Thừa cân, béo phì tăng gấp đôi sau 10 năm, tăng huyết áp 'ăn cắp' 5 năm cuộc đời
Hội thảo chuyên đề "Các giải pháp thúc đẩy dinh dưỡng lành mạnh trong phòng, chống bệnh không lây nhiễm" đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về gánh nặng bệnh tật gia tăng tại Việt Nam, đặt ra yêu cầu cấp bách phải chuyển dịch chiến lược từ điều trị sang phòng ngừa chủ động.
Hội thảo do Cục Phòng bệnh phối hợp với trường Đại học Y tế công cộng, WHO và HealthBridge tổ chức sáng 15/9 tại Hà Nội.
Phát biểu tại hội thảo, TS. Lê Thái Hà, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh, khẳng định giai đoạn qua Cục Phòng bệnh nhận được rất nhiều câu hỏi từ người dân về khái niệm phòng bệnh chủ động là gì và làm thế nào để phòng bệnh chủ động. Nhận thấy những thông tin này cần phải được cung cấp đến người dân đây là thông tin cần phải cung cấp truyền tải đến người dân chính xác nhất, Cục đã phối hợp với trường Đại học Y tế công cộng, WHO và HealthBridge tổ chức.
Hội thảo quy tụ những người có tiếng nói trong xã hội từ đội ngũ quản lý, người làm chính sách, truyền thông, nhà nghiên cứu sẽ đưa ra thông điệp và sức lan tỏa mạnh mẽ trong việc tạo ra định hướng chuẩn mực giúp nhân dân hướng tới lối sống lành mạnh.

TS.Lê Thái Hà - Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh phát biểu khai mạc Hội thảo. Ảnh M.My
Phát biểu tại đây, TS. Angela Pratt, Trưởng đại diện Tổ chức y tế Thế giới (WHO) tại Việt Nam cũng nhấn mạnh, các bệnh không lây nhiễm như ung thư, đái tháo đường, tim mạch... đang gây hậu quả nặng nề. Chính phủ Việt Nam đã xác định rõ định hướng chuyển từ điều trị sang phòng ngừa bệnh tật và triển khai một số biện pháp quan trọng nhằm thúc đẩy chế độ dinh dưỡng lành mạnh, WHO rất tự hào đồng hành và hỗ trợ những nỗ lực này.
TS. Angela Pratt đưa ra hai khuyến nghị trọng tâm
Thứ nhất là lan tỏa thông tin hữu ích trên nền tảng truyền thông thông qua việc cung cấp thông tin rõ ràng về đồ uống có đường và mức tiêu thụ muối và các chủ đề sức khỏe khác.
Ghi nhãn dinh dưỡng ở mặt trước bao bì ngắn gọn trực quan có thể hỗ trợ người tiêu dùng đưa ra những lựa chọn dễ dàng và lành mạnh hơn.
Chia sẻ tại hội thảo, PGS.TS Trương Tuyết Mai, Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng quốc gia cho hay, tỷ lệ thừa cân béo phì tăng gấp đôi sau 10 năm. Trung bình cứ 5 trẻ thì có 1 trẻ thừa cân béo phì. 22% người trưởng thành bị thừa cân béo phì, đặc biệt tại các thành phố lớn cứ 3 trẻ thì có 1 trẻ thừa cân béo phì. thừa cân béo phì rất khó kiểm soát do cơ chế sinh học chịu tác động từ gen, vận động, dinh dưỡng, tâm lý, ô nhiễm… qua nhiều thế hệ. Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia tăng tốc béo phì rất nhanh với gánh nặng kép.
Về khẩu phần ăn của Việt Nam hiện vẫn cao hơn khuyến nghị toàn cầu, khuyến nghị toàn cầu là mức dưới 5g muối/ngày, Việt Nam đang cao hơn 1,6 lần. Đặc biệt nhóm nguy cơ cao tăng huyết áp, tiểu đường vẫn ăn mặn hơn quần thể chung.

TS. Trương Tuyết Mai - Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng chia sẻ tại hội thảo. Ảnh - M.My
Về ảnh hưởng của dinh dưỡng đối với bệnh tim mạch, chia sẻ tại hội thảo, ThS. Dương Ngọc Long, Viện Tim mạch, Bệnh viện Bạch Mai, 80% ca tử vong ở Việt Nam là do bệnh không lây nhiễm trong đó hơn 30% do các yếu tố tim mạch. Việt Nam được xếp vào nhóm các nước có nguy cơ tim mạch cao. Tỷ lệ tăng huyết áp theo công bố của WHO tăng mạnh từ 18,9% (2015) lên 26,2% (2021) tức là chỉ trong 6 năm tăng 7,3%. Tỷ lệ này đang lấy ngưỡng 140/90mmHg theo khuyến cáo của Châu Âu và Hoa Kỳ trước năm 2017 còn nếu lấy ngưỡng 130/90mmHg thì tỷ lệ mắc sẽ còn cao.
'Huyết áp gia tăng mỗi năm khiến biến cố tim mạch xuất hiện sớm hơn 5 năm ở cộng đồng, như vậy những sự thay đổi âm thầm của tăng huyết áp ăn cắp 5 năm cuộc đời của con người nếu chúng ta không có sự bảo vệ tốt', Ths Long nói.

Ths Dương Ngọc Long, Viện Tim mạch, Bệnh viện Bạch Mai chia sẻ về bức tranh tăng huyết áp tăng lên nhanh chóng - Ảnh - M.My
Để giảm gánh nặng do tăng huyết áp, ThS. Long cho hay, điều chỉnh chế độ ăn mang lại hiệu quả rất tốt với người tăng huyết áp. Ths Long dẫn chứng, với chế độ ăn nhiều rau quả giúp giảm 2,8 mmHg huyết áp. Đối với nhóm ăn kết hợp nhiều rau quả đã giảm 5,5 mmHg. Với những người tăng huyết áp được ăn chế độ kết hợp thì huyết áp giảm được 11,4mmHg. Như vậy, chỉ cần với chế độ ăn và chế độ ăn kết hợp đã giúp người không có tăng huyết áp giảm số đo huyết áp, còn với người tăng huyết áp số đo huyết áp còn giảm mạnh mẽ hơn.
8 giải pháp cần can thiệp để đạt dinh dưỡng hiệu quả
TS. Trương Tuyết Mai đề xuất 8 can thiệp đồng bộ
Tăng giá bán lẻ ít nhất 20%, ưu tiên thuế tuyệt đối phân bậc theo hàm lượng đường để tạo lực tái công thức sản phẩm
Ghi nhãn dinh dưỡng mặt trước bao bì bổ sung nhãn cảnh báo dựa trên mô hình hồ sơ dinh dưỡng
Thiết lập ngưỡng natri tối đa, tái công thức và chuẩn hóa mua sắm công kết hợp truyền thông thay đổi hành vi
Loại bỏ chất béo chuyển hóa công nghiệp
Ban hành tiêu chuẩn bắt buộc cho bữa ăn học đường, căng tin và kiểm soát điểm bán quanh cổng trường
Lồng ghép tư vấn dinh dưỡng tại tuyến y tế cơ sở
Thúc đẩy nhóm thực phẩm rau quả (hiện mới đạt 60% khuyến nghị của WHO)
Kiểm soát chặt chẽ các yếu tố nguy cơ tương đương chuẩn quốc tế (thuốc lá, rượu bia, ít vận động, muối cao)



