Dấu ấn lực lượng 'mũ nồi xanh' Việt Nam trên vùng đất Bentiu

Mang theo cờ Tổ quốc từ quê hương đến Bentiu, Nam Sudan, những người lính Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 7 Việt Nam đang kể câu chuyện về Việt Nam bằng chính việc thực hiện nhiệm vụ, qua năng lực của người thầy thuốc quân y, tính kỷ luật và tinh thần trách nhiệm, cùng sự chân thành trong mỗi việc làm dành cho cộng đồng.

Bentiu, thủ phủ bang Unity ở phía bắc Nam Sudan, là một trong những địa bàn khắc nghiệt và có nhiều vấn đề phức tạp. Mùa mưa, nước lũ biến cả vùng thành đồng bằng ngập lụt, đầm lầy chia cắt giao thông. Mùa khô, cái nóng xấp xỉ 40°C kéo theo những trận bão bụi dai dẳng. Hàng chục nghìn dân thường phải sống trong khu tập trung dành cho người phải di dời trong nước do xung đột với điều kiện vệ sinh thiếu thốn, dịch tả, sốt rét và nguy cơ Ebola luôn rình rập. Điều kiện tự nhiên khắc nghiệt cùng với các vấn đề như: xung đột sắc tộc, dịch bệnh, khủng hoảng nhân đạo,... đã khiến Bentiu là một trong những địa bàn đáng quan tâm đối với Phái bộ Gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ở Nam Sudan.

Trong bối cảnh đó, Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 7 Việt Nam vừa duy trì đầy đủ năng lực của một cơ sở y tế dã chiến cấp 2 theo tiêu chuẩn của Liên hợp quốc, sẵn sàng bảo đảm y tế cho lực lượng gìn giữ hòa bình trong các tình huống thường xuyên và đột xuất, vừa chủ động ứng phó nguy cơ dịch bệnh, phối hợp chuyên môn và tích cực hỗ trợ cộng đồng sở tại.

Các thành viên Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 7 Việt Nam trong buổi nhận huy chương vì sự nghiệp gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc. (Ảnh: TIẾN PHÚC)

Trong gần một năm thực hiện nhiệm vụ, dù Phái bộ có sự luân chuyển, cắt giảm quân số tại địa bàn, tính từ tháng 9/2025 đến cuối tháng 7/2026, Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 7 Việt Nam đã tiếp nhận 1.913 lượt bệnh nhân ngoại trú, điều trị nội trú 40 trường hợp và thực hiện 29 ca phẫu thuật. Bốn bệnh nhân phức tạp được cấp cứu, xử trí ban đầu và chuyển tuyến an toàn. Bệnh viện thực hiện 1.681 lượt vật lý trị liệu cho 444 bệnh nhân và 455 lượt điều trị nha khoa cho 196 bệnh nhân.

Trong điều kiện của một bệnh viện dã chiến cấp 2 không được biên chế các phương tiện chẩn đoán chuyên sâu như CT, MRI, năng lực chuyên môn và kinh nghiệm lâm sàng của người thầy thuốc càng có ý nghĩa quyết định. Ngay trong tuần đầu tiếp nhận nhiệm vụ, các bác sĩ Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 7 Việt Nam đã chẩn đoán và phẫu thuật cấp cứu thành công một trường hợp viêm ruột thừa cấp của quân nhân Ghana.

Trung tá, Tiến sĩ, Bác sĩ Trần Đức Tài, Giám đốc Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 7 thăm hỏi bệnh nhân điều trị tại Bệnh viện. (Ảnh: TIẾN PHÚC)

Những tháng sau đó, bệnh viện tiếp tục xử trí nhiều ca bệnh phức tạp. Với một sĩ quan Mông Cổ bị đứt hoàn toàn gân Achilles, trên cơ sở đánh giá năng lực chuyên môn và điều kiện trang thiết bị của Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 7 Việt Nam, Cơ quan Y tế Phái bộ đã phê duyệt mở rộng phạm vi cứu chữa, cho phép thực hiện phẫu thuật ngay tại Bentiu. Ê-kíp quân y Việt Nam nối gân thành công bằng kỹ thuật Krackow cải biên và tiếp tục theo dõi, phục hồi chức năng cho bệnh nhân. Kết quả điều trị sau đó nhận được thư cảm ơn của Tiểu đoàn Bộ binh cơ giới Mông Cổ tại Phái bộ Gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, ghi nhận sự tận tụy, tính chuyên nghiệp và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ quân y Việt Nam.

