Dấu ấn hợp tác khoa học - công nghệ Việt Nam - Hàn Quốc

Diễn đàn diễn ra ngay sau chuyến thăm cấp nhà nước thành công rực rỡ của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung, tạo nên một sức lan tỏa mạnh mẽ cho tinh thần hợp tác KHCN Việt - Hàn. Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đang đứng trước ngưỡng cửa của những cuộc đại tu công nghệ; sự gắn kết giữa một cường quốc công nghiệp số như Hàn Quốc và một trung tâm đổi mới sáng tạo đang lên như Việt Nam; không chỉ là sự bù đắp về nguồn lực, mà còn là sự hòa quyện về khát vọng vươn tầm quốc tế.

Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân (phải) và Chủ tịch KOICA Chang Won Sam trao Biên bản thảo luận về Dự án VKIST.

Với sự hiện diện của các nhà lãnh đạo hàng đầu và hàng trăm doanh nghiệp, diễn đàn đã chứng minh rằng công nghệ chính là sợi dây liên kết bền chặt nhất để đưa hai dân tộc đi tới tương lai thịnh vượng.

Kiềng ba chân trong hợp tác KHCN Việt - Hàn

Trước khi diễn đàn chính thức khai mạc, một nền tảng pháp lý và kỹ thuật vững chắc đã được xây dựng thông qua các hoạt động ký kết mang tính bản lề. Các chuyên gia đánh giá đây là mô hình "kiềng ba chân" chiến lược, bao gồm: Hợp tác số, Đổi mới sáng tạo và Sở hữu trí tuệ. Việc ký kết Bản ghi nhớ về hợp tác số giữa Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Việt Nam và Bộ Khoa học & CNTT Hàn Quốc đã chính thức mở ra các "hành lang xanh" cho dòng chảy tri thức.

Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân ( bìa phải) và Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ KH&CN thông tin Hàn Quốc Bae Kyung Hoon (bìa trái) trao Bản ghi nhớ về hợp tác số

Trọng tâm của sự hợp tác này là việc hình thành các nhóm nghiên cứu chung về trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (Big Data). Đặc biệt, thỏa thuận về sở hữu trí tuệ (SHTT) ký ngày 21.4.2026 đã mang lại một bước ngoặt chưa từng có: chuyển từ việc bảo hộ quyền đơn thuần sang "tài chính hóa" tài sản trí tuệ.

Điều này có nghĩa là các bằng sáng chế của kỹ sư Việt Nam giờ đây có thể được định giá và sử dụng làm tài sản thế chấp hoặc góp vốn trong các dự án liên doanh quốc tế, với sự hỗ trợ kết nối từ hệ thống dữ liệu hiện đại của Hàn Quốc. Chính những nền móng này đã biến các cam kết chính trị từ chuyến thăm của Tổng thống Lee Jae Myung thành những công cụ thực thi đầy quyền năng cho cộng đồng khoa học và doanh nghiệp.

VKIST và sứ mệnh chinh phục các công nghệ lõi

Điểm nhấn xuyên suốt và cũng là biểu tượng sống động nhất của mối quan hệ song phương chính là sự phát triển của Viện VKIST. Trong khuôn khổ diễn đàn, lễ ký kết triển khai giai đoạn tiếp theo của dự án VKIST đã diễn ra với khoản viện trợ không hoàn lại lên đến 30 triệu USD từ Chính phủ Hàn Quốc thông qua KOICA. Đây không chỉ là một con số về tài chính, mà là lời khẳng định cho một cam kết dài hạn đến năm 2033. VKIST được định vị sẽ trở thành "trái tim" kết nối mạng lưới các viện nghiên cứu và trường đại học trên toàn lãnh thổ Việt Nam.

Dự án VKIST tại Việt Nam

Giai đoạn mới này tập trung sâu vào việc kiện toàn bộ máy quản trị theo tiêu chuẩn của Viện KIST (Hàn Quốc), nơi vốn nổi tiếng với mô hình biến khoa học thành tiền tệ. Sự đầu tư lần này ưu tiên cho các lĩnh vực then chốt như thiết kế chip bán dẫn, y sinh và năng lượng sạch. Đặc biệt, sự ra đời của Liên minh Chip AI giữa công ty SAIGONTEL, GGroup (Việt Nam) với đối tác KTNF và FuriosaAI (Hàn Quốc) đã gây tiếng vang lớn.

Mục tiêu của liên minh là nghiên cứu và sản xuất các thế hệ chip AI nội địa đầu tiên tại Việt Nam, giúp giảm sự phụ thuộc vào chuỗi cung ứng bên ngoài và đưa thương hiệu Việt tham gia sâu hơn vào hệ sinh thái bán dẫn toàn cầu. Bên cạnh đó, các thỏa thuận về công nghệ vũ trụ và tính toán lượng tử cũng đã mở ra cơ hội để Việt Nam tiếp cận với những hạ tầng nghiên cứu hàng đầu thế giới, từ việc vận hành vệ tinh quan sát trái đất đến xử lý các bài toán dữ liệu phức tạp.

Khát vọng về một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo thực chất

Diễn đàn không chỉ dừng lại ở các phòng thảo luận mà còn là một ngày hội của thực tiễn. Không gian triển lãm công nghệ tại sự kiện đã thu hút sự chú ý của hàng nghìn lượt khách với các sản phẩm ứng dụng từ các tập đoàn hàng đầu như Hyundai Aluminum Vina, Topes hay Tập đoàn Sơn Hà. Đây là minh chứng rõ nhất cho việc kết quả nghiên cứu không bị bỏ lại trong ngăn kéo mà đã đi thẳng vào dây chuyền sản xuất.

Tổng cộng đã có 73 thỏa thuận hợp tác (MOU) được trao tay giữa các tổ chức và doanh nghiệp hai nước, một con số kỷ lục cho thấy niềm tin mãnh liệt của giới đầu tư Hàn Quốc vào năng lực sáng tạo của Việt Nam.

Phát biểu tại buổi lễ, Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân và Phó Thủ tướng Hàn Quốc Bae Kyung Hoon đều nhấn mạnh một thông điệp chung: Khoa học công nghệ là ngôn ngữ ngắn nhất để xóa tan mọi rào cản. Chuyến thăm của lãnh đạo cấp cao Hàn Quốc đã truyền cảm hứng và thổi một luồng sinh khí mới vào các dự án hợp tác.

Việt Nam hiện không còn là nơi gia công giá rẻ mà đang vươn lên thành một đối tác R&D (Nghiên cứu và Phát triển) tiềm năng của các tập đoàn đa quốc gia. Sự cộng hưởng giữa kinh nghiệm, nguồn vốn của Hàn Quốc và sự năng động, khát khao của nguồn nhân lực trẻ Việt Nam đang tạo nên một động cơ tăng trưởng kép, hứa hẹn mang lại sự thịnh vượng không chỉ cho hai nước mà còn đóng góp vào sự ổn định của chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu.

Nhìn lại hành trình từ những bản ký kết đầu tiên đến những dự án chip AI thực tế, có thể khẳng định rằng dấu ấn của sự liên kết này sẽ còn in đậm trong nhiều thập kỷ tới. Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đã thực sự trở thành linh hồn của quan hệ đối tác chiến lược toàn diện, biến những giấc mơ về một "con rồng" công nghệ mới tại Đông Nam Á trở nên gần gũi hơn bao giờ hết. Với những gì đã đạt được tại diễn đàn năm 2026, Việt Nam và Hàn Quốc đang cùng nhau viết nên một chương sử mới – nơi tri thức là ánh sáng dẫn đường và sự hợp tác là chìa khóa mở ra vinh quang.