Đầu tư trường nghề, mở rộng cơ hội lập nghiệp cho học sinh vùng khó

Học sinh thực hành nghề điện tại Trường Trung học nghề Dân tộc nội trú Nghệ An (xã Con Cuông, Nghệ An). Ảnh: Hồ Lài

Đầu tư điều kiện học nghề, nâng chất lượng đào tạo

Tại Trường Trung học nghề Bắc Nghệ An, phòng thực hành của học viên ngành Điện tử công nghiệp được trang bị nhiều thiết bị phục vụ đào tạo chuyên ngành. Trước màn hình máy tính, Võ Văn Phúc, học viên năm thứ hai, chăm chú thiết kế sơ đồ mạch, phân tích chu trình tác động và mô phỏng hoạt động của hệ thống điều khiển khí nén. Qua từng thao tác, em từng bước tìm hiểu nguyên lý vận hành của các thiết bị tự động hóa, đồng thời vận dụng kiến thức vào thực hành.

Sinh năm 2010, quê ở xã Quỳnh Sơn, Phúc là con thứ ba trong gia đình có bố mẹ làm nông. Em mong muốn sớm có nghề nghiệp ổn định, giảm bớt gánh nặng cho gia đình nên quyết định lựa chọn học nghề ngay sau khi tốt nghiệp THCS. Phúc đặt mục tiêu sau 3 năm trung học nghề, em có bằng tốt nghiệp THPT và bằng trung cấp nghề, tạo thêm cơ hội lựa chọn hướng đi phù hợp cho tương lai.

Cơ sở vật chất khoa Điện và Công nghệ thông tin Trường Trung học nghề Bắc Nghệ An được đầu tư hiện đại hóa. Ảnh: Hồ Lài

Điện tử công nghiệp là ngành học gắn với lắp đặt, vận hành và bảo trì các hệ thống điện, điện tử trong nhà máy. Để học viên đáp ứng yêu cầu công việc, bên cạnh kiến thức chuyên môn, nhà trường chú trọng rèn luyện kỹ năng thông qua thực hành trên mô hình, thiết bị kỹ thuật.

Thầy Lê Văn Thắng, Trưởng khoa Điện và Công nghệ thông tin, cho biết, việc mở thêm ngành học mới phải đi đôi với đổi mới phương pháp giảng dạy và đầu tư điều kiện thực hành. Nhà trường chú trọng nâng tỷ lệ thực hành lên 70%, đồng thời bổ sung cơ sở vật chất, mô hình và thiết bị hiện đại để học viên rèn luyện kỹ năng sát với công nghệ đang được sử dụng tại các nhà máy.

Theo ông Hồ Hữu Trình, Phó Hiệu trưởng Trường Trung học nghề Bắc Nghệ An, địa bàn tuyển sinh của trường nằm gần Khu kinh tế Nghi Sơn và các Khu công nghiệp Hoàng Mai 1, Hoàng Mai 2, nơi có nhiều doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực điện, điện tử. Đây là cơ sở để nhà trường lựa chọn ngành nghề đào tạo phù hợp với nhu cầu tuyển dụng, tạo điều kiện cho học sinh tìm việc tại địa phương, hạn chế phải đi làm ăn xa.

Tại Trường Trung học nghề Đông Nam Nghệ An các giờ học may thời trang, học sinh được trực tiếp thiết kế, cắt may và hoàn thiện sản phẩm như quần áo, túi xách và các mặt hàng thời trang ứng dụng. Qua thực hành, các em rèn luyện tay nghề, tính tỉ mỉ, tác phong công nghiệp và khả năng sáng tạo.

Trường Trung học nghề Đông Nam Nghệ An được thành lập tháng 9/2026 trên cơ sở sáp nhập Trường Trung cấp Kinh tế - Kỹ thuật Nghi Lộc, Trường Trung cấp Kinh tế - Công nghiệp - Thủ công nghiệp Nghệ An và Trường Trung cấp Kỹ thuật nghiệp vụ Vinh. Nhà trường đang từng bước kiện toàn tổ chức, xây dựng định hướng đào tạo phù hợp với yêu cầu mới.

