Dấu ấn Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV

Không chỉ là dịp giới thiệu những giá trị truyền thống, Ngày hội còn tạo cơ hội để các địa phương giao lưu, học hỏi kinh nghiệm, góp phần gìn giữ và phát huy di sản văn hóa trong đời sống hôm nay.

Biểu diễn múa khèn Mông tại Ngày hội.

Hội tụ những sắc màu văn hóa

Diễn ra từ ngày 9 đến 11-10 tại tỉnh Điện Biên, Ngày hội có gần 800 nghệ nhân, diễn viên, vận động viên đến từ 11 tỉnh, trong đó có Thái Nguyên. Nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao và du lịch được tổ chức, mang đến cho người dân, du khách cơ hội tìm hiểu đời sống văn hóa của đồng bào Mông ở các địa phương.

Nổi bật trong các hoạt động là trình diễn nghệ thuật khèn Mông. Tiếng khèn khi trầm lắng, khi rộn ràng hòa cùng những điệu múa uyển chuyển, thể hiện sự khéo léo và quá trình luyện tập công phu của người biểu diễn.

Với đồng bào Mông, cây khèn không chỉ là nhạc cụ mà còn gắn bó với đời sống tinh thần, phong tục và sinh hoạt cộng đồng. Việc truyền dạy khèn cho thế hệ trẻ vì thế cũng là cách gìn giữ nét văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ.

Nói về việc gìn giữ nghệ thuật khèn Mông, ông Lý Hồng Quân, thành viên Câu lạc bộ Khèn Mông Cao Minh, tỉnh Thái Nguyên, cho biết: Cây khèn gắn bó mật thiết với đời sống văn hóa của người Mông. Để thổi khèn hay, múa khèn đẹp, người chơi phải luyện tập rất công phu. Vì vậy, chúng tôi luôn chú trọng truyền dạy cho thế hệ trẻ để các cháu hiểu, yêu và tiếp nối nét văn hóa truyền thống của dân tộc mình.

Cùng với tiếng khèn, những bộ trang phục truyền thống với màu sắc, hoa văn đặc trưng cũng thu hút sự quan tâm của người xem. Mỗi họa tiết, đường thêu thể hiện sự khéo léo và nét riêng trong văn hóa của đồng bào Mông.

Tại các gian trưng bày, những nghề thủ công truyền thống được giới thiệu trực tiếp đến công chúng. Nghề chế tác khèn đòi hỏi sự tỉ mỉ trong lựa chọn nguyên liệu, tạo hình và lắp ghép.

Trong khi đó, nghề dệt lanh trải qua nhiều công đoạn, từ xử lý sợi đến se sợi, dệt vải, cần sự kiên trì và kinh nghiệm của người thợ.

Nghệ nhân vẽ hoa văn lên vải lanh bằng sáp ong.

Đáng chú ý, kỹ thuật vẽ sáp ong trên vải lanh được các nghệ nhân trình diễn ngay tại Ngày hội. Từng đường nét bằng sáp ong nóng được thực hiện cẩn thận, tạo nên những hoa văn đặc trưng trên vải. Qua đó, người xem có dịp hiểu thêm về sự khéo léo của người phụ nữ Mông và những tri thức dân gian được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Với bà Vàng Thị Ví, người dân xã Nà Tấu, tỉnh Điện Biên, việc giới thiệu nghề vẽ sáp ong tại ngày hội cũng là cách quảng bá nghề truyền thống của dân tộc mình. Bà chia sẻ: Vẽ sáp ong là nghề truyền thống được ông cha truyền lại, nên chúng tôi luôn cố gắng gìn giữ và phát huy. Chúng tôi mang đến ngày hội để giới thiệu nghề vẽ sáp ong trên vải lanh, giúp du khách hiểu hơn về nét đẹp văn hóa và sự khéo léo của người Mông.

Không gian Ngày hội còn có các món ăn truyền thống như mèn mén, thắng cố cùng nhiều sản vật vùng cao. Hoạt động giới thiệu, quảng bá ẩm thực góp phần giúp người dân, du khách hiểu thêm về tập quán sinh hoạt và nét văn hóa gắn với đời sống thường ngày của đồng bào Mông.