Ngoài hoạt động khám và điều trị, Đội Cấp cứu đường không (AMET) thường xuyên duy trì khả năng vận chuyển những bệnh nhân cần điều trị ở tuyến cao hơn và bảo đảm y tế cho các nhiệm vụ ngoài thực địa. Khoa Nội-Truyền nhiễm chủ động xây dựng phương án ứng phó với nguy cơ dịch bệnh. Bệnh viện tổ chức huấn luyện nội bộ, nghiên cứu đặc điểm dịch tễ địa bàn, phối hợp với các đơn vị quốc tế diễn tập xử trí tình huống nhiều thương vong, xây dựng và thực hành phương án ứng phó với Ebola.

Hoạt động trao đổi chuyên môn của các bác sĩ Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 7 Việt Nam với các bác sĩ Bệnh viện đa khoa Bentiu.

Trong nhiệm kỳ, Bệnh viện còn tổ chức 10 tọa đàm chuyên môn với các cơ sở y tế cấp 1 của những đơn vị đóng quân trên địa bàn; tổ chức huấn luyện sơ cấp cứu, hồi sinh tim phổi cho sĩ quan, quan sát viên quân sự, cảnh sát Liên hợp quốc và những lực lượng thường xuyên thực hiện nhiệm vụ ngoài thực địa.

Năng lực chuyên môn được khẳng định bằng kết quả thực tiễn, nhưng trong môi trường gìn giữ hòa bình đa quốc gia, uy tín còn phải được kiểm chứng bằng những tiêu chuẩn chung. Trong nhiệm kỳ, Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 7 trải qua 3 đợt kiểm tra trang thiết bị thuộc sở hữu quốc gia (COE), 2 đợt đánh giá năng lực sẵn sàng hoạt động (ORA), cùng nhiều cuộc kiểm tra về vũ khí trang bị, vệ sinh an toàn thực phẩm và môi trường; kết quả được Liên hợp quốc đánh giá tốt, nhiều tiêu chí đạt mức xuất sắc.

Tại đợt đánh giá năng lực sẵn sàng hoạt động (ORA) tháng 7/2026, đoàn kiểm tra ghi nhận tính chuyên nghiệp, kỷ luật, khả năng phối hợp và việc duy trì các tiêu chuẩn chăm sóc y tế của Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 7. Trung tá Nurjahan Akter, Phó Trưởng Cơ quan Quân y Phái bộ, đánh giá cao sự chủ động của Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 7 trước nguy cơ dịch Ebola, đặc biệt là việc bố trí khu cách ly biệt lập ngay từ lối vào nhằm hạn chế nguy cơ lây nhiễm chéo khi xuất hiện trường hợp nghi ngờ.

Thiếu tướng Junhui Wu - Tư lệnh Lực lượng quân sự Phái bộ Gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ở Nam Sudan trao Huy chương Gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc tặng cán bộ, nhân viên Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 7. (Ảnh: TÙNG LONG)

Bên cạnh nhiệm vụ duy trì năng lực của một bệnh viện dã chiến cấp 2, Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 7 còn có trách nhiệm đồng hành, kiểm tra và hỗ trợ hoạt động của các cơ sở y tế cấp 1 thuộc những đơn vị đóng quân trên địa bàn. Ngoài bảo đảm năng lực hoạt động, vệ sinh phòng dịch của từng cơ sở, hoạt động này còn góp phần duy trì sự kết nối đồng bộ, hiệu quả giữa các tuyến trong hệ thống y tế Phái bộ, để khi có tình huống xảy ra, người bệnh có thể được tiếp nhận, xử trí và chuyển tuyến kịp thời.

Niềm tin dành cho Bệnh viện còn được thể hiện ở những trách nhiệm vượt ra ngoài lĩnh vực quân y. Lần đầu tiên trong các thê đội Bệnh viện dã chiến cấp 2 Việt Nam tại Phái bộ Gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ở Nam Sudan, Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 7 được Phái bộ giao giám sát việc tuân thủ các quy định về phòng, chống bóc lột và lạm dụng tình dục (SEA), trong đó Giám đốc bệnh viện được phân công làm Chủ tịch Hội đồng. Đây là lĩnh vực gắn trực tiếp với kỷ luật, đạo đức, chuẩn mực ứng xử và trách nhiệm bảo vệ những cộng đồng dễ bị tổn thương của lực lượng gìn giữ hòa bình.

Bệnh viện dã chiến Việt Nam tổ chức thăm khám, chữa bệnh cho người dân địa phương. (Ảnh: TIẾN PHÚC)

Sự ghi nhận ấy còn được thể hiện qua những đánh giá trực tiếp từ các cấp chỉ huy và cơ quan chuyên môn của Phái bộ. Trong thư gửi Chỉ huy và toàn thể cán bộ, nhân viên bệnh viện sau chuyến thăm đơn vị, Thiếu tướng Junhui WU, Tư lệnh lực lượng quân sự Phái bộ ghi nhận trong điều kiện khí hậu khắc nghiệt, bảo đảm hậu cần khó khăn và môi trường nhiệm vụ phức tạp, Bệnh viện dã chiến Việt Nam vẫn thực hiện hiệu quả nhiệm vụ bảo đảm quân y, cung cấp dịch vụ chăm sóc y tế nhân đạo tin cậy, bảo vệ sức khỏe lực lượng gìn giữ hòa bình và người dân địa phương, góp phần hỗ trợ hoạt động của Phái bộ.

