'Đấu trường sinh tử' ăn khách cùng sức nóng của dystopia

Đấu trường sinh tử đang rất hút khách. Ảnh: Movieweb.

Theo AOL, được xuất bản vào tháng 9/2008, Đấu trường sinh tử của Suzanne Collins năm nay đã vươn lên vị trí số 1 trong danh sách những cuốn sách bán chạy nhất mọi thời đại trên Amazon.

Là một tác phẩm văn học thuộc thể loại phản địa đàng, câu chuyện lấy bối cảnh tại quốc gia giả tưởng Panem và xoay quanh hành trình chiến đấu đầy ám ảnh và khắc nghiệt của cô gái 16 tuổi Katniss Everdeen. Khi ngày càng có nhiều thế hệ độc giả tìm đến cuốn sách và tìm thấy sự đồng điệu với các chủ đề phản địa đàng, sức hút của tác phẩm càng trở nên mạnh mẽ hơn.

Xu hướng phản địa đàng trên BookTok

Đấu trường sinh tử không phải là tác phẩm duy nhất thuộc thể loại phản địa đàng được yêu thích hiện nay. Theo The Bookseller, hơn 27.200 video trên TikTok đã sử dụng hashtag #dystopianbooks, thu hút hơn 150,2 triệu lượt xem, trong khi hashtag #dystopianbooktok cũng đạt hơn 5 triệu lượt xem.

Ngoài các tác phẩm của Suzanne Collins, loạt truyện Divergent (Dị biệt) của Veronica Roth cũng rất ăn khách. Tác phẩm The Sixth Faction của Roth được dự đoán dẫn đầu làn sóng sách dystopia hiện nay, theo nhận định của Heather (tài khoản @_reading_is_my_cardio có 3.146 người theo dõi).

Berta (tài khoản @bertaonbooks với 2.453 người theo dõi) cho biết đang có một "sự hồi sinh mạnh mẽ của các tác giả và loạt truyện “gạo cội” như Roth, Collins và James Dashner".

India (tài khoản @indiareadsalot có 3.866 người theo dõi) chia sẻ: "Những cuốn sách của họ khơi dậy cảm giác hoài niệm về những tiểu thuyết dystopia mà mọi người từng đọc khi còn là thanh thiếu niên. Tôi cũng cho rằng chúng phản ánh đúng thời đại mà chúng ta đang sống. Mọi thứ dường như đều mang màu sắc phản địa đàng, từ chính trị, sự phong bế trong xã hội cho đến sự trỗi dậy của AI. Vì vậy, tôi không ngạc nhiên khi thấy ngày càng nhiều câu chuyện khai thác những vấn đề này".

Heather bày tỏ: "Cá nhân tôi thấy có một sự trớ trêu khi mọi người đổ xô tìm đọc tiểu thuyết dystopia để trốn thoát khỏi một thế giới đang trở nên hỗn loạn hơn bao giờ hết".

Suraka (tài khoản @surakajanebooks; 18.100 người theo dõi) cũng đồng tình: "Thể loại dystopia dường như luôn trỗi dậy mạnh mẽ mỗi khi thế giới trở nên bất ổn. Tôi nghĩ nó mang lại cho độc giả một không gian an toàn để khám phá những nỗi sợ hãi và những lo âu xã hội xoay quanh các vấn đề chính trị".

Triết gia Samuel McKee, nhà khoa học tại Đại học University of Reading, nước Anh tổng kết lại trên IAI: “Thế giới đang tràn ngập những viễn cảnh phản địa đàng trên các phương tiện truyền thông, trong ngành giải trí và cả lĩnh vực công nghiệp. Đại dịch đã để lại tâm lý hoài nghi đối với khoa học và giới chức trách”.

Sự khác biệt của phản địa đàng hiện tại

Suraka cho rằng: "Sự trỗi dậy của tiểu thuyết phản địa đàng lần này có điểm khác biệt. Có vẻ như thể loại này đang nghiêng nhiều hơn về yếu tố lãng mạn. Điều này hoàn toàn dễ hiểu, khi còn gì tuyệt vời hơn một câu chuyện mà ở đó phe phản diện thất bại còn nhân vật chính lại tìm thấy tình yêu?" .

Mặc dù thuật ngữ "dystomance", sự kết hợp giữa phản địa đàng (dystopia) và lãng mạn (romance), chưa thực sự phổ biến như thuật ngữ tương ứng trong dòng giả tưởng là "romantasy", Suraka giải thích rằng "độc giả đang tích cực tìm kiếm những cuốn sách pha trộn cốt truyện phản địa đàng với các tình tiết hoặc tuyến truyện phụ về tình yêu".

Berta cũng nói thêm: "Tôi tin chắc rằng việc pha trộn thể loại sẽ trở thành điều bình thường trước khi thập kỷ này kết thúc".

Cuốn Storm Breaker. Ảnh: Nisha J Tuli.

Cuốn Storm Breaker của Nisha J Tuli (do Penguin phát hành) đang chứng minh cho sự tồn tại của một thị trường đầy tiềm năng cho dòng sách dystomance này. Storm Breaker được nhà xuất bản mô tả là sự kết hợp giữa Dị biệt và Đấu trường sinh tử.

Còn Heather nhận xét "dystomance" là một khái niệm gây nhiều tranh luận. Bà giải thích: "Tôi nghĩ hầu hết độc giả đều thích các tuyến truyện phụ về tình yêu.

Ví dụ, Bắt lửa (Catching Fire) là một trong những cuốn sách yêu thích nhất mọi thời đại của tôi. Tuy nhiên, khi yếu tố lãng mạn bắt đầu lấn át các chủ đề của dòng phản địa đàng, tôi cảm thấy nó có thể làm lu mờ những thông điệp quan trọng mà thể loại này thường truyền tải".

Những cuốn tiểu thuyết hiện kết hợp nhuần nhuyễn hai yếu tố phản địa đàng (dystopian) và lãng mạn (romance) là Daggermouth của HM Wolfe (từng được tác giả tự xuất bản trước khi phát hành chính thức qua Bramble) và tác phẩm đầu tay To Cage a Wild Bird của Brooke Fast (thuộc nhà xuất bản Wayward TxF).

Suraka nhận định: "Dani Francis, Roth và Wolfe dường như đang đi đầu trong trào lưu mới dystomance. Dù là những tác giả có phong cách hoàn toàn khác biệt, các câu chuyện của họ dường như đều chia sẻ những yếu tố cốt lõi giống nhau: tình thế nghìn cân treo sợi tóc, những tình huống khó xử về mặt đạo đức và các mối quan hệ tình cảm".

Nate (tài khoản @nateblackbooks có 2,912 người theo dõi) cũng chia sẻ: “Nếu nhìn vào Đấu trường sinh tử hay Dị biệt, ta sẽ thấy chuyện tình cảm không chỉ là một phần của cốt truyện mà còn đóng vai trò thiết yếu. Vì vậy, sẽ chẳng có gì ngạc nhiên nếu chúng ta thấy ngày càng nhiều tiểu thuyết phản địa đàng chú trọng vào yếu tố lãng mạn".