Dấu ấn phương Đông trong phim hoạt hình Hollywood

Trong nhiều thập kỷ, hoạt hình Hollywood thường gắn liền với các câu chuyện phương Tây. Đó là một “lịch sử hướng Tây” quen thuộc, từng được cho là nơi dành riêng cho truyện cổ châu Âu và các nhân vật anh hùng kiểu Mỹ. Khi thị trường toàn cầu mở rộng, các nhà làm phim bắt đầu nhìn về châu Á để tìm kiếm những câu chuyện mới. Trong dòng chảy ấy, nhiều tác phẩm đã ra đời, minh chứng cho khả năng dung hòa Đông - Tây và mở ra hướng đi mới cho lĩnh vực phim hoạt hình quốc tế.

Nối lại một trào lưu ngắt quãng

Trên thực tế, xu hướng “tiến về phía Đông” của phim hoạt hình Hollywood đã manh nha từ khoảng 30 năm trước. Mulan (1998) là tác phẩm đầu tiên đặt trọng tâm vào một truyền thuyết dân gian Trung Quốc, đưa một nhân vật nữ anh hùng phương Đông lên màn ảnh rộng. Dù chưa đạt mức “siêu bom tấn” như The Lion King, doanh thu của Mulan vẫn ở mức cao, 304 triệu USD, gấp 3 lần chi phí sản xuất.

Có thể nói Mulan đã mở đường cho những câu chuyện “phi phương Tây” trở thành trung tâm của các phim hoạt hình lớn về sau. Tuy nhiên, thành công này vẫn chưa thể xua tan tâm lý thận trọng của các nhà làm phim. Doanh thu của Mulan chủ yếu đến từ Mỹ và nước châu Âu, châu Á vẫn còn là thị trường trên đà phát triển. Bên cạnh đó, phim cũng vấp phải ý kiến cho rằng Disney đã “Tây hóa” Hoa Mộc Lan, làm phai nhạt tính bản địa của nhân vật này.

Đến năm 2008, một tác phẩm cùng đề tài khác mới ra đời, đó là phần đầu tiên của Kung Fu Panda. Với tác phẩm này, DreamWorks không chỉ tiếp nối con đường dang dở của Disney mà còn biến Kung Fu Panda thành một cú hích mạnh mẽ. Khoảng trống 10 năm vô tình làm tăng sức bật của phim đến sau, biến Kung Fu Panda trở thành hiện tượng.

Nhân vật chính của phim là Po, từ một chú gấu trúc hậu đậu trở thành Thần Long Đại Hiệp, trải qua hành trình trưởng thành cùng 4 người bạn trong nhóm Ngũ Hiệp (hổ Tigress, khỉ Monkey, hạc Crane, rắn Viper, bọ ngựa Mantis), sư phụ Shifu và cha nuôi Ping. Từ đó đến nay, Kung Fu Panda đã đưa cơn sốt phim hoạt hình Hollywood “hướng Đông” quay trở lại.

Dù có thêm nhiều sản phẩm trình làng sau đó như Turning Red hay Raya and the Last Dragon, Avatar: The Last Airbender… nhưng vẫn chưa thể lay chuyển vị thế của series Kung Fu Panda. 4 phần phim về chú gấu trúc Po đạt tổng doanh thu gần 2,36 tỷ USD, dự kiến ra mắt tiếp phần 5 trong năm 2027.

Tương lai của phim hoạt hình Hollywood

Trong bối cảnh thế giới ngày càng đề cao tính công bằng và sự hiện diện đa văn hóa trong nghệ thuật, những tác phẩm như Kung Fu Panda được xem là hình mẫu cho tương lai phim hoạt hình Hollywood. Thành công vang dội của series này cho thấy các nhà làm phim đã tìm ra một “công thức chuẩn”.

Kung Fu Panda không chỉ gây ấn tượng bằng những pha hành động sống động, mà còn biến võ thuật Trung Hoa thành như một ngôn ngữ văn hóa. Các thế võ trong bối cảnh chùa chiền, núi non hùng vĩ đều gợi nhớ đến bản sắc phương Đông. Quan trọng hơn, những triết lý cốt lõi trong tư tưởng Á Đông như “vô tâm”, “khí”, “hòa”... cùng các giá trị tôn sư trọng đạo, lòng hiếu thảo... được DreamWorks lồng ghép vào quá trình trưởng thành của Po.

Khi được kể lại theo mô típ “hành trình anh hùng” kiểu Joseph Campbell, chúng trở thành những thông điệp dễ tiếp nhận, mang tính phổ quát hơn: “hãy tin vào bản thân”, “bạn có thể trở thành bất cứ ai”. Nhờ đó, Kung Fu Panda vừa có tính giải trí vừa mang chiều sâu, khiến khán giả thấy gần gũi và thuyết phục.

Bên cạnh đó, cũng phải nhắc đến sự tham gia ngày càng sâu rộng của các đạo diễn/biên kịch gốc Á. Sự đồng cảm và hiểu biết về văn hóa bản địa mang đến thay đổi sâu sắc cho các phim về sau, không còn là những câu chuyện phương Đông qua lăng kính phương Tây (như trường hợp Mulan), mà là những tác phẩm tự thuật, mang đậm bản sắc và có sức lan tỏa toàn cầu.

Tuyển tập 3 phần phim Kung Fu Panda hiện có trên FPT Play với chất lượng hình ảnh 4K và phụ đề đầy đủ.

Hà Phương/VOV.VN