Đầu tư cho chất lượng dân số tương lai

Chi cục trưởng Chi cục Dân số thành phố Phùng Thị Hương Hạnh tham gia truyền thông về chăm sóc sức khỏe sinh sản, tiền hôn nhân cho thanh niên. Ảnh: NAM BÌNH

Bà Phùng Thị Hương Hạnh, Chi cục trưởng Chi cục Dân số thành phố Đà Nẵng cho rằng, đầu tư cho người trẻ hôm nay chính là đầu tư cho chất lượng dân số trong tương lai. Luật Dân số số 113/2025/QH15, chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, cũng đã quy định trao quyền tự quyết về số con và khoảng cách sinh cho các cặp vợ chồng, đồng thời bổ sung nhiều quyền lợi thai sản, hỗ trợ tài chính để khuyến khích sinh con.

* Thưa bà, tại sao xem thanh niên là “mắt xích” khởi đầu trong nâng cao chất lượng dân số?

- Thanh niên là lực lượng giữ vai trò rất quan trọng trong nâng cao chất lượng dân số. Đây là nhóm tuổi chuẩn bị bước vào giai đoạn lập thân, lập nghiệp, xây dựng gia đình, đồng thời là những người trực tiếp quyết định thời điểm kết hôn, sinh con và cách chăm sóc thế hệ tương lai.

Để có một thế hệ khỏe mạnh, cha mẹ cần có thể lực tốt, kiến thức đúng, sự chuẩn bị đầy đủ về tinh thần, sức khỏe, kinh tế và kỹ năng làm cha mẹ. Những điều đó cần được hình thành từ khi các bạn còn là thanh niên. Vì vậy, nếu xem nâng cao chất lượng dân số là một chuỗi liên kết, thì thanh niên chính là mắt xích khởi đầu.

Hiện nay, người trẻ có điều kiện tiếp cận thông tin nhanh hơn, nhiều hơn nhờ internet và mạng xã hội. Tuy nhiên, không phải thông tin nào cũng chính xác, đầy đủ và phù hợp với từng nhóm tuổi. Một bộ phận thanh niên, vị thành niên vẫn còn thiếu kiến thức về chăm sóc sức khỏe sinh sản cũng như trách nhiệm khi bước vào hôn nhân.

Nhiều bạn trẻ còn xem việc khám sức khỏe tiền hôn nhân, tư vấn trước khi kết hôn hoặc trước khi mang thai là chưa thật sự cần thiết. Trong khi đó, đây là bước quan trọng để phát hiện sớm các nguy cơ về sức khỏe, bệnh lý di truyền, những yếu tố có thể ảnh hưởng đến thai kỳ, sức khỏe của mẹ và trẻ em sau này.

* Để người trẻ có đủ kiến thức, kỹ năng và điều kiện chuẩn bị cho hôn nhân, sinh con khỏe mạnh, ngành dân số Đà Nẵng đang triển khai những hoạt động cụ thể nào, thưa bà?

- Thời gian qua, ngành dân số thành phố Đà Nẵng tiếp tục duy trì và phát huy hiệu quả các câu lạc bộ tiền hôn nhân tại xã, phường. Đây là không gian để thanh niên, vị thành niên được tiếp cận, trao đổi và tìm hiểu các kiến thức liên quan đến sức khỏe sinh sản, hôn nhân, mang thai an toàn, sinh con khỏe mạnh.

Cùng với đó, công tác truyền thông được đổi mới theo hướng gần gũi và phù hợp hơn với người trẻ. Chi cục Dân số thành phố Đà Nẵng cũng phối hợp với các trường học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, cao đẳng, đại học tổ chức truyền thông, nói chuyện chuyên đề về sức khỏe sinh sản vị thành niên, thanh niên, giúp học sinh, sinh viên tiếp cận sớm kiến thức chăm sóc sức khỏe và tiền hôn nhân.

Một nhóm đối tượng khác rất cần được quan tâm là công nhân tại các khu công nghiệp. Do đặc thù công việc, nhiều bạn trẻ ít có thời gian và điều kiện tiếp cận thông tin đầy đủ về chăm sóc sức khỏe sinh sản, hôn nhân và gia đình. Vì vậy, các chương trình truyền thông, giáo dục sức khỏe dành cho công nhân trẻ tại khu công nghiệp vẫn được duy trì trong nhiều năm qua và mang lại hiệu quả thiết thực.

* Đà Nẵng đang hướng đến mục tiêu phát triển bền vững, đáng sống. Theo bà, nâng cao chất lượng dân số có vai trò như thế nào trong quá trình này?

- Một thành phố phát triển bền vững không chỉ được đo bằng hạ tầng, kinh tế hay tốc độ đô thị hóa, mà còn bằng chất lượng nguồn nhân lực, chất lượng cuộc sống và mức độ hạnh phúc của mỗi gia đình. Dân số vừa là mục tiêu, vừa là động lực của phát triển.

Với Đà Nẵng, mục tiêu nâng cao chất lượng dân số cần được nhìn trong tổng thể mục tiêu xây dựng thành phố đáng sống. Mỗi chính sách về y tế, giáo dục, việc làm, an sinh, gia đình và dân số đều có liên quan với nhau. Trong đó, đầu tư cho thanh niên là đầu tư cho giai đoạn rất quan trọng, bởi đây là lực lượng sẽ quyết định diện mạo dân số và nguồn nhân lực của thành phố trong tương lai. Đối với Đà Nẵng, chăm lo cho chất lượng dân số cũng là chăm lo cho nền tảng phát triển lâu dài của thành phố.

* Cảm ơn chia sẻ của bà!

Theo Chi cục Dân số thành phố Đà Nẵng, 6 tháng đầu năm 2026, tỷ lệ tăng dân số tự nhiên của thành phố đạt 0,58%; tổng tỷ suất sinh đạt 2,15 con/phụ nữ. Ở nhóm chỉ tiêu chất lượng dân số, tỷ lệ bà mẹ mang thai được sàng lọc trước sinh đạt 88,5%; tỷ lệ trẻ sơ sinh được sàng lọc sơ sinh đạt 94,8%. Người từ 60 tuổi trở lên chiếm 15,05% dân số; 98% người cao tuổi có thẻ bảo hiểm y tế được quản lý sức khỏe.

Trong 6 tháng đầu năm, Chi cục Dân số thành phố Đà Nẵng tổ chức 9 lớp tập huấn về nâng cao tầm vóc, thể lực, chất lượng dân số cho 270 cán bộ, đoàn viên; đồng thời tổ chức 9 buổi tuyên truyền về dân số, sức khỏe sinh sản, phòng tránh mang thai ngoài ý muốn cho 2.400 học sinh THPT.