Dấu ấn chuyển đổi số Thủ đô: Hành trình kiến tạo và khát vọng vươn xa

Bứt phá trên ba trụ cột

Ứng dụng iHanoi cầu nối giữa chính quyền và người dân. Ảnh: hanoimoi

Quá trình chuyển đổi số tại Hà Nội đã bước vào chiều sâu, mang lại những kết quả thực chất, đo lường được và tạo sự chuyển biến rõ nét trên cả ba trụ cột: Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số.

Với chính phủ số và đô thị thông minh, cải cách hành chính được gắn liền với công nghệ số. Tiêu biểu là ứng dụng iHanoi đã trở thành trợ thủ đắc lực và quen thuộc của hàng triệu người dân Thủ đô. Không chỉ là kênh tiếp nhận và xử lý phản ánh hiện trường về hạ tầng, trật tự đô thị, iHanoi còn tích hợp hệ sinh thái dịch vụ công thông minh, giúp người dân đăng nhập một lần để tiếp cận nhiều tiện ích hành chính.

Tại lễ trao giải thưởng Better Choice Awards 2026, iHanoi giành vị trí dẫn đầu tại danh mục Better list "Ứng dụng đổi mới sáng tạo nên cài đặt”, với 44.653 lượt bình chọn của người dùng, thể hiện niềm tin của cộng đồng dành cho sản phẩm chuyển đổi số của Thủ đô.

Giải quyết thủ tục hành chính tại xã Ứng Hòa. Ảnh: Lê Quí

Song song với đó, hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của thành phố được nâng cấp toàn diện, kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Thành phố đã chuẩn hóa các cơ sở dữ liệu chuyên ngành từ đất đai, quy hoạch, y tế đến giáo dục, tạo nền tảng vững chắc để từng bước vận hành thử nghiệm các nhóm dữ liệu cốt lõi phục vụ chỉ đạo, điều hành trên môi trường điện tử.

Một điểm sáng không thể không nhắc tới là việc Hà Nội tiếp tục dẫn đầu cả nước về Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII), phản ánh năng lực nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ và môi trường đầu tư vượt trội.

Thực tế, thành phố đã triển khai đồng bộ các chương trình tư vấn chuyên sâu, hỗ trợ hàng vạn doanh nghiệp nhỏ và vừa ứng dụng trí tuệ nhân tạo, điện toán đám mây và tự động hóa để tối ưu hóa chi phí vận hành.

Các viện nghiên cứu, trường đại học và khu công nghệ cao phát huy vai trò hạt nhân ươm mầm công nghệ. Thành phố cũng đi đầu trong việc xây dựng, vận hành các cơ chế, chính sách, quỹ đầu tư đổi mới sáng tạo, triển khai cơ chế thử nghiệm sandbox, tạo bệ phóng cho sản phẩm khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Livestream bán hàng được tổ chức thường xuyên tại các làng nghề, với nội dung gần gũi, trực quan nhằm tăng tương tác với khách hàng. Ảnh: PV

Đáng chú ý, các làng nghề truyền thống nổi tiếng của Thủ đô cũng lên không gian số. Các sản phẩm đặc trưng, nổi tiếng đã lên sàn thương mại điện tử và từng bước áp dụng tiêu chuẩn truy xuất nguồn gốc rõ ràng, giúp sản phẩm vươn tầm quốc tế.

Với xã hội số, các tiện ích công nghệ đã thấm sâu vào đời sống thường nhật, tạo dựng thói quen số cho người dân. Tỷ lệ người dân trưởng thành có tài khoản thanh toán điện tử, ví điện tử và định danh số VNeID đạt mức ấn tượng.

Mô hình "tuyến phố không tiền mặt" và chợ truyền thống 4.0 phủ rộng từ nội đô tới ngoại thành. Các lĩnh vực an sinh như y tế thông minh với bệnh án điện tử, khám chữa bệnh từ xa telehealth cùng hệ thống giáo dục số, lớp học thông minh đã góp phần nâng cao chất lượng phúc lợi và giảm tải áp lực cho hệ thống công lập.

Quyết liệt triển khai đề án trọng điểm

Trung tâm Điều hành thông minh tích hợp hệ thống gần 200 camera AI. Ảnh: Hoàng Quyết

Thành phố Hà Nội xác định, chuyển đổi số không đơn thuần là giải pháp kỹ thuật mà là cuộc cách mạng toàn diện về phương thức lãnh đạo, quản lý điều hành và phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Quan điểm chỉ đạo xuyên suốt của thành phố là lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả; lấy dữ liệu số làm tài nguyên cốt lõi để ra quyết định; và lấy an toàn, an ninh mạng làm điều kiện tiên quyết.

