Dạy học cá nhân hóa với ứng dụng AI

Dạy học cá nhân hóa với ứng dụng AI giúp học sinh phát triển năng lực riêng.

Ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong việc dạy và học là yêu cầu được Bộ Chính trị đặt ra tại Nghị quyết 71 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Đây cũng được coi là giải pháp cho việc triển khai dạy học cá nhân hóa đang trở thành xu hướng tất yếu của giáo dục hiện đại nhưng giáo viên khó thực hiện khi sĩ số lớp học quá đông.

Hội thảo chuyên đề “Cá nhân hóa việc học Toán bằng AI: Một hướng đi chiến lược cho giáo dục Việt Nam" do Tạp chí Giáo dục, Bộ GD-ĐT tổ chức ngày 4/6 đã phân tích những giải pháp và hướng đi cho xu hướng này.

Ông Bạch Đăng Khoa, Phó Giám đốc Sở GD-ĐT tỉnh Bắc Ninh cho biết, ngành giáo dục Bắc Ninh được giao nhiệm vụ phụ trách thiết kế hướng đi cho thế hệ học sinh mới trước công nghệ 4.0. Điều này đòi hỏi giáo viên phải cá nhân hóa học sinh ngay từ khâu chuẩn bị bài trước giờ lên lớp. Với yêu cầu này, ngành giáo dục Bắc Ninh đã tham gia dự án VMathAI, một ứng dụng AI chuyên biệt trong cá nhân hóa học Toán, được xây dựng như một giải pháp học tập thích ứng, kết hợp giữa AI và bản thiết kế học liệu số môn Toán

Chủ nhiệm dự án VMathAI, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Chu Cẩm Thơ, nguyên Trưởng ban Ban Nghiên cứu đánh giá giáo dục, Viện Khoa học giáo dục Việt Nam, cho hay điểm khác biệt của học tập thích ứng/cá nhân hóa với học tập đồng loạt là mỗi học sinh có một lộ trình riêng.

Nếu trong lớp học truyền thống, nhiều học sinh cùng đi theo một tiến độ chung, thì trong môi trường có hỗ trợ AI, hệ thống có thể phân tích dữ liệu học tập, kết quả luyện tập và mức độ đáp ứng của từng học sinh để gợi ý nội dung học tập tiếp theo phù hợp. Mục tiêu là giúp người học tiếp cận các câu hỏi nằm trong “vùng phát triển gần”, vừa đủ thách thức để kích thích tư duy nhưng không tạo cảm giác quá tải.

Được biết, VMathAI đã được triển khai tại 21 trường THPT, với hơn 800 lớp, trên 37.000 học sinh và hơn 350 giáo viên, cán bộ quản lý tham gia. Một số chỉ số đánh giá mô hình được công bố như độ chính xác đạt 80,7%, phản hồi từ người học cũng cho thấy mức độ hài lòng chung cao trên 80%.

Một điểm đáng chú ý là VMathAI không sử dụng AI để tự động tạo câu hỏi, mà dùng AI để lựa chọn, gợi ý câu hỏi phù hợp từ kho học liệu đã được chuẩn hóa. Cách tiếp cận này giúp giảm rủi ro về chất lượng nội dung, hạn chế các sai lệch thường gặp khi để AI sinh tự động học liệu, đồng thời vẫn tận dụng được năng lực phân tích dữ liệu và dự đoán của công nghệ.

PGS.TS Nguyễn Chí Thành - Trưởng khoa Sư phạm, Trường Đại học Giáo dục, ĐHQG Hà Nội cho biết, việc đưa AI vào trường học như thế nào chính là một bài toán lớn; đưa AI vào giáo dục phổ thông từ sớm là cần thiết, nhưng nên thực hiện một cách bài bản, thận trọng và phù hợp với đặc điểm lứa tuổi.

Từ góc nhìn đào tạo giáo viên và phát triển năng lực số, PGS.TS Nguyễn Chí Thành cho rằng học sinh cần sớm được trang bị hiểu biết căn bản về AI để trở thành người sử dụng công nghệ thông thái, có trách nhiệm, biết nhận diện cơ hội cũng như rủi ro của trí tuệ nhân tạo.

Thách thức khi triển khai AI trong giáo dục phổ thông, đặc biệt là bồi dưỡng giáo viên, là khoảng cách số giữa các vùng miền. AI nên được tích hợp linh hoạt trong các môn học, câu lạc bộ, chủ đề trải nghiệm và hoạt động học tập, đồng thời cần có cơ chế hỗ trợ giáo viên về năng lực sư phạm số, công cụ dạy học và chính sách triển khai phù hợp.