Qua nhiều nhiệm kỳ tại Bentiu, những hoạt động hướng về cộng đồng đã trở thành một phần bền bỉ trong hành trình của các thế hệ Bệnh viện dã chiến cấp 2 Việt Nam. Tiếp nối hành trình ấy, trong gần một năm thực hiện nhiệm vụ, Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 7 đã triển khai 14 hoạt động hợp tác quân-dân, từ khám bệnh, hỗ trợ y tế, trường học đến các chương trình dành cho phụ nữ, trẻ em và những cộng đồng còn nhiều khó khăn.

Tại Bệnh viện đa khoa Bentiu, nơi tiếp nhận phần lớn bệnh nhân địa phương và thường xuyên quá tải, sự đồng hành của Bệnh viện dã chiến Việt Nam không dừng ở trao tặng trang thiết bị, vật tư y tế hay hỗ trợ sửa chữa cơ sở vật chất. Các bác sĩ quân y Việt Nam cùng kiểm tra cách vận hành trang thiết bị, điều kiện bảo quản thuốc, chia sẻ kiến thức, kỹ thuật chuyên môn và duy trì kết nối giữa đội ngũ bác sĩ hai bên. Qua đó, những nguồn lực sẵn có được sử dụng hiệu quả hơn, năng lực y tế tại chỗ từng bước được củng cố.

Cán bộ, nhân viên Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 7 hướng dẫn người dân đan giỏ từ cây bồn bồn. (Ảnh: TIẾN PHÚC)

Tinh thần ấy tiếp tục được mang đến Trường Tiểu học Sunshine, nơi có gần 500 học sinh trong khu tập trung dành cho người phải di dời trong nước. Trong điều kiện vệ sinh, nước sạch còn nhiều hạn chế, những người lính mũ nồi xanh Việt Nam đến từng lớp hướng dẫn các em rửa tay, giữ vệ sinh cá nhân, phòng tránh dịch tả, Ebola bằng những tấm poster trực quan được thiết kế từ chính hình ảnh của mình. Những chiến sĩ mũ nồi xanh Việt Nam còn tự đóng “Tủ thuốc học đường”, trang bị vật tư thiết yếu và hướng dẫn giáo viên đo thân nhiệt, xử trí vết thương, sơ cứu ban đầu. Thuốc trong tủ rồi sẽ có lúc được sử dụng hết, nhưng kiến thức phòng bệnh của một đứa trẻ, kỹ năng sơ cứu của một người thầy có thể ở lại lâu hơn.

Từ loài cây bản địa mọc nhiều trên những vùng ngập nước quanh Bentiu, vốn chủ yếu được người dân dùng để dựng lều, đun nấu, cán bộ, nhân viên Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 7 thử nghiệm tạo ra giỏ, mũ và nhiều vật dụng hữu ích. Điều họ muốn chia sẻ không phải những sản phẩm làm sẵn, mà là cách để chính người dân có thể làm ra chúng. Nguyên liệu là của Bentiu, đôi tay là của người dân nơi đây, người Việt Nam góp thêm một kinh nghiệm, một kỹ năng và một cách nhìn khác về nguồn tài nguyên vốn có.

Lực lượng mũ nồi xanh Việt Nam nhận được sự yêu mến từ người dân địa phương. (Ảnh: TIẾN PHÚC)

Chuẩn tướng Zewdu Endris Yimer - Tư lệnh Chỉ huy trưởng Phân khu Unity (Phái bộ Gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ở Nam Sudan) từng chia sẻ: "Những người lính mũ nồi xanh Việt Nam đến Nam Sudan 'không mang đến xung đột, mà mang đến sự chữa lành'. Ở Bentiu, sự 'chữa lành' ấy không chỉ hiện diện trong những ca bệnh được điều trị, mà còn trong những kiến thức, kỹ năng được chia sẻ và những mối quan hệ được bồi đắp với cộng đồng sở tại".

Ở một Phái bộ đa quốc gia như Phái bộ Gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ở Nam Sudan, mỗi quân nhân cũng góp phần tạo nên hình ảnh về đất nước mình. Với Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 7, năng lực của những người thầy thuốc quân y cùng tính kỷ luật, trách nhiệm được rèn giũa trong quân đội và cách ứng xử với cộng đồng đã góp phần làm đẹp thêm hình ảnh Bộ đội Cụ Hồ trong đội hình “mũ nồi xanh” Liên hợp quốc.