Dấu ấn ngành Công Thương năm 2025: Kiến tạo thể chế, bứt phá tăng trưởng

Đột phá thể chế -“mở đường” cho vận hội mới

Một trong những dấu ấn đậm nét nhất của ngành Công Thương năm 2025 là vai trò tiên phong trong tham mưu, kiến tạo và hoàn thiện thể chế. Bộ Công Thương đã chủ động tháo gỡ nhiều điểm nghẽn pháp lý tồn tại kéo dài, tham mưu để Trung ương, Quốc hội ban hành các chủ trương, chính sách có tính chiến lược, tạo động lực dài hạn cho phát triển.

Nổi bật là Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 khẳng định tầm nhìn dài hạn trong phát triển năng lượng bền vững, an toàn và tự chủ. Đặc biệt, Nghị quyết số 189/2025/QH15 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù cho Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận đã mở ra chương mới cho việc phát triển nguồn năng lượng sạch, ổn định, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng nhanh của nền kinh tế trong trung và dài hạn.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cùng các đại biểu dự Lễ khánh thành Nhà máy Điện khí LNG Nhơn Trạch 3 và 4- nhà máy điện LNG đầu tiên của Việt Nam.

Cùng với đó, Kết luận số 207-KL/TW về việc tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 30-CT/TW ngày 22-1-2019 của Ban Bí thư khóa XII “về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và trách nhiệm quản lý của Nhà nước trong công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng” và các định hướng đàm phán thuế đối ứng cân bằng với Hoa Kỳ đã góp phần củng cố niềm tin cho cộng đồng doanh nghiệp, nâng cao vị thế hàng hóa Việt Nam trong tiến trình hội nhập sâu rộng.

Năm 2025 cũng ghi nhận kết quả nổi bật trong công tác xây dựng pháp luật khi ngành Công Thương hoàn thành 100% chương trình công tác của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và kế hoạch xây dựng văn bản quy phạm pháp luật; trình Chính phủ 3 luật, 21 dự thảo nghị định, trong đó 16 nghị định, 3 quyết định, 49 thông tư đã ban hành.

Bộ Công Thương đã chủ trì rà soát, nghiên cứu và xây dựng, trình Chính phủ để trình Quốc hội thông qua Luật Hóa chất năm 2025; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; Luật Thương mại điện tử; các Nghị định về kiểm soát thương mại chiến lược; phân định thẩm quyền quản lý giữa chính quyền địa phương hai cấp; phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực công nghiệp và thương mại; Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 45/2012/NĐ-CP về khuyến công...

Đánh giá của các doanh nghiệp cho thấy, đây là năm ngành Công Thương khẳng định rõ quyết tâm chính trị và vai trò “kiến tạo phát triển” bằng thể chế, mở đường cho tăng trưởng nhanh và bền vững trong dài hạn; khắc phục căn bản nhiều điểm nghẽn thể chế kéo dài.

Nhiều kỷ lục được thiết lập

Trên nền tảng thể chế thông thoáng và chính sách hỗ trợ kịp thời, hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam năm 2025 tiếp tục bứt phá mạnh mẽ. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu ước đạt 920 tỷ USD, bất chấp kinh tế toàn cầu biến động và khó khăn do chính sách thuế quan mới của Hoa Kỳ. Đây là mức cao nhất từ trước tới nay, trong đó xuất khẩu ước đạt 470 tỷ USD. Nhờ đó, Việt Nam đã chính thức vươn lên nhóm 15 quốc gia có quy mô thương mại lớn nhất thế giới và xếp thứ 2 ASEAN. Cán cân thương mại tiếp tục ghi nhận xuất siêu năm thứ 10 liên tiếp (từ năm 2016) với mức thặng dư khá cao (năm 2025 ước xuất siêu đạt 22 tỷ USD).

Trong khi đó, thương mại điện tử Việt Nam năm 2025 tiếp tục thăng hoa, khẳng định vai trò trụ cột của kinh tế số. Quy mô thị trường ước tính vượt 31 tỷ USD, tăng gấp hơn 2 lần so với năm 2020; chiếm khoảng 10% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng cả nước, 2/3 kinh tế số. Việt Nam tiếp tục nằm trong nhóm 10 quốc gia tăng trưởng thương mại điện tử nhanh nhất thế giới, với tốc độ trung bình 20–25%/năm bất chấp đại dịch và biến động kinh tế.

Người dân xã Phượng Dực, TP Hà Nội livetsream bán hàng qua các nền tảng xã hội.

