Đầu tư cho nơi công nghệ được sinh ra
Có một chi tiết đáng chú ý trong Đề án 'Phát triển hệ thống các trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm, các phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia, tập trung cho công nghệ chiến lược' vừa được Chính phủ phê duyệt: Đến năm 2030, Việt Nam đặt mục tiêu làm chủ tối thiểu 10 công nghệ lõi phục vụ trực tiếp các sản phẩm công nghệ chiến lược và những bài toán lớn của đất nước.
Con số ấy không chỉ là một chỉ tiêu. Nó cho thấy cách tiếp cận mới trong phát triển khoa học, công nghệ. Thay vì chỉ hướng tới những sản phẩm cuối cùng, Việt Nam lựa chọn đầu tư từ gốc - nơi công nghệ được nghiên cứu, thử nghiệm, kiểm chứng trước khi bước ra thị trường.
Trong nhiều năm, nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã tạo ra những sản phẩm công nghệ có chất lượng. Tuy nhiên, phía sau mỗi sản phẩm là cả một chuỗi nghiên cứu với các phòng thí nghiệm hiện đại, thiết bị thử nghiệm, đội ngũ chuyên gia và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Nếu thiếu nền tảng ấy, việc làm chủ công nghệ lõi sẽ rất khó, bởi chúng ta vẫn phải phụ thuộc vào công nghệ, thiết bị hay quy trình từ bên ngoài.
Đó cũng là lý do Đề án lần này không chỉ đặt mục tiêu xây dựng thêm các phòng thí nghiệm, mà hướng tới hình thành một hệ thống nghiên cứu hiện đại, đồng bộ và kết nối trên phạm vi cả nước. Đến năm 2030, sẽ có ít nhất 8 phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia và 4 trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm được đầu tư hoặc nâng cấp, tập trung vào các lĩnh vực như công nghệ số, robot, sinh học, vật liệu mới, an ninh mạng, lượng tử hay hàng không vũ trụ.
Điều đáng chú ý là cách đầu tư cũng thay đổi. Thay vì dàn trải, Đề án nhấn mạnh nguyên tắc ưu tiên nâng cấp, kết nối và khai thác dùng chung hạ tầng hiện có; chỉ đầu tư mới khi thật sự cần thiết. Đây là tư duy phù hợp để tránh lãng phí nguồn lực, đồng thời tạo nên những trung tâm đủ mạnh thay vì nhiều cơ sở nhỏ hoạt động rời rạc.
Một điểm tích cực khác là các trung tâm nghiên cứu sẽ không hoạt động tách biệt. Mỗi đơn vị được kỳ vọng gắn với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, kết nối viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và cơ quan quản lý. Khi nghiên cứu gắn với nhu cầu thực tiễn, kết quả khoa học sẽ có cơ hội đi nhanh hơn vào sản xuất và đời sống.
Không phải ngẫu nhiên mà bên cạnh mục tiêu làm chủ công nghệ lõi, Đề án còn kỳ vọng hình thành ít nhất 10 doanh nghiệp có khả năng phát triển và thương mại hóa các công nghệ chiến lược. Khi phòng thí nghiệm trở thành nơi sản sinh những công nghệ có thể đi vào sản xuất, khoảng cách từ ý tưởng đến sản phẩm sẽ được rút ngắn.
Đầu tư cho nghiên cứu khoa học luôn là câu chuyện cần thời gian và sự kiên trì. Nhưng nếu không xây dựng năng lực nghiên cứu từ hôm nay, sẽ rất khó để tạo ra những công nghệ mang dấu ấn Việt Nam trong tương lai. Mục tiêu làm chủ 10 công nghệ lõi vì thế không chỉ là một con số, mà là lời khẳng định về khát vọng nâng cao năng lực tự chủ công nghệ của đất nước. Và hành trình ấy luôn bắt đầu từ các phòng thí nghiệm và trung tâm nghiên cứu.
Nguồn Đại Đoàn Kết: https://daidoanket.vn/dau-tu-cho-noi-cong-nghe-duoc-sinh-ra.html