Đoàn Thái Nguyên đạt nhiều thành tích tại Ngày hội

Bên cạnh các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, những cuộc tranh tài thể thao và trò chơi dân gian diễn ra sôi nổi. Các môn Bóng đá nữ 7 người, Kéo co, Đẩy gậy, Tù lu, Bắn nỏ, Ném pa pao không chỉ đòi hỏi sức khỏe, sự khéo léo mà còn thể hiện tinh thần đoàn kết, gắn bó trong cộng đồng.

Tham gia Ngày hội, đoàn Thái Nguyên giới thiệu những nét văn hóa tiêu biểu của đồng bào Mông tại địa phương, đồng thời tích cực giao lưu, tranh tài với các đoàn bạn.

Đại diện Ban Tổ chức trao giải cho các đoàn.

Kết thúc các nội dung, đoàn Thái Nguyên đạt 3 giải A, 1 giải B và 4 giải C ở lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật; giành 7 huy chương vàng, 10 huy chương bạc và 11 huy chương đồng ở lĩnh vực thể thao, xếp thứ Nhì toàn đoàn. Trong đó, môn Bắn nỏ đóng góp 4 Huy chương Vàng.

Là một trong những vận động viên tham gia thi đấu tại Ngày hội, anh Đào Văn Quân, đoàn Thái Nguyên, cho biết: Được đại diện cho tỉnh Thái Nguyên tham gia thi đấu, giao lưu với các đoàn tỉnh bạn, tôi cảm thấy rất vinh dự và tự hào. Qua Ngày hội, tôi học hỏi thêm kinh nghiệm từ các vận động viên ở nhiều địa phương, từ đó có thêm động lực để tiếp tục luyện tập, nâng cao kỹ thuật và đạt thành tích tốt hơn trong thời gian tới.

Ngày hội là dịp để các nghệ nhân giao lưu, học hỏi kinh nghiệm, đồng thời tìm hiểu thêm cách làm hay trong bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Mông.

Ông Lâm Ngọc Du, Giám đốc Trung tâm Văn hóa tỉnh Thái Nguyên, cho biết: Qua Ngày hội, chúng tôi có thêm kinh nghiệm trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Mông, từ tiếng khèn, trang phục đến chữ viết và những nét văn hóa đặc sắc khác.

Để bản sắc văn hóa tiếp tục được gìn giữ

Tiết mục biểu diễn của đoàn Thái Nguyên tại Ngày hội.

Thông qua các hoạt động trình diễn, giới thiệu và trải nghiệm, Ngày hội đưa những giá trị văn hóa truyền thống đến gần hơn với công chúng. Đây cũng là dịp để các nghệ nhân trực tiếp giới thiệu nghề truyền thống, chia sẻ kinh nghiệm, góp phần nâng cao ý thức gìn giữ di sản trong cộng đồng.

Việc giới thiệu trang phục, nghề thủ công, ẩm thực và sản vật địa phương còn góp phần quảng bá hình ảnh, tiềm năng du lịch của các tỉnh có đồng bào Mông sinh sống.

Khi các giá trị văn hóa được gắn với hoạt động du lịch, người dân có thêm cơ hội phát huy nghề truyền thống, tạo sinh kế và nâng cao thu nhập.

Đánh giá về ý nghĩa của Ngày hội, bà Nguyễn Thị Thanh Chuyên, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Điện Biên, cho rằng điểm nhấn là những giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào Mông được giới thiệu sinh động. Qua các hoạt động trình diễn, trải nghiệm, những nét văn hóa truyền thống được lan tỏa, góp phần nâng cao ý thức gìn giữ và phát huy bản sắc dân tộc

Từ tiếng khèn, trang phục truyền thống đến nghề dệt lanh, vẽ sáp ong và những món ăn đặc trưng, Ngày hội đã mang đến những hình ảnh gần gũi về đời sống văn hóa của đồng bào Mông.

Những hoạt động giao lưu, trải nghiệm cùng kết quả đạt được của các đoàn tiếp tục khẳng định ý nghĩa của việc bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, để những giá trị truyền thống được gìn giữ và tiếp nối qua các thế hệ.