Dấu ấn y học Việt Nam về điều trị ung thư

Hội nghị thế giới về ung thư phổi 2026 (IASLC World Conference on Lung Cancer - WCLC 2026) diễn ra từ ngày 12 – 15.9 tại Seoul, Hàn Quốc, quy tụ hơn 8.000 chuyên gia, bác sĩ và nhà nghiên cứu. Tại hội nghị, đoàn đại biểu Việt Nam đã chia sẻ những kinh nghiệm thực tiễn trong phòng, chống và chăm sóc người bệnh ung thư phổi.

PGS.TS.BS Phạm Cẩm Phương, Viện trưởng Viện Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai được mời trình bày báo cáo tại phiên toàn thể về Y tế toàn cầu và kinh tế y tế.

PGS.TS.BS Phạm Cẩm Phương, Viện trưởng Viện Y học hạt nhân và Ung bướu - Bệnh viện Bạch Mai tại Hội nghị Thế giới về Ung thư phổi 2026

Với chủ đề “Lung cancer care in Vietnam: From public health to palliative Care” (Chăm sóc ung thư phổi tại Việt Nam: Từ y tế công cộng đến chăm sóc giảm nhẹ), báo cáo của PGS.TS.BS Phạm Cẩm Phương tập trung phản ánh thực trạng, những tiến bộ trong chẩn đoán, điều trị và các vấn đề đặt ra trong chăm sóc người bệnh ung thư phổi tại Việt Nam.

Theo số liệu Globocan được đề cập trong báo cáo, mỗi năm Việt Nam ghi nhận hơn 23.000 ca ung thư phổi mới. Đáng chú ý, hơn 65% người bệnh được phát hiện ở giai đoạn IV. Phát hiện bệnh muộn là một trong những thách thức lớn, ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị và làm gia tăng gánh nặng chi phí đối với người bệnh và hệ thống y tế.

Từ thực tiễn này, báo cáo nhấn mạnh vai trò của phát hiện sớm và ứng dụng công nghệ trong sàng lọc ung thư phổi. Kỹ thuật chụp cắt lớp vi tính liều thấp (LDCT), kết hợp các phần mềm trí tuệ nhân tạo như BM Lung Software, được ứng dụng nhằm hỗ trợ phát hiện các tổn thương phổi ở giai đoạn sớm.

Trong chẩn đoán và đánh giá bệnh, các kỹ thuật hình ảnh hiện đại như PET/CT, SPECT/CT được kết hợp với các phương pháp xét nghiệm sinh học phân tử.

Các xét nghiệm đột biến gen EGFR, ALK, KRAS, giải trình tự gen thế hệ mới (NGS) và hóa mô miễn dịch PD-L1 cung cấp thêm thông tin về đặc điểm sinh học của khối u, làm cơ sở lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp cho từng người bệnh.

PGS.TS.BS Phạm Cẩm Phương và các đại biểu tại Hội nghị Quốc tế về Ung thư phổi 2026

Một trong những nội dung được báo cáo nhấn mạnh là mô hình hội chẩn đa chuyên khoa (MDT) trong điều trị ung thư phổi tại Bệnh viện Bạch Mai.

Theo PGS.TS.BS Phạm Cẩm Phương, các trường hợp bệnh phức tạp được hội chẩn với sự tham gia của nhiều chuyên khoa, gồm ung bướu, y học hạt nhân, phẫu thuật lồng ngực, chẩn đoán hình ảnh, giải phẫu bệnh, dược sĩ lâm sàng và điều dưỡng.

Thay vì để người bệnh được tiếp cận với từng phương pháp điều trị một cách riêng lẻ, hội chẩn đa chuyên khoa tạo ra một quy trình đánh giá tổng thể.

Các chuyên gia cùng xem xét đặc điểm khối u, giai đoạn bệnh, kết quả xét nghiệm, thể trạng và những yếu tố liên quan để thống nhất chiến lược điều trị. Cách tiếp cận đa chuyên khoa còn góp phần tăng khả năng lựa chọn chiến lược phù hợp với đặc điểm bệnh và tình trạng cụ thể của người bệnh.

Một trong những điểm được nhấn mạnh tại WCLC 2026 là điều trị ung thư không thể chỉ được đo bằng khả năng kiểm soát bệnh. Chất lượng sống của người bệnh cũng cần được đặt ở vị trí trung tâm trong toàn bộ hành trình điều trị.

Theo tinh thần Hướng dẫn Chăm sóc giảm nhẹ của Bộ Y tế, hoạt động chăm sóc người bệnh tại Viện Y học hạt nhân và Ung bướu Bạch Mai được chú trọng ở nhiều khía cạnh, từ kiểm soát đau, hỗ trợ dinh dưỡng đến chăm sóc sức khỏe tinh thần.

Các hoạt động hỗ trợ tâm lý, thư giãn và kết nối người bệnh, trong đó có các lớp “Yoga cười”... giúp người bệnh được đồng hành trong suốt quá trình điều trị, không chỉ ở phương diện kiểm soát bệnh mà còn về thể chất, tinh thần và chất lượng cuộc sống.

Bên cạnh những tiến bộ về chuyên môn, báo cáo cũng đề cập các rào cản trong chăm sóc ung thư tại các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam, như chi phí, thói quen chưa chủ động khám sức khỏe định kỳ và sự thiếu hụt một số dịch vụ chăm sóc y tế tại nhà.

Bởi vậy, định hướng giai đoạn 2026-2027 được đề xuất tập trung vào hoàn thiện hướng dẫn sàng lọc ung thư phổi ở cấp quốc gia và thúc đẩy chính sách khám sức khỏe định kỳ hằng năm cho người dân.

Từ phát hiện sớm, chẩn đoán chính xác, điều trị cá thể hóa đến chăm sóc giảm nhẹ, hành trình chăm sóc người bệnh ung thư đang được tiếp cận theo hướng toàn diện hơn. Đây cũng là cơ sở để y học Việt Nam tiếp tục nâng cao chất lượng điều trị, mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ và hướng tới mục tiêu giảm gánh nặng ung thư trong cộng đồng.