương trình biểu diễn nhạc kịch cải lương “Đức Đệ nhất Pháp chủ Giáo hội Phật giáo Việt Nam: Đại lão Hòa thượng Thích Đức Nhuận” nhằm tôn vinh những đóng góp và dấu ấn văn hóa của Đức Đệ nhất Pháp chủ trong tiến trình Phật giáo Việt Nam thời hiện đại, đồng thời tạo không gian nghệ thuật kết nối lịch sử, văn hóa và đời sống Phật giáo.

Tiếp nối các hoạt động ngày 17/10, ngày 18/10 sẽ diễn ra Lễ kỷ niệm 45 năm thành lập Ban Văn hóa Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, với các hoạt động gồm: chương trình thiền trà, thưởng lãm trà theo nghi thức Phật giáo; chương trình âm nhạc và cung đón chư tôn đức, đại biểu; Lễ kỷ niệm 45 năm thành lập Ban Văn hóa Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam.

Chương trình thiền trà, thưởng lãm trà là hoạt động tiếp nối không gian văn hóa thiền trà được tổ chức từ ngày hôm trước, góp phần giới thiệu những giá trị văn hóa gắn với đời sống tu tập và tinh thần Phật giáo.

Tiến sĩ Ngô Quốc Đông, Phó Viện trưởng Viện Dân tộc học và Tôn giáo học phát biểu. (Ảnh: QUANH VINH)

Phát biểu tại buổi gặp gỡ báo chí, Tiến sĩ Ngô Quốc Đông, Phó Viện trưởng Viện Dân tộc học và Tôn giáo học cho biết, Phật giáo gắn bó mật thiết với tiến trình lịch sử dân tộc. Đã có những giai đoạn Phật giáo giữ vai trò quan trọng trong công cuộc xây dựng quốc gia, tiêu biểu là thời Trần. Về sau, Phật giáo tiếp tục đi sâu vào đời sống nhân dân, hòa nhập với cộng đồng và có những đóng góp to lớn đối với lịch sử dân tộc.

Theo Tiến sĩ Ngô Quốc Đông, trong cơ cấu tôn giáo đa dạng của Việt Nam hiện nay, Phật giáo có số lượng tín đồ đông đảo, đồng thời nhận được sự quan tâm, thiện cảm của đông đảo người dân. Điều đó cho thấy vai trò và sức ảnh hưởng sâu rộng của Phật giáo đối với đời sống cộng đồng. Không chỉ là một tôn giáo, Phật giáo còn cung cấp hệ giá trị và góc nhìn giúp con người lý giải cuộc sống, tìm kiếm ý nghĩa trong nhận thức và ứng xử với đời sống hiện tại.

Chuỗi hoạt động kỷ niệm 45 năm thành lập Ban Văn hóa Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam vì thế không chỉ là dịp nhìn lại những thành tựu đã đạt được, mà còn mở ra diễn đàn trao đổi về yêu cầu bảo tồn, kế thừa và phát huy các giá trị văn hóa Phật giáo trong mối quan hệ gắn bó với bản sắc văn hóa dân tộc, đáp ứng những đòi hỏi của đời sống đương đại.