Tiết học may thời trang tại Trường Trung học nghề Đông Nam Nghệ An. Ảnh: NTCC

Ông Trần Đình Trung, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết, với nhiệm vụ đào tạo trung học nghề cho học sinh đã hoàn thành chương trình THCS tại khu vực Đông Nam Nghệ An và vùng phụ cận, trường hướng tới mô hình kết hợp kiến thức văn hóa với chuyên môn nghề nghiệp. Qua đó, người học có thêm lựa chọn phù hợp với năng lực, điều kiện gia đình và định hướng tương lai.

Theo kế hoạch năm học 2027 - 2028, trường dự kiến tuyển sinh 8 nghề trọng điểm gồm: Điện công nghiệp, Điện dân dụng, Hàn, Công nghệ ô tô, Kỹ thuật máy lạnh và điều hòa không khí, Kỹ thuật chế biến món ăn, May thời trang và Mộc mỹ nghệ.

Trên nền tảng kế thừa từ các đơn vị tiền thân, nhà trường xác định tập trung nâng cao chất lượng đội ngũ, đổi mới phương pháp giảng dạy, tăng cường điều kiện thực hành và gắn kết với doanh nghiệp. Việc đầu tư, khai thác hiệu quả cơ sở vật chất, thiết bị dạy học được đặt ra cùng yêu cầu cập nhật chương trình, công nghệ và kỹ năng nghề nghiệp.

Mở rộng cơ hội học nghề cho học sinh miền núi

Tại Trường Trung học nghề Dân tộc nội trú Nghệ An, quá trình chuyển đổi từ mô hình trường trung cấp sang trường trung học nghề mở ra yêu cầu mới trong tổ chức đào tạo, tăng cường cơ sở vật chất và nâng cao chất lượng dạy nghề.

Ông Lê Hùng Cường, Phó Hiệu trưởng nhà trường cho biết, việc xây dựng chương trình đào tạo xuất phát từ nhu cầu thực tế của thị trường lao động, đồng thời phù hợp với đặc điểm, điều kiện của học sinh miền núi sau phân luồng THCS.

Trường định hướng tập trung đào tạo 5 nghề gồm: Công nghệ ô tô, Điện dân dụng, Điện công nghiệp, Hàn và May thời trang. Đây là những nghề có nhu cầu tuyển dụng lao động, tạo cơ hội việc làm cho học sinh sau khi hoàn thành chương trình đào tạo.

Bên cạnh đó, chú trọng rà soát, cập nhật chương trình theo yêu cầu của doanh nghiệp; bổ sung quy trình sản xuất, công nghệ mới và tăng thời lượng thực hành, thực tập để học sinh từng bước làm quen với môi trường làm việc thực tế.

Trường Trung học nghề Dân tộc nội trú Nghệ An tổ chức xe đưa đón học sinh đến doanh nghiệp thực tập. Ảnh: NTCC

Bà Hồ Thị Châu Loan, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Nghệ An cho biết, sau khi hoàn thành việc sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp, Sở đã tổ chức hội nghị với sự tham gia của các trường nghề trên địa bàn nhằm quán triệt những nội dung liên quan đến tổ chức bộ máy, sắp xếp cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học và định hướng phát triển ngành nghề đào tạo trong giai đoạn mới.

Sở GD&ĐT Nghệ An cũng định hướng các cơ sở giáo dục nghề nghiệp không mở rộng những ngành khó tuyển sinh hoặc không còn phù hợp với nhu cầu xã hội; đồng thời khuyến khích phát triển các ngành nghề mới gắn với xu hướng thị trường lao động như logistics, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI), tự động hóa và công nghệ xanh.

Việc lựa chọn ngành nghề cần căn cứ nhu cầu tuyển dụng thực tế, điều kiện đào tạo của từng trường và khả năng đáp ứng việc làm sau tốt nghiệp, tránh tình trạng đào tạo dàn trải, người học thiếu cơ hội việc làm.

Bà Hồ Thị Châu Loan nhấn mạnh, Sở yêu cầu các trường đẩy mạnh liên kết với doanh nghiệp trong xây dựng chương trình, tổ chức đào tạo, thực hành và thực tập; thường xuyên cập nhật kiến thức, kỹ năng mới để đáp ứng yêu cầu sản xuất, kinh doanh. Qua đó, từng bước thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo và sử dụng lao động, hạn chế tình trạng doanh nghiệp phải đào tạo lại sau tuyển dụng.