Thương mại điện tử đã trở thành kênh phân phối chủ lực với hơn 60 triệu người tiêu dùng Việt Nam mua sắm trực tuyến, gấp đôi so với năm 2020. Mức chi tiêu thương mại điện tử bình quân đầu người năm 2025 đạt 400 USD/người/năm. Nhiều mô hình kinh doanh số bùng nổ: Mua sắm qua di động chiếm tới 73% giao dịch; mua sắm qua mạng xã hội và livestream trở thành xu hướng phổ biến.

Năm 2025 được xem là năm bản lề khi Việt Nam định vị lại vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu. Sự phục hồi và bứt phá mạnh mẽ của lĩnh vực công nghiệp, đặc biệt là ngành chế biến, chế tạo đã giúp giá trị tăng thêm ngành công nghiệp tăng 9,5% so với cùng kỳ, chế biến chế tạo 10,6% là con số cao nhất trong nhiều năm qua, vượt xa mức tăng chỉ gần 5%/năm ở đầu nhiệm kỳ (cùng kỳ năm 2024 tăng 8,3%). Sự trỗi dậy của ngành công nghiệp thể hiện qua những con số ấn tượng: GDP công nghiệp năm 2025 đạt khoảng 200 tỷ USD, tăng mạnh so với 136 tỷ USD năm 2020. Chỉ tính riêng ngành điện tử-lĩnh vực từng không đáng kể vào năm 2010 nay đã trở thành ngành xuất khẩu lớn nhất Việt Nam (gần 100 tỷ USD), biến Việt Nam thành mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu.

Cùng với phục hồi sản xuất và thương mại, công tác hội nhập kinh tế quốc tế của ngành Công Thương giai đoạn 2021 - 2025 có bước đổi mới toàn diện. Việt Nam đã ký mới 4 hiệp định thương mại tự do, nâng tổng số FTA lên 17 hiệp định với 65 quốc gia và vùng lãnh thổ. Các hiệp định này tạo nền tảng pháp lý quan trọng để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trọng tâm là tiếp tục hoàn thiện thể chế, triển khai hiệu quả các luật, nghị quyết mới

Nhìn tổng thể thành tựu của ngành Công Thương năm 2025, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính khẳng định, trong thành tựu chung của đất nước có sự đóng góp quan trọng của ngành Công Thương. Thủ tướng khái quát thành tựu này của ngành gồm: Công nghiệp tăng trưởng có chiều sâu; thương mại được mở rộng và nâng cao; thị trường đa dạng và bền vững; nội bộ đoàn kết, thống nhất cao; tổ chức cán bộ tinh - gọn - mạnh.

Thủ tướng nhấn mạnh phương châm “Sản xuất là việc làm, giao thương mở lối, thịnh vượng mở đường, hàng hóa lưu thông, cộng đồng sung túc”, vì vậy toàn ngành Công Thương sẽ tạo sức bật mạnh mẽ, đóng góp quan trọng vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số của đất nước và hiện thực hóa khát vọng xây dựng đất nước phát triển giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước tiến lên chủ nghĩa xã hội.

Người dân mua sắm hàng hóa tại siêu thị ở Hà Nội.

Kết quả của ngành Công Thương năm 2025 không chỉ được đo bằng các chỉ tiêu tăng trưởng hay kỷ lục kim ngạch, mà quan trọng hơn là sự thay đổi căn bản về tư duy quản lý và phương thức điều hành. Việc lấy thể chế làm “đường băng”, lấy doanh nghiệp và người dân làm trung tâm phục vụ đã giúp ngành Công Thương chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cần thiết để nền kinh tế Việt Nam cất cánh.

Với những nền tảng đã được tạo lập trong năm 2025, ngành Công Thương đang sẵn sàng đồng hành cùng cả nước bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, khẳng định vị thế Việt Nam là quốc gia công nghiệp hiện đại, tự chủ và phát triển bền vững. Bước sang năm 2026, năm đầu thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV và Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030, ngành Công Thương xác định quyết tâm cao ngay từ đầu năm. Trọng tâm là tiếp tục hoàn thiện thể chế, triển khai hiệu quả các luật, nghị quyết mới; đẩy mạnh phát triển sản xuất công nghiệp với mục tiêu chỉ số sản xuất công nghiệp tăng trên 10%; thúc đẩy xuất khẩu, tận dụng hiệu quả các FTA, đa dạng hóa thị trường và mặt hàng; phát triển mạnh thị trường trong nước, gắn với chuyển đổi số và thương mại điện tử.