Đẩy mạnh công tác điều tra, truy tố, xét xử tội Rửa tiền, Tài trợ khủng bố

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng vừa ký Quyết định số 707/QĐ-TTg ngày 22/4/2026 ban hành Kế hoạch hành động quốc gia về phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt giai đoạn 2026-2030, chuẩn bị cho đánh giá đa phương lần 3 của Nhóm Châu Á - Thái Bình Dương về chống rửa tiền (APG) đối với Việt Nam (Kế hoạch).

Khẳng định lập trường và cam kết của Việt Nam

Mục tiêu tổng quát của Kế hoạch nhằm thực hiện cam kết của Chính phủ Việt Nam đối với các tổ chức quốc tế về việc xây dựng cơ chế phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt có hiệu quả ở Việt Nam và thực hiện nghĩa vụ thành viên của Việt Nam trong Nhóm châu Á Thái Bình Dương về chống rửa tiền (APG).

Bảo vệ tốt nhất lợi ích của quốc gia, tổ chức và cá nhân cũng như góp phần phòng chống tội phạm tham nhũng, rửa tiền, tài trợ khủng bố và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; tăng cường sự ổn định của các tổ chức tài chính, kích thích tăng trưởng kinh tế.

Khẳng định lập trường và cam kết phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt nhằm phấn đấu vì nền hòa bình, ổn định, phát triển và hội nhập; nâng cao uy tín, vị thế của Việt Nam trong cộng đồng quốc tế.

Về mục tiêu cụ thể, Kế hoạch nêu rõ: Hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, xây dựng hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt đồng bộ, phù hợp với tình hình thực tiễn trong nước và đảm bảo việc triển khai công tác phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.

Đáp ứng được các chuẩn mực quốc tế về phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, bao gồm 40 Khuyến nghị của Lực lượng đặc nhiệm tài chính (FATF).

Đáp ứng được các yêu cầu của Liên hợp quốc và các tổ chức quốc tế mà Việt Nam là thành viên hoặc tham gia, công nhận.

Chuẩn bị sẵn sàng cho vòng đánh giá đa phương về phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt lần thứ ba của APG đối với Việt Nam diễn ra vào năm 2028.

Hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và các hành động cụ thể

Nội dung của Kế hoạch gồm 2 phần chính là hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và các hành động nhằm nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.

Về nội dung hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, Kế hoạch nêu rõ: Thực hiện các hành động để giải quyết các thiếu hụt liên quan đến khuôn khổ pháp lý của Việt Nam về: Hình sự hóa hành vi rửa tiền, tài trợ khủng bố và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; cơ chế tịch thu tài sản và các biện pháp phòng ngừa; tương trợ tư pháp về hình sự.

Lực lượng Công an tổ chức diễn tập chống khủng bố. (Ảnh minh họa)

Thực hiện các hành động để giải quyết các thiếu hụt liên quan đến khuôn khổ pháp lý của Việt Nam về phòng, chống rửa tiền, chống khủng bố, tài trợ khủng bố, bao gồm: Giải quyết các thiếu hụt liên quan đến các khuyến nghị của FATF đã được chỉ ra sau đánh giá đa phương của APG và khi Việt Nam nằm trong Danh sách Xám của FATF; các biện pháp trừng phạt tài chính mục tiêu theo yêu cầu tại các Nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc; các biện pháp phòng ngừa áp dụng đối với các tổ chức tài chính, tổ chức, cá nhân kinh doanh ngành nghề phi tài chính có liên quan.

Thực hiện các hành động liên quan đến khuôn khổ pháp lý để giải quyết các khuyến nghị thuộc bộ chuẩn mực của FATF về quy định cấp phép; giám sát và các chế tài xử phạt đối với các tổ chức tài chính, tổ chức, cá nhân kinh doanh ngành nghề phi tài chính có liên quan và các tổ chức phi lợi nhuận.

Thực hiện hành động liên quan đến khuôn khổ pháp lý để giải quyết thiếu hụt tại khuyến nghị về minh bạch pháp nhân và thỏa thuận pháp lý thuộc bộ chuẩn mực của FATF.

Về các hành động nhằm nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, Kế hoạch yêu cầu: Đánh giá rủi ro quốc gia về rửa tiền, tài trợ khủng bố và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, thực hiện các biện pháp quản lý rủi ro.