Để hiện thực hóa khát vọng phát triển Thủ đô "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại", Hà Nội đang tập trung triển khai đồng bộ và quyết liệt các nhiệm vụ trọng tâm. Thứ nhất, hoàn thiện và vận hành Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh (HaNoi IOC). Hệ thống IOC được triển khai thử nghiệm phục vụ 4 trục của hệ thống chính trị thành phố, gồm Thành ủy, HĐND, UBND và Mặt trận Tổ quốc thành phố.

Hệ thống đã từng bước hình thành các chức năng cốt lõi và đưa dữ liệu thực tế vào vận hành, kiểm chứng. Đến cuối tháng 9-2026, hệ thống IOC Thành ủy đã cấu hình 84 chỉ số, cấp 28.000 tài khoản tại 134 cơ quan, đơn vị; tổ chức tập huấn cho 126 xã, phường. Hệ thống đã từng bước triển khai Dashboard, chỉ tiêu, GIS, cảnh báo; kết nối, khai thác một số nguồn dữ liệu; quản lý tài khoản, phân quyền và hỗ trợ người dùng.

IOC được xác định đóng vai trò là "bộ não số" của Thủ đô, nơi tích hợp đồng bộ các nhóm dữ liệu trọng yếu, gồm y tế, giáo dục, tài chính, đất đai, quy hoạch, giao thông và môi trường.

Việc chuẩn hóa bộ chỉ số phục vụ chỉ đạo, điều hành trên môi trường điện tử cùng các kịch bản xử lý cảnh báo, sự kiện liên ngành giúp lãnh đạo thành phố theo dõi, phân tích và ra quyết định dựa trên dữ liệu thời gian thực (real-time), xử lý nhanh chóng các vấn đề từ cơ sở.

Robotaxi là một trong 4 mẫu xe được thử nghiệm sandbox. Ảnh: Tuấn Phạm

Thứ hai, thành phố tiếp tục hoàn thiện thể chế và mở rộng không gian đổi mới sáng tạo, thử nghiệm công nghệ mới. Tận dụng các cơ chế đặc thù, Hà Nội đang tích cực nghiên cứu và áp dụng các cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với các mô hình kinh tế mới, công nghệ tiên tiến, như trí tuệ nhân tạo tạo sinh (Generative AI), hạ tầng dữ liệu lớn, xe tự hành và kinh tế tuần hoàn số tại các khu công nghệ cao và khu đô thị thông minh.

Thành phố đã cho phép thí điểm sandbox với hai dự án xe tự hành và đất hiếm, cho thấy quyết tâm tạo môi trường pháp lý thuận lợi để thu hút các tập đoàn công nghệ lớn, các quỹ đầu tư mạo hiểm và cộng đồng khởi nghiệp sáng tạo đến nghiên cứu, chuyển giao công nghệ trước khi thương mại hóa rộng rãi.

Thứ ba, phát triển hạ tầng số đi trước một bước và siết chặt an toàn thông tin mạng. Thành phố khuyến khích doanh nghiệp viễn thông đầu tư phủ sóng mạng băng rộng tốc độ cao,chuẩn bị các điều kiện để chuyển dịch hạ tầng viễn thông truyền thống sang hạ tầng số thông minh.

Bên cạnh đó, thành phố chú trọng an toàn thông tin mạng, phòng, chống tấn công mã độc và bảo vệ dữ liệu cá nhân theo mô hình bốn lớp, bảo đảm sự thông suốt, tin cậy cho hệ thống chính quyền điện tử.

Thứ tư, phát triển nguồn nhân lực số và thu hẹp khoảng cách số toàn dân. Xác định người dân là chủ thể của chuyển đổi số, do đó, thành phố đang đẩy mạnh các chiến dịch tập huấn kỹ năng số cộng đồng, phổ biến kiến thức về thương mại điện tử, an toàn thông tin đến từng tổ chuyển đổi số cộng đồng tại các khu dân cư, đặc biệt chú trọng đến khu vực ngoại thành và các làng nghề truyền thống.

Thông qua những bước đi bài bản, thực chấ, Hà Nội đang khẳng định vai trò tiên phong, đưa công nghệ thấm sâu vào đời sống để mang lại cuộc sống ngày càng phồn vinh, hạnh phúc cho mỗi người dân Thủ đô.