Tăng cường hợp tác quốc tế về phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố thông qua việc cung cấp các thông tin và hỗ trợ kịp thời, phù hợp nhằm đảm bảo hiệu quả phòng chống tội phạm và xử lý tài sản có nguồn gốc phạm tội.

Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát trên cơ sở rủi ro đối với các tổ chức tài chính, tổ chức cung ứng dịch vụ tài sản ảo trong việc tuân thủ quy định pháp luật về phòng chống rửa tiền, tài trợ khủng bố.

Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát trên cơ sở rủi ro đối với các tổ chức, cá nhân kinh doanh ngành nghề phi tài chính có liên quan trong việc tuân thủ quy định pháp luật về phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố.

Đảm bảo pháp nhân và thỏa thuận pháp lý không bị lợi dụng vào hoạt động rửa tiền, tài trợ khủng bố, thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi của các pháp nhân và thỏa thuận pháp lý luôn sẵn sàng phục vụ công tác phòng, chống rửa tiền và tài trợ khủng bố.

Thực hiện các hành động để đảm bảo thông tin tình báo tài chính và các thông tin khác được các cơ quan có thẩm quyền tiếp cận, trao đổi, sử dụng an toàn, hiệu quả nhằm phục vụ công tác điều tra, truy tố, xét xử tội rửa tiền, tài trợ khủng bố và các tội phạm nguồn.

Đẩy mạnh công tác điều tra, truy tố, xét xử tội rửa tiền, tài trợ khủng bố (đặc biệt đối với tội phạm nguồn có rủi ro cao) và áp dụng các hình phạt nghiêm khắc, mang tính răn đe.

Thực hiện các hành động để tăng cường hiệu quả công tác thu hồi tiền, tài sản do phạm tội mà có, tập trung vào các loại tội phạm nguồn và lĩnh vực có rủi ro rửa tiền cao.

Thực hiện các hành động nhằm bảo đảm các hành vi khủng bố, tài trợ khủng bố được điều tra, truy tố và xét xử hiệu quả; các tổ chức, cá nhân khủng bố, tài trợ khủng bố bị áp dụng các chế tài xử phạt tương xứng, có tính răn đe.

Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát đối với các tổ chức phi lợi nhuận tập trung vào các tổ chức có rủi ro tài trợ khủng bố cao; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, đào tạo để nâng cao nhận thức và năng lực áp dụng các biện pháp phòng ngừa rủi ro cho khu vực này.

Thực hiện không chậm trễ các hành động để ngăn chặn việc huy động, dịch chuyển và sử dụng tiền, tài sản nhằm tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, đảm bảo các biện pháp xử lý được triển khai phù hợp, có tính răn đe, tăng cường cơ chế phối hợp.

Trách nhiệm của VKSND tối cao

Ngoài ra, về hành động cụ thể đối với việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, Kế hoạch đã đề cập đến trách nhiệm của VKSND tối cao.

Theo đó, đề nghị VKSND tối cao chủ trì, phối hợp với Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Tư pháp, TAND tối cao nghiên cứu, đề xuất sửa đổi, bổ sung quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự về các biện pháp xử lý vật chứng, tài sản (bao gồm: tạm giữ, kê biên, niêm phong, phong tỏa, tịch thu tiền, tài sản) trong quá trình khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử vụ việc, vụ án hình sự và trong thực hiện các yêu cầu tương trợ tư pháp, trên cơ sở kết quả thực hiện Nghị quyết số 164/2024/QH15 ngày 28/11/2024 của Quốc hội thí điểm xử lý vật chứng, tài sản và đảm bảo đáp ứng các yêu cầu của Khuyến nghị 38 về Tương trợ tư pháp: Phong tỏa và tịch thu thuộc bộ chuẩn mực của FATF. Thời hạn hoàn thành: Tháng 12/2027.

Đề nghị VKSND tối cao chủ trì, phối hợp với Bộ Công an, Bộ Tư pháp, TAND tối cao nghiên cứu, rà soát đảm bảo các quy định về tương trợ tư pháp giải quyết các thiếu hụt so với các yêu cầu của khuyến nghị 4, 37 và 38 liên quan đến tương trợ tư pháp thuộc bộ chuẩn mực của FATF.

Đồng thời, rà soát, ban hành quy trình phối hợp thực hiện yêu cầu tương trợ tư pháp về hình sự liên quan đến thu giữ, kê biên, xử lý tài sản và thu hồi tài sản phạm tội ở nước ngoài. Thời hạn hoàn thành: Tháng 12